Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халық қағидалары палатасының депутаты
Representative in the House of Commons
Ұлыбританияда Парламент мүшесі (MP) – Ұлыбритания Парламентінің төменгі палатасы – Халық қағидалары палатасында қызмет ету үшін сайланған адам.
In the United Kingdom, a member of Parliament (MP) is an individual elected to serve in the House of Commons, the lower house of the Parliament of the United Kingdom.
Сайлау жүйесі
Ұлыбритания парламентінің Төменгі палатасының барлық 650 депутаты, бірінші өткенге дауыс беру жүйесі бойынша, бүкіл Ұлыбритания аумағындағы бір мандатты сайлау округтерінде сайланады, әр округтің өзінің жеке өкілі болады.
All 650 members of the UK House of Commons are elected using the first past the post voting system in single member constituencies across the whole of the United Kingdom, where each constituency has its own single representative.
Сайлаулар
Депутаттардың барлық лауазымдары бес жылдық циклмен өтетін сайлауларда немесе мерзімінен бұрын сайлау жарияланғанда бірден бос орынға шығады. 2011 жылғы «Белгілі мерзімге сайланатын парламенттер» заңы бойынша, кезекті жалпы сайлаулар әр бес жылда мамыр айының бірінші жұмасында өткізілуі тиіс болған. Аталған заң 2022 жылы күшін жойды. Парламенттің келісімімен 2017 және 2019 жылғы жалпы сайлаулар заңда белгіленген мерзімнен бұрын өтті. Егер өлім немесе отставкаға кету сияқты жағдайлар туындаса, сайлау округіндегі бос орын қосымша сайлау арқылы толтырылуы мүмкін. 1981 жылғы «Халықты өкілдік ету туралы» заңға сәйкес, бір жылдан аса мерзімге сотталған депутат өз орындысынан автоматты түрде айырылады. Белгілі бір жеңіл қылмыстар жасаған жағдайларда, 2015 жылғы «Депутаттарды қайта шақыру туралы» заң депутатты қайта шақыру петициясын ашуды талап етеді; егер сайлау округінде тіркелген сайлаушылардың 10 пайызынан астамы қол қойса, орын бос болады.
All MP positions become simultaneously vacant for elections held on a five year cycle, or when a snap election is called. The Fixed term Parliaments Act 2011 set out that ordinary general elections are held on the first Thursday in May, every five years. The Act was repealed in 2022. With approval from Parliament, both the 2017 and 2019 general elections were held earlier than the schedule set by the Act. If a vacancy arises at another time, due to death or resignation, then a constituency vacancy may be filled by a by election. Under the Representation of the People Act 1981 any MP sentenced to over a year in jail automatically vacates their seat. For certain types of lesser acts of wrongdoing, the Recall of MPs Act 2015 mandates that a recall petition be opened; if signed by more than 10% of registered voters within the constituency, the seat is vacated.
Құқықтық негіздеме
Бұрын тек еркек ересек меншік иелері ғана Парламентке үміткер бола алатын. 1918 жылы әйелдер Парламентке сайлауға қатысуға және дауыс беруге құқық алды. Депутаттыққа үміткер болу үшін адам кем дегенде 18 жаста болуы және Ұлыбритания, Достастық елдерінің бірі немесе Ирландия азаматы болуы керек. Адамның сайлауға тіркелуі міндетті емес, сондай-ақ кандидаттың тұрғылықты жеріне қатысты ешқандай шектеулер жоқ. 1975 жылғы Төменгі палатаның жарамсыздық туралы заңы түрлі лауазымдардағы адамдардың депутат болуына тыйым салады. Оларға мемлекеттік қызметкерлер, қатардағы полиция қызметкерлері (бірақ арнайы констебльдер емес), қарулы күштердің қатардағы әскери қызметшілері (бірақ резервтегілер емес) және кейбір судьялар кіреді. Лордтар палатасының мүшелеріне 2014 жылғы Лордтар палатасы реформасы заңы қабылданғанға дейін, зейнеткерлікке шыққан немесе отставкаға кеткен Лордтар палатасының мүшелері депутаттыққа үміткер болуға немесе қайта сайлануға рұқсат етілмеген. Достастыққа кірмейтін заң шығарушы органдардың мүшелеріне жол берілмейді. Банкроттық шектеулері бар адамдар Төменгі палатаның мүшелігінен шеттетіледі (егжей-тегжейлі мәліметтер елдер бойынша сәл өзгеше). Депутаттар өз орындарынан кетуге құқылы емес. Бірақ іс жүзінде олар мұны жасай алады. Егер депутат Төменгі палатадан кетуді қаласа, ол екі рәсімдік Корольдік кеңселерінің біріне тағайындалуды сұрай алады: Чилтерн жүздіктерінің Корольдік стюарды және сот орындаушысы немесе Нортстед билігінің Корольдік стюарды және сот орындаушысы. Бұл кеңселерде ешқандай міндет болмайды (яғни, олар нақты қызметті қамтымайды); олар тек Төменгі палата мүшелерінің «отставкаға кетуіне» мүмкіндік беру үшін бар. Қаржы министрі тағайындауға жауапты және әдеттегідей, Төменгі палатадан кетуді қалаған депутаттың өтініші бойынша одан бас тартпайды.
In the past, only male adult property owners could stand for Parliament. In 1918, women acquired the right to stand for Parliament, and to vote. To be eligible to stand as an MP, a person must be at least 18 years old and be a citizen of the UK, a Commonwealth nation, or Ireland. A person is not required to be registered to vote, nor are there any restrictions regarding where a candidate is a resident. The House of Commons Disqualification Act 1975 outlaws the holders of various positions from being MPs. These include civil servants, regular police officers (but not special constables), regular members of the armed forces (but not reservists), and some judges. Members of the House of Lords were not permitted to hold Commons seats until the passing of the House of Lords Reform Act 2014, which allows retired or resigned members of the House of Lords to stand or re stand as MPs. Members of legislatures outside of the Commonwealth are excluded, People in respect of whom a bankruptcy restrictions order has effect are disqualified from (existing) membership of the House of Commons (details differ slightly in different countries). Members are not permitted to resign their seats. In practice, however, they always can. Should a member wish to resign from the Commons, they may request appointment to one of two ceremonial Crown offices: that of Crown Steward and Bailiff of the Chiltern Hundreds, or that of Crown Steward and Bailiff of the Manor of Northstead. These offices are sinecures (that is, they involve no actual duties); they exist solely to permit the "resignation" of members of the House of Commons. The Chancellor of the Exchequer is responsible for making the appointment, and, by convention, never refuses to do so when asked by a member who desires to leave the House of Commons.
Атау
Парламент депутаттары MP әріптерін лауазымдық атау ретінде қолдануға құқылы. Депутаттарға «құрметті» деген сөзді тек Төменгі палатадағы пікірталастар кезінде сыпайылық таныту үшін қолдануға болады (мысалы, «құрметті депутат»), немесе егер олар маркизтен төменгі дәрежедегі пэрлердің балалары болса («құрметті [аты] [тегі]»). Жеке кеңес мүшелері «The Right Honourable» (The Rt Hon.) аты-жөні MP ретінде қолданылады.
Members of Parliament are entitled to use the post nominal initials MP. MPs are referred to as "honourable" as a courtesy only during debates in the House of Commons (e. g., "the honourable member for "), or if they are the children of peers below the rank of marquess ("the honourable [first name] [surname]"). Those who are members of the Privy Council use the form The Right Honourable (The Rt Hon.) Name MP.
Жауапкершілік
Теориялық тұрғыдан алғанда, қазіргі депутаттар екі міндеті бар, немесе саяси партияға мүше болса, үш міндеті бар. Олардың басты міндеті – ұлттық мүдделерді қорғау. Сонымен қатар, бұл басты міндетке қайшы келмесе, сайлау округіндегі сайлаушылардың мүдделерін де қорғауы керек. Егер олар саяси партияға мүше болса, онда олардың басқа екі міндетіне бағынышты түрде сол партияның мүдделерін де қорғауға құқылы.
Theoretically, contemporary MPs are considered to have two duties, or three if they belong to a political party. Their primary responsibility is to act in the national interest. They must also act in the interests of their constituents, where this does not override their primary responsibility. Finally, if they belong to a political party, they may act in the interests of that party, subordinate to the other two responsibilities.