"Дублиндерлер: Комитет бөлмесіндегі қасиетті күні"
Ivy Day in the Committee Room
Джеймс Джойс әңгімесі "Құрғақ бұта күні": Ирландия ұлтшылдығы, саяси мәселелер, сайлау кампаниясы және Чарльз Стюарт Парнелл туралы. Dubliners жинағынан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Ivy Day in the Committee Room" – Джеймс Джойстің 1914 жылы жарық көрген "Даблиндіктер" жинағындағы қысқа әңгіме. Сайлау науқанынан кейін саяси партия кеңсесінде өтетін оқиғада түрлі үгітшілер саяси кандидаттарды және ирланд ұлтшылдығы мен үкіметтік автономия мәселелерін талқылайды. "Ақ шаян күні" – ирланд ұлттық қайраткері Чарльз Стюарт Парнеллды еске алуға арналған ирланд мерекесі.
"Ivy Day in the Committee Room" is a short story by James Joyce published in his 1914 collection Dubliners. Taking place in a political party office after a day of canvassing, the story depicts various campaigners discussing the political candidates and issues of Irish nationalism and Home Rule. "Ivy Day" refers to an Irish holiday that commemorated Charles Stewart Parnell, an important Irish nationalist figure.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Комитет залында алдағы муниципалдық сайлауға үміткер Ричард Тирнидің сауалнамашысы Мэтт О'Коннор, отты жандыруға тырысып жатқан Ескі Джекпен бала тәрбиесі туралы әңгімелеседі. Джо Хайнс, тағы бір сауалнамашы, келіп, О'Коннорға жұмысы үшін ақы алған-алмағанын сұрайды. Ол, қарсыласы Колганның жұмысшы табынан шыққандығын қорғай бастайды және Тирни, ұлтшыл болғанымен, король Эдуард VII-нің алдағы сапарында құттықтау сөз сөйлейтінін айтады. Хайнс бүгін Айви күні екенін, Чарльз Стюарт Парнеллді еске алу күнін еске салғанда, бөлмеге ностальгиялық үнсіздік орнайды. Тағы бір сауалнамашы Джон Хенчи кіріп, Тирнидің әлі төлемегендігі үшін оны кінәлайды. Хайнс кеткен соң, Хенчи ол кісінің Колганның тыңшысы болуы мүмкін деген күдік білдіреді. Хенчи, Крофтонды жамандап болады, ал Крофтон Бантам Лайонмен бірге еніп келеді. Крофтон бұрын консерваторлар партиясының үміткері үшін жұмыс істеген, бірақ партия қайтып, Тирниге қолдау көрсеткен. Әңгіме саяси мәселелерге бұрылып, Чарльз Стюарт Парнелл туралы пікірталас басталады, оның бөлмеде жақтаушылары мен қарсыластары бар. Хайнс қайта оралып, Парнеллге арналған жүректен шыққан өлеңін оқып беруге шақырылады. Өлең оны сатып кеткендерді, соның ішінде католик шіркеуін қатты сынап, Парнеллді Ирландияның ежелгі батырларының қатарына қояды. Барлығы оның өнерін бағалап, бір сәт үшін өздерінің араздасуларын ұмытып кетеді.
In a committee room, Mat O'Connor, a canvasser for Richard Tierney, a candidate in an upcoming municipal election, discusses child rearing with Old Jack, who tries to keep a fire going. Joe Hynes, another canvasser, arrives and needles O’Connor on whether he’s been paid for his work yet. He proceeds to defend rival candidate Colgan's working class background and maintains that Tierney, although a Nationalist, will likely present a welcome address at the upcoming visit of King Edward VII. When Hynes points out that it is Ivy Day, a commemoration of Charles Stewart Parnell, a nostalgic silence fills the room. Another canvasser, John Henchy, enters and derides Tierney for not having paid him yet. When Hynes leaves, Henchy voices a suspicion that the man is a spy for Colgan. Henchy badmouths another canvasser, Crofton, just before Crofton himself enters with Bantam Lyons. Crofton had worked for the Conservative candidate until the party withdrew and gave their support to Tierney. The talk of politics drifts to Charles Stewart Parnell, who has his defenders and detractors in the room. Hynes returns and is encouraged to read his sentimental poem dedicated to Parnell. The poem is highly critical of those who betrayed him, including the Catholic Church, and places Parnell among the ancient heroes of Ireland. All applaud the performance and seem to forget their differences for the moment.
Өмірбаян
Джойс «Өлілер» және «Айви Дэй» туындыларының идеяларын Анатоль Франсқа жатқызды, бірақ соңғы әңгіме үш жыл бұрынғы Дублиндегі сайлау кезінде әкесінің жұмысын бақылаған ағасы Станиславтың айтуынша, оқиғаға да қатысты. Артур Саймонстың баспагерлері бас тарқан соң, Джойс он екі әңгімеден тұратын «Дублиндерді» баспагер Грант Ричардсқа жіберді. Кітапты басып шығаруға шамамен сегіз жыл кетті. Басында туындысын жариялауға келіскен Ричардспен келіссөздер жүргізіп, Джойс келісімге қол жеткізу үшін кітаптағы көптеген бөлімдерді қайта қарастырып, қысқартуға мәжбүр болды. Дегенмен, Ричардс көп нәрсеге қарсылық көрсетіп, ақырында «Дублиндерді» жариялаудан толығымен бас тартты. Ирландия XVI ғасырдан бері Ұлыбританияның үстемдігінде болды. XIX ғасырдың соңында үйде басқару құқығы, яғни үлкен автономия талаптары күшейді. «Комитет бөлмесіндегі Айви күні» әңгімесінде Джойс терең тамырланған саяси күреске тоқталып, ұлтшыл Чарльз Стюарт Парнелл мен оның ирланд саясатындағы рөлін атап көрсетеді. «Айви Дэй» әңгімесінде Парнеллдің бейнесі туынды атауынан-ақ көрінеді: Айви Дэй – «Ирландияның тәжді патшасы» Парнеллдің қайтыс болған күнінің жылдығы. Парнелл ирланд халқына өз істерін өзі басқаруға көбірек мүмкіндік беруді қалаған. Парнеллдің биліктен қуылуы Ирландияның тәуелсіздігіне қол жеткізуді кешіктірді. «Комитет бөлмесіндегі Айви күні» әңгімесінде Тирниді қолдаушылар оның жеңісі үшін емес, ақша табу үшін үгіт жүргізеді. Бірақ олар «кейбір төбеліктер мен фениандар тым ақылды, егер сұрасаңыз, менің жеке пікірім қандай екенін білесіз бе? Менің ойымша, олардың жартысы Каслдың (яғни протестант шенеуніктердің) жалақысында» дейді. «Фениан» – Ирландияны Ұлыбританиядан азат ету мақсатымен құпия революциялық қозғалысқа қатысқандарға берілген лақап ат, радикалды ұлтшыл. «Комитет бөлмесіндегі Айви күні» әңгімесіндегі әрекетсіздік Джойс Ирландия ұлтшылдығына қалай қарайтынын көрсетеді. Тоқтап қалған әңгімелер Ирландияның сал болып бара жатқан жағдайын көрсетеді. Оқиғада ешқандай нәтижеге қол жеткізілмеуі Ирландияның тәуелсіздігі үшін ешбір қадам жасалмағанын көрсетеді. Парнеллдің қайтысынан кейін ирландтық мәдени және саяси қозғалыс күш алды, оның арқасында азаматтар Ирландияда мықты тамырларымен өмір сүрудің мәнін түсінуге тырысты. Ирландия діни топтарға бөлінді (католиктер мен протестанттар), бірақ ирландтардың көпшілігі католик болды және Ұлыбританиядан тәуелсіздік алғысы келді, ал протестанттардың көп бөлігі консервативті болды және британдық үстемдікті сақтауды жақтады. Бұл ирланд ұлтшылдығының екі тірегі – католик діні және Ирландияның галликалық мәдени мұрасына деген мақтаныш, бұл ирланд тіліне деген қызығушылықты қайта жандандырды. Скотт Клейн Джойс туралы мақаласында былай деп жазды: «Келттік қайта жаңғыру Парнеллдің қайтысынан кейін саяси бірлік болмағандықтан, жаңа ирланд мәдениетін құруға тырысты».
Joyce attributed the ideas for both "The Dead" and "Ivy Day" to Anatole France, although the latter story also owes something to his brother Stanislaus' account of their father at work during a Dublin by election three years earlier. After being rejected by Arthur Symons' publishers, Joyce sent Dubliners – then comprising only twelve stories – to publisher Grant Richards. It took nearly eight years for the book to be published. Going back and forth with Richards, who initially agreed to publish his work, Joyce revised and omitted many things in the book to reach an agreement. However, Richards objected to too many things and eventually simply refused to publish Dubliners at all. Ireland had been under the rule of Great Britain since the sixteenth century. A movement for home rule, greater autonomy, began in the late nineteenth century. In "Ivy Day in the Committee Room," Joyce touches on the deep rooted political struggle by noting nationalist Charles Stewart Parnell and his role in Irish politics. His representation in "Ivy Day" is clear from the title of the story: Ivy Day is the anniversary of the death of Parnell, the "uncrowned king of Ireland." Parnell wanted to give the Irish people a greater role in the management of their own affairs. Parnell's ousting from power served to delay Irish independence. In "Ivy Day in the Committee Room", the campaigners for Tierney are not campaigning for him to get into office, but rather as a way for them to earn money. They acknowledge, however, that “Some of those hillsiders and Fenians are a bit too clever if you ask me Do you know what my private and candid opinion is about some of those little jokers? I believe half of them are in the pay of the Castle” (i. e. Protestant officials). “Fenian” was a nickname given to those conspiring in a revolutionary movement to free Ireland from Britain, a radical nationalist. The inactivity in “Ivy Day in the Committee Room” serves to show Joyce’s view of Irish nationalism. The stagnant conversations speak to Ireland’s paralytic nature. Nothing being accomplished in this story reflects the fact that nothing was being done about obtaining Ireland’s independence. After Parnell's death, an Irish cultural and political movement was set into motion, through which citizens tried to figure out what it meant to live in Ireland with strong Irish roots. Ireland was split into segregated religious groups (Catholics versus Protestants), but most Irish were Catholic and wanted independence from Britain, as opposed to the mostly Protestants conservatives, who were in favor of staying under British rule. The two pillars of this Irish nationalism were the Catholic faith and pride in Ireland's Gaelic cultural heritage, which led to a renewed interest in the Irish language. As Scott Klein wrote in an article about Joyce: "The Celtic Revival attempted to produce a new Irish culture in the absence of compelling political cohesion after the death of Parnell."