Кіріспе

Жан Пьер Беколо – Камерундық кинорежиссер.

Түпнұсқасы мен мансабы

Жан Пьер Беколо 1966 жылы Камерунның Яунде қаласында дүниеге келген. 1984 жылдан 1987 жылға дейін Камерунның Яунде университетінде физика оқыды. Содан кейін Францияның Брай-сюр-Марндағы Аудиовизуалдық ұлттық институтында (INA) француз кинотеоретигі Кристиан Метцтің басшылығымен білім алды. Ол Камерунға оралып, Камерун теледидарының редакторы болып жұмыс істеді. Бекколо қазір Франция, АҚШ және Камерун елдерінде тұрады. Ол Солтүстік Каролина Университетінде (2001), Вирджиния Тех (1998) және Дьюк Университетінде (2003) кино режиссурасынан сабақ берді. Ең бастысы, ол классикалық оқыту әдістерінің орнына құрастыруға негізделген оқу ортасында өркендеуге мүмкіндік беретін, кино түсіру тәжірибесіне негізделген "Авторлық оқыту" деп аталатын жаңа оқыту әдісін жасады. 1992 жылы 25 жасында Канн кинофестивалінде өзінің алғашқы толық метражды фильмі "Квартир Моцарт" арқылы таныстырылды. Бекколоның фильмі көрерменге "Менің жігітім" деген лақап атымен танымал, сиқырлы түрде Касановаға айналған жас қыздың оқиғасын баяндайды. Фильмде эксцентриктік кейіпкерлер көп, мысалы, полигамиялық полиция бастығы, оның қызы "Менің жігітім" тарпынан азғырылған, және ер адамдардың жыныстық мүшелерін қол алысу арқылы жоғалта алатын әйел колдовник. Бұл фильм халық аңыздарын бүгінгі күннің ортасына көшіріп, батыстық кейіпкерлер мен халық аңыздарының атмосферасын әзілмен үйлестіріп, бүгінгі Африканың бейнесін қалыптастырады. "Квартир Моцарт" Канн, Локарно және Монреаль кинофестивальдерінде жүлделер жеңіп алды және 1993 жылы Британдық кино институтының сыйлығына үміткер болды. Британдық кино институты оған Африка киносының 100 жылдығына арналған фильмдер сериясына енетін фильм түсіруді тапсырды. Бұл фильм Африканың оңтүстігіндегі қалада өтеді, ондағы тұрғындардың басты ойын-сауығы – "Cinema Africa" кинотеатрындағы әрекет фильмдерін көру. "ET" лақап атымен танымал режиссер Африка киносын қайта жандандыру үшін қалаға келеді. Ол "Cinema Africa" кинотеатрын "Кино мұрасы" кинотеатрына айналдырып, тек африкалық фильмдерді көрсетуге көшеді. Екі адам – Cinema және Cineaste – африкалық көрермендерге голливудтық әрекет фильмдері ме, әлде жергілікті фильмдер ме, қандай фильмдерді көруге ұнайтыны туралы пікір таластырады. Фильм Африкадан тыс туындылардың экранды басып алуымен континенттегі кино туралы әңгімені қозғайды. 8 жылдық үзілістен кейін Беколо "Қан төгіп жатқандар" (Les Saignantes) фильмімен қайта оралды, бұл фильм елдегі жемқорлық пен секске құмар қуатты адамдардан құтылуға тырысатын екі жас әйел туралы. Бұл фильм Африканың алғашқы ғылыми-фантастикалық фильмдерінің бірі саналады. Ол осы фильмдегі жұмысы үшін Уагадугу панафрикалық кино және теледидар фестивалінде күміс "Йененга эталоны" жүлдесін жеңіп алды. Беколоның "Президент" (2013) фильміне қатысты дау туды. Бұл фильмде 42 жыл билікте болған президент маңызды сайлау алдында күтпеген сапарға шығады. Оның жоғалуын бұқаралық ақпарат құралдары, саяси қарсыластары және тіпті түрмедегілер бақылайды, бұл оның орнын басу үшін күреске әкеледі. Саяхаты барысында ол елді ұзақ жылдар бойы билеудің апатты салдарына куә болады. 2009 жылы дәл осы тақырыпта фильм түсірген режиссердің ұрлануы мен азапталуынан кейін, фильмнің сюжеті сол кездегі Камерун президенті Пол Бияның 30 жылдан бері билікте екенін көрсетеді. Фильм 1960 жылдары Оңтүстік Африкада өлім жазасына кесілген бір адамды жақсы көрген үш әйелдің оқиғасын баяндайды. Бір әйел Еуропадан сотталғандарды қолдау үшін келген, екіншісі сотталғанның әйелі, ол түрменің жанында пансион ұстайды, ал үшіншісі түрмеде француз тілінен сабақ береді. Фильм өлім жазасына кесілген тұтқындардың психологиялық күйзелісі мен олармен байланысты барлық адамның сезімдік азабын көрсетеді. 2019 жылы Беколо осы фильмі үшін Ecobank Foundation Sembene Ousmane сыйлығын жеңіп алды. Режиссер зерттеулерін және жұмысын жалғастыруда. 2016 жылы ол эксперименталды афрофутуристік "Жалған шындық" (Naked Reality) фильмін, ал 2017 жылы "Африка, ойдағы тұрған I және II бөлімдері" деректі фильмін түсірді, ол Дакардағы ойлау мектептерін зерттейді, сондай-ақ адам бостандығы мен сөз бостандығы туралы "Ғажайып қару" (Miraculous Weapons) фильмін түсірді. Жан-Пьер Беколоға арналған құрмет көрсету шарасы 2018 жылдың 13-14 қазанында Париждегі Куай Бранли мұражайында өтті.