Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дүниежүзілік картаны өзгерткен – Саймон Винчестердің 2001 жылы жарық көрген, ағылшын геологы Уильям Смит және оның ең үлкен жетістігі, Англия, Уэльс және Оңтүстік Шотландияның алғашқы геологиялық картасы туралы кітабы. Смит жасаған карта – алғашқы ұлттық масштабтағы геологиялық карта және сол заманға дейін ең дәл болған карта. Оның маңызды ойлары – әр жергілікті тау жыныстары қабаттары жалпы біртұтас қабаттардың тізбегінің бөлігі болып табылады және осы тау жыныстары қабаттары қазбаланған организмдер арқылы ұзақ қашықтықтарға анықталып, іздестірілуі мүмкін. Винчестердің кітабы сол кездегі зияткерлік ортаны, Смит идеяларының қалыптасуын және олардың эволюция теориясына, сондай-ақ Жердің нақты жасы туралы білімнің пайда болуына қалай үлес қосқанын көрсетеді. Кітапта Смиттың ойлары мен жұмысының әлеуметтік, экономикалық және өнеркәсіптік контексті, мысалы, көмір өндірудің маңыздылығы және көмірді каналдар арқылы тасымалдау сипатталған. Бұл екеуі де геологияны зерттеуге түрткіс болды және Смиттың зерттеулерін жүргізуге мүмкіндік берді. Жер иелері өздерінің жерлерінде көмірдің болуын білгісі келді. Каналдарды жоспарлау және салу олардың бағытындағы тау жыныстары мен топырақты түсінуге байланысты болды. Лондон геологиялық қоғамының құрылуы сияқты туыс тақырыптар да кірістірілген. Смиттың картасын көрнекті картограф Джон Кэри жариялады. Винчестер сол кездегі басылым практикасын, сондай-ақ борышкерлер түрмелері жүйесін, Смиттың Корольдік сот түрмесіндегі уақытын баяндау арқылы сипаттайды.
The Map that Changed the World is a 2001 book by Simon Winchester about English geologist William Smith and his great achievement, the first geological map of England, Wales and southern Scotland. Smith's was the first national scale geological map, and by far the most accurate of its time. His pivotal insights were that each local sequence of rock strata was a subsequence of a single universal sequence of strata and that these rock strata could be distinguished and traced for great distances by means of embedded fossilized organisms. Winchester's book narrates the intellectual context of the time, the development of Smith's ideas and how they contributed to the theory of evolution and more generally to a dawning realisation of the true age of the Earth. The book describes the social, economic or industrial context for Smith's insights and work, such as the importance of coal mining and the transport of coal by means of canals, both of which were a stimulus to the study of geology and the means whereby Smith supported his research. Landowners wished to know if coal might be found on their holdings. Canal planning and construction depended on understanding the rock and soil along its route. Related topics, such as the founding of the Geological Society of London, are included. Smith's map was published by John Cary, a leading map publisher. Winchester describes the practice of publishing at the time as well as the system of debtor's prisons through his account of the sojourn of Smith in the King's Bench Prison.
Кітап пішімі туралы мәліметтер
Дүниежүзіне әсер еткен карта 2001 жылы HarperCollins баспасында жарық көрді, ал авторлық құқықты Winchester сақтап қалды. Бірінші басылымның суреттерін Соун Ваннитон салған. Онда кең көлемді көрсеткіш, геологиялық терминдердің сөздігі, тағы да оқуға ұсынылатын әдебиеттер мен (ұзақ) алғыс айтулар, сондай-ақ көптеген нүктелі суреттер (біркелкі стильде) бар. Соңғы нөмірленген бет – 329-бет. Кітапта 16 тарау бар, ал ортасында Смиттің әйгілі картасының түсті суреттері мен салыстыру үшін қазіргі заманғы геологиялық картасы бар бір саз қағаз беті орналасқан. (Смит картасы толыққанды емес, бірақ негізінен қазіргі картамен сәйкес келеді). Смиттің бірінші қабаттар тізімі мен бірінші (дөңгелек) геологиялық картасы да кірістірілген. Мазмұннан кейін суреттер туралы толық мәліметтер берілген 5 беттік бөлім бар (мысалы, тарау тақырыбындағы қазбалардың атаулары). Әр тарау қазба суретімен және үлкен әріппен басталады. Кітаптың қорғағыш мұқабасын алып тастап, ашсаңыз, картаның үлкенірек нұсқасын көруге болады.
The Map that Changed the World was published in 2001 by HarperCollins, while Winchester retains the copyright. The first edition is illustrated by Soun Vannithone. It includes an extensive index, glossary of geological terms, recommended reading and (lengthy) acknowledgements, as well as many stippled images (of consistent style). The last numbered page is page 329. There are 16 chapters, and single clay paper sheet in the middle containing colour plates of Smith's famous map and a modern geological map for comparison. (Smith's map is less complete, but essentially in agreement with the modern map). An image of Smith's first table of strata, and first (circular) geological map are also included. Just after the contents section, there is a 5 page section giving extensive details on the illustrations (such as the names of the chapter heading fossils). Each chapter begins with an inset image of a fossil, and a large first Capital. The dust cover of the book can be removed and unfolded to reveal a larger print of the map in question.
Солтүстікке қарай жүретін поезда қашу
Уильям Смит борышкерлер түрмесінен босатылған күнді суреттейтін, ықтимал, бірақ ойшау әңгіме. Ол оқырманды кітап бойында сақталынатын уақыт пен орынды түсінуге баулиды. Смит дене бітімі жөнінен семіз, шашы сиреген, қарапайым келбетті, ал сезімдік жағынан Лондонды жиренгенип тастап кетеді. Ол Лондоннан әйелі, жүрегі жақын туысы және олардың көтере алатын мүлкінен басқа ештеңе алмай кетеді. Бұл жағдайдың ғылыми элитаның негізсіз айыптауы салдарынан туындағаны сезіледі. Бұл тарау 12 жыл өткен соң, осы әділетсіздіктің біршама түзеліп, өтелгені туралы қысқаша хабармен аяқталады.
A plausible but whimsical description of the day on which William Smith was let out of debtor's prison. It inducts the reader into the interpretation of the time and place to be held consistently throughout the book. Smith is described physically, as heavy set balding and plain looking, and emotionally as quitting London in disgust. He is leaving London with nothing other than his wife, nephew, and such possessions as they can carry. It is implied that these circumstances are the result of unjustified discrimination from the scientific elite. The chapter ends with a brief note that 12 years later the injustice was in some measure redressed.
Ұйқыдан оянып жатқан ел
Смиттің туған кезіндегі әлеуметтік орта туралы сипаттама. Ол 4004 ж.б.д. күні әлемнің жаратылуы деп есептелген күнді, Киелі кітаптың шежірелік кестелерінен шығарылған, көпшілік мойындаған деректермен басталады; әлемнің одан да көне болу мүмкіндігі сенімсіз деп саналды. Нұхтың күллі әлемдік су тасқыны туралы түсіндірулер ғылыми ортада қабылданды. Бірақ 1769 жылы Смит дүниеге келген кезде Джеймс Уатт бу машинасына патент алды, мата өндірісі жақсарды, почта қызметі тиімді болды. Жаңа технологиялар мен ақпарат жылдам қолжетімділікке ие болды, тіпті кеңінен таралды. "Уильям Смит өте қызықты кезеңде пайда болды: ол оны одан да қызықтырақ етуге айналды." Винчестердің бұл тұжырымдары дәл емес. Геологтар 1600 жылдардың соңында Жердің өте ескі екенін түсіне бастады. Архиепископ Ашердің Жердің жаратылуына байланысты б.з.д. 4004 жылғы есебі, Исаак Ньютон мен 17 ғасырдың басқа да ғалымдарының ұқсас бағалауларымен бірге, Смит өмір сүрген кезеңде академиялық ортада тарихи факт ретінде қарастырылды. 1787 жылы шотланд геологы Джеймс Хаттон Жердің жасын өлшеу мүмкін емес екенін айтты. Смит шіркеуге қарсы шыққан жоқ немесе түрмеге қамалу қаупіне тап болған жоқ. Америкалық палеонтолог Стивен Джей Гулд "Әлемді өзгерткен карта" атты кітабына жазған рецензиясында мұндай пікірлерді жоққа шығарды. Шындығында, Смит қабаттарды анықтауға толыққанды назар аударғандықтан, Жердің ескі екенін білуге кешіккен. Сонымен қатар, Смит қабаттарды олардағы қазбаларға сүйене отырып анықтауға тырысқанмен, бұл ерекшелік емес. Ол өте мұқият болғанымен, ұқсас жұмыстар (әсіресе Еуропа материгінде) сол кезде тәуелсіз түрде қазбалардың уақыт өте келе өзгеретінін және оларды қабаттарды анықтау үшін сенімді түрде қолдануға болатынын дәлелдеді. Мартин Рудвиктің "Жердің терең тарихы: оны қалай ашты және неге маңызды" атты еңбегі осы кезеңде геологияның дамуы туралы ең оңай түсінікті мәліметтерді ұсынады.
A description of the social circumstances of the time of the birth of Smith. It begins by emphasising that the date of 4004 BC, for the beginning of the world, computed from the genealogy tables of the Bible, was firmly accepted by most; the idea that the world was any older was considered implausible. Explanations based on Noah's flood were acceptable in scientific circles. But, in the year 1769, as Smith was born, James Watt was patenting a steam engine, cloth manufacture was improving, the postal service was viable. New technology and information was rapidly becoming available or even common place. "William Smith appeared on the stage at a profoundly interesting moment: he was about to make it more so." These claims by Winchester are inaccurate. Geologists had begun to recognize that the earth was old in the late 1600s. Archbishop Ussher's 4004 BC date for the Creation of the Earth, along with similar estimates by Isaac Newton and other academics of the 17th century, was merely a historical footnote in academia by Smith's lifetime. In 1787, Scottish geologist James Hutton argued that the Earth's age was immeasurable. Smith was in no way challenging the church or risking jail – American paleontologist Stephen Jay Gould refuted such claims in his review of The Map That Changed the World. In fact, Smith's single minded focus on recognizing layers made him rather late to realize that the Earth was old. Additionally, Smith's focus on recognizing layers based on the fossils in them was not unique. Though he was especially thorough, similar work (especially on the mainland of Europe) around the same time independently cemented the principle that fossils change over time and can be reliably used to identify layers. Martin Rudwick's Earth's Deep History: How It Was Discovered and Why It Matters is perhaps the most accessible account of the development of geology in this time interval.