Кіріспе

Tau Ceti — 1985 жылы CRL компаниясы ZX Spectrum үшін шығарған, ал кейін Amstrad CPC, Amstrad PCW, Atari ST, Commodore 64 және MS DOS платформаларына аударылған видео ойын. Оны Пит Кук жобалап, бағдарламалаған. Тау-Сети планетасының орбитасындағы Тау-Сети III планетасы көлеңке эффекттерімен 3D графикада бейнеленген. Планетада күн мен түннің алмасу циклі бар. 1987 жылы 128К Spectrum және Amstrad CPC үшін «Tau Ceti: The Special Edition» шығарылды, оған Крис Ньюкомб қосымша код жазды. 1986 жылы «Академия» атты жалғасы жарық көрді.

Сюжет

Адамзат кеңістікке тарап, жақын жұлдыз жүйелерін отарлап алды, бірақ 2150 жылы болған індет салдарынан отарлар тасталып, автоматтандырылған роботтық күтім жүйелеріне қалдырылды. Осы отарлардың бірнешеуі сәтті түрде қайта қоныстандырылса да, Тау Сети III планетасындағы (Тау Сети жұлдызының айналысында) отар планетаға метеорит шағылғаннан бері байланысқа шыға алмай отыр. 2164 жылы Тау Сети III-ке жіберілген миссия планетаға қонды, бірақ одан кейін "қауіпсіздік туралы хабарлама" тарады да, үнсіздік орнады. Сарапшылар метеорит соққаннан кейін планетадағы роботтар бақылаудан шығып кеткен деген қорытындыға келді. Қорғаныс жүйелерін жою үшін, қалаларды бұзбай, планета бетіне бронеленген Gal Corp скиммерінде бір ғана ұшқышты жіберу – осы ғана мүмкіндік деп шешілді. Оның міндеті – Тау Сети III астанасы Централистегі орталық реакторды тоқтату.

Ойын процесі

Тау Сети III планетасы бірнеше қалалардан тұрады, олардың әрқайсысы өз кезегінде қорғаныс лазерлік мұнаралары мен аңшы робот кемелерінің патрульдік бақылауы бар ғимараттар жиынтығынан құралған. Ойыншының скиммері кейбір ғимараттарға тоқтап, орталық реакторды тоқтатуға, сондай-ақ жанармай құюға және маңызды ақпаратты табуға қажетті бөлшектерді іздеуге мүмкіндік береді. Қалаларға "секіру алаңы" арқылы жетуге болады, бұл олардың арасындағы ұзақ сапарларды едәуір жылдамдатады. Қалалар арасындағы ұзақ сапар кезінде, Amstrad CPC нұсқасындағы қателік ойыншының келесі секіру алаңын пайдаланғанда сол қалада қалуына себеп болды. Бұл картаның ортасына жылдам оралудың ыңғайлы тәсілі ретінде қолданылуы мүмкін, барлық қалалар арқылы кері қайтпастан. Бұл ойыншыға картадан тыс жатқан қалаларға секіруге де мүмкіндік берді. Ойын әлемі скиммерден 3D көрініспен көрсетіледі. 3D графиканы көрсетумен қатар, Кук ойын қозғалтқышы оларды қарапайым көлеңкелермен шығарып, Тау Сети III-тің күндіз-түні айналымын имитациялайды. Бұл күндер Жерден әлдеқайда қысқа, планета сағатына бір рет айналады, ал Цетиан күніне он алты айналым толады. Тау Сети III қалалары өте қауіпті орындар, себебі олар роботтардың қорғанысына толы. Олар лазерлік мұнаралар, қамалдар (негізінен жақсырақ брондалған мұнаралар), аңшы кемелер (үш түрі бар: Mark I, Mark II және Mark III) және баяу жылжымалы миналардан тұрады. Өзін қорғау үшін скиммер лазерлермен, зымырандармен және АММ (аңшы роботтар ұшырған зымырандарды жою үшін) жабдықталған. Скиммерде сонымен қатар қалқан бар, бірақ оның қуаты шектеулі, ал қалқан қатты сарқылса немесе толыққанды тозығы жетсе, скиммер зақымданып, кейбір жүйелері істен шығады. Оларды кез келген жабдықтау орталығында жөндеуге болады. Бұзылған кез келген стационарлық қорғаныс (мысалы, ғимараттар) қайта қалпына келтірілмейді. Ал жылжымалы қорғаныс (аңшылар, дроидтар және т.б.) ойыншы қаладан шыққанда жаңартылады; сондықтан қалалар толығымен тазартылмайды. Қалалардың қорғанысы әртүрлі: кейбір қалаларда қорғаныс жоқ (тек мина өрістері), ал кейбір қалалар тым қорғалған (мысалы, орталық реактор орналасқан Централис). Скиммерде сонымен қатар алдындағы көріс бұрышында немесе алыс қашықтықтағы ғимараттарды немесе аңшыларды анықтауға арналған сканер және навигацияға көмектесетін компас орнатылған. Тау Сети III-тің жиі қараңғылыққа толы сағаттарымен күресу үшін скиммер инфрақызыл дисплей режимімен және сонымен қатар шектеулі мөлшерде, қысқа мерзімді шашу шашулармен жабдықталған. Тау Сети негізінен әрекетке толы ойын болғанымен, скиммер планета бетіне қонғанда немесе қонғанда мәтін енгізу бөлімдері де бар. Осы кезде ойыншы "КӨМЕК", "СТАТУС" немесе "ЕСЕП" сияқты қарапайым командаларды қолдана отырып, скиммермен байланыса алады және ойын туралы ақпарат ала алады. Егер ғимаратқа тоқтаған болса, "КАРА" командасы ғимараттың ішіндегі суретті көрсетеді, ал "ЖАБДЫҚТА" командасы сол ғимараттағы пайдалы заттарға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Басқа Кук ойындары сияқты, бұл ойында да қалам мен қағазды пайдаланбастан жазбалар жасауға арналған кіріктірілген жүйе бар ("PAD" командасы арқылы қол жетімді).

Реактордың таяқшалары

Ойынның басты мақсаты – орталық реакторды тоқтату үшін ойыншы алдымен реакторды салқындату таяқшаларының қырық бөлігін тауып, оларды жиырма толық таяқшаға жинап, содан кейін реакторды тоқтату үшін реакторға орнату керек. Таяқшаларды құрастыру "RODS" командасын пайдалану арқылы жүзеге асырылады, ол табылған таяқша бөліктерін көрсететін экранды ашады, оларды қарапайым пазл сияқты құрастыруға болады.

Қабылдау

Ойын медиасының пікірі өте жағымды болды. 1985 жылы Spectrum ойын журналы CRASH Tau Ceti ойыны туралы «керемет ойын, бірнеше элементті әдемі графикамен үйлестіреді» деген қорытынды жасады және оған 94% баға берді. Бұл C64 Wiki-дегі Tau Ceti бетіндегі мәліметтерге қайшы келеді.