Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украиналық тарихшы (1884–1973)
Ukrainian historian (1884–1973)
Наталия Полонська Василенко (Наталія Полонська Василенко; 31 ақпан 1884 [е.с. 12 ақпан 1884] – 8 маусым 1973) – 20 ғасырдың ең көрнекті украин тарихшыларының бірі. Ол украин тарих академігі және мемлекет қайраткері Николай Василенконың әйелі болды.
Nataliia Polonska Vasylenko (Наталія Полонська Василенко; 31 February 1884 [O. S. 12 February 1884] – 8 June 1973) was one of the foremost Ukrainian historians of the 20th century. She was a wife of the Ukrainian academician of history and statesman Mykola Vasylenko.
Өмір және мансап
Полонска Василенко анасы Мария Федоровна арқылы орыс дворяндығынан шыққан, ол Орел облысынан еді. Оның әкесі Ресей империясының офицері Дмитрий Меньшов (1855–1918) болды. 1916 жылдан бастап Киев университетінде лекция оқыды, сондай-ақ археологиялық мұражайының директоры болды және Таврида ғылыми архивтік комиссиясының мүшесі болып сайланды. 1920 жылдары, Кеңес үкіметінің ең либералды жылдары, ол Киев география, археология және өнер институттарында профессор, ал Бүкіл Украина ғылым академиясының (ВУАН) ғылыми қызметкері болды. Ол Иосиф Сталиннің 1930 жылдардағы тазартуларын бастан кешірді, бірақ аман қалды және 1937 жылдан 1941 жылға дейін қайта ұйымдастырылған және кеңестік академияның мүшесі болды. 1940 жылы докторлық диссертациясын қорғап, Киев университетінің профессоры атанды. Неміс оккупациясы кезінде Киевтегі ескі құжаттардың орталық мұражайына жетекшілік етті, Киев қалалық әкімшілігінде жұмыс істеді, көшелердің атауларын өзгертуге жауапты болды және Киевтік Өткінші кезең мұражайына консультация берді (неміс оккупациясының жетістіктері мен коммунистердің қылмыстарына арналған). Соғыс барысы неміс әскерлеріне қарсы бұрылғанда, ол батысқа қашып кетті, бірінші Львовқа, содан кейін Прагаға, ал соңында Баварияға жетті. Прагадағы Украина еркін университетінде профессор (1944–45) болды, осы университетпен бірге Мюнхенге көшіп, 1973 жылы қайтыс болғанға дейін дәріс берді. 1960 жылдары Америкада құрылған Украина тарих қоғамын құруға белсенді қатысып, 1965 жылдан бастап оның вице-президенті болды.
Polonska Vasylenko belonged to Russian nobility through her mother, Maria Fyodorovna, who was from Oryol Oblast. Her father was a Russian Imperial officer, Dmytro Menshov (1855–1918). From 1916, she was a lecturer at Kyiv University and Director of its archeological museum and was elected a member of Taurida Scientific Archival Commission. During the 1920s, the most liberal years of Soviet rule, she was a professor at the Kyiv Institutes of Geography, Archeology, and Art, and a research associate at the All Ukrainian Academy of Sciences (VUAN). She witnessed, but survived, the Joseph Stalin purges of the 1930s and was a member of the reorganized and Sovietized academy from 1937 to 1941. In 1940, she received her doctorate and became a professor at Kyiv University. During the German occupation, she directed the Kyiv Central Archive of Old Documents and worked in Kyiv City Administration, was responsible for renaming of streets and consulted Kyiv Archive Museum of Transitional Period (dedicated to achievements of German occupation and crimes of Communists). As the tide of the war turned against the Germans, she fled west, first to Lviv, then to Prague, and finally to Bavaria. She was a professor at the Ukrainian Free University in Prague (1944–45), and moved together with this institution to Munich, where she continued to teach until her death in 1973. In the 1960s, she took an active part in the establishment of the American Based Ukrainian Historical Association and was its vice president from 1965.
Жазбалар
Полонска Василенко украин археологиясы, Киев Русі тарихы, Запорожье казактарының кейінгі тарихы және өз заманының тарихы саласындағы маман болды. Ол сонымен қатар, қазіргі украин тарихнамасы туралы көп жазды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын ол 1913-1914 жылдары үш томдық ресейлік мәдени тарих атласын құрастыру мен жазуға қатысты. 1920 жылдары ол Украина Ғылым академиясының түрлі мерзімді басылымдарында Запорожье казактары және Екатерина Ұлы мен оның ізашарлары тұсында Оңтүстік Украинаның Ресей империясына қосылып, сіңірілуі туралы кеңінен жариялады. Суық соғыс кезінде туған жерінің мұрағаттарына қол жеткізе алмаған Полонска Василенко Запорожье тақырыбындағы бұрынғы зерттеулерін жинап, қайта басып шығарды (1965–67), революциялық және кеңестік Украинадағы зиялылық өмір туралы бірнеше естеліктер жазды, соның ішінде Украина Ғылым академиясының тарихын (2 том, 1955–1958), украин тарихшыларына қатысты Сталин репрессиялары туралы кітап шығарды (1962) және мансабының соңында украин тарихнамасы туралы том (1971) мен Украинаның жалпы тарихынан екі томдық еңбек (1973–1976) жариялап, синтезге бет бұрды. Украин тарихына қатысты жалпы көзқарасында Полонска Василенко көрнекті эмигрант-ғалым Дмитрий Дорошенконың дәстүрін жалғастырып, консервативті бағытта жазды, казак офицерлер тобының және олар кейіннен айналған украин дворяндығының маңыздылығын ерекше атап өтті. Ол осы топтың ұлттық біртүтастық пен тәуелсіздікке немесе, кемінде, автономияға ұмтылысын украин тарихының басты ағындарының бірі деп санады және он тоғызыншы ғасырды орыс және австриялық оккупация дәуірі деп сипаттады. Ол өзінің жалпы тарихын Кеңес үкіметінің орнауымен аяқтады.
Polonska Vasylenko was a specialist in Ukrainian archeology, the history of Kyivan Rus', the later history of the Zaporozhian Cossacks, and the history of her own times. She also wrote extensively on modern Ukrainian historiography. Before the First World War, she participated in the compilation and writing of a large Russian cultural history atlas which was published in three volumes between 1913 and 1914. During the 1920s, she published extensively in the various periodicals of the Ukrainian Academy on the Zaporozhian Cossacks and the transformation and absorption of southern Ukraine into the Russian Empire during the reigns of Catherine the Great and her predecessors. During the Cold War, deprived of the use of the archives of her native land, Polonska Vasylenko collected and reprinted many of her earlier studies on Zaporozhia (1965–67), wrote several memoirs of intellectual life in revolutionary and Soviet Ukraine including a history of the Ukrainian Academy of Sciences (2 vols. 1955–1958), published a book on the Stalin repressions of Ukrainian historians (1962), and turned increasingly toward synthesis, at the end of her career, publishing a volume on Ukrainian historiography (1971) and a two volume general history of Ukraine (1973–1976). In her general approach to Ukrainian history, Polonska Vasylenko followed the lead of her distinguished émigré predecessor, Dmytro Doroshenko, and wrote in a conservative vain, stressing the importance of the Cossack officer class and the Ukrainian gentry into which they were later transformed. She saw the strivings of this class for national unity and independence, or, at least, autonomy, as one of the main currents of Ukrainian history, and she characterized the nineteenth century as a time of Russian and Austrian occupation. She ended her general history with the advent of Soviet rule.
Мұра
Украинаның еркін университетінде оқытушылық қызметі мен көптеген жариялымдары арқылы Польская Василенко батыстағы бірнеше жас украин тарихшыларына, әсіресе Украина тарихи қоғамының негізін қалаушы Любомир Винарға әсер етті. 1991 жылы Украина тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін және одан кейінгі ой-пікір еркіндігінің артуынан кейін, оның маңызды еңбектері, соның ішінде Украина академиясының тарихы және Украинаның жалпы тарихы туған жерінде қайта басылды, осылайша ол кеңінен танымал болды.
Through her teaching at the Ukrainian Free University and her many publications, Polonska Vasylenko influenced several younger Ukrainian historians in the west, especially the founder of the Ukrainian Historical Association, Lubomyr Wynar. After the proclamation of Ukrainian independence in 1991 and the subsequent growth of intellectual freedom, her major works, including her history of the Ukrainian Academy and her general history of Ukraine were reprinted in her homeland where she finally became widely known.