Кіріспе
Польша тарихшысы Мачей Стрижковский (сондай-ақ Стриковский және Стриковий деп те аталады; шамамен 1547 – шамамен 1593) – Польша тарихшысы, жазушы және ақын, ол Польша, Литва, Самогития және Рутенияның барлық жерлерінің жылнамасын (1582) жазған автор ретінде танымал. Бұл еңбек Литва Ұлы Герцогтығының тарихы бойынша жарық көрген алғашқы кітап деп есептеледі.
Maciej Stryjkowski (also referred to as Strykowski and Strycovius; c. 1547 – c. 1593) was a Polish historian, writer and a poet, known as the author of Chronicle of Poland, Lithuania, Samogitia and all of Ruthenia (1582). The work is generally considered to be the first printed book on the history of the Grand Duchy of Lithuania.
Өмірбаян
Мацей Стрижковский 1547 жылы Польша Корольдігінің Рава воеводствосындағы Стриков қаласында дүниеге келген. Бжезинь қаласындағы жергілікті мектепті бітіргеннен кейін ол Ұлы Литва әскеріне қосылды. Александр Гуагнинидің басшылығымен Витебсктегі гарнизонда қызмет етті. Ол поляк болған, бірақ өмірінің көп бөлігін Ұлы Герцогтікте өткізген. Оның еңбегі – польша тілінде жазылған әдебиеттің классикалық туындысы, ол Польша-Литва одағының және оның құрамындағы аймақтардың тарихын, 1581 жылға дейінгі мифтік бастауларынан бастап толық баяндайды. Оның кейбір шығармалары литва тілінде жазылған. Сондай-ақ, ол литвалық ақсүйектерді литва тілін қолдануға шақырған. Ол шляхта арасында тез арада үлкен даңққа ие болды және Стрижковский литва ұлттық санасын қалыптастырған польша-литвалық жазушылардың бірі болды деп жиі айтылады, өйткені оның еңбектерін аймақтың әртүрлі бөліктеріндегі көптеген жазушылар мен жылнамашылар көшіріп алған. 19 ғасырға дейін Стрижковскийдің еңбектері Ұлы Литва Герцогтігінің ерте тарихы туралы негізгі ақпарат көзі саналды. Жаңа тарихнама пайда болғаннан кейін ғана оның жылнамасы сынға ұшырады және күмәндік тудырды, негізінен оның магнаттарға деген ықыласы, аңыздар мен тарихи фактілер арасындағы шекараны ажырата алмауы және литвалық билеуші отбасылардың римдік тегі туралы теориясы себеп болды. 1577 жылы Стрижковский "Даңқты Литва ұлтының бастауы туралы" ( ) атты эпикалық поэма жазған, бірақ ол Стрижковскийдің өлімінен кейін ғана жарық көрген. Ол шамамен 1593 жылы қайтыс болды, бірақ нақты күні мен орны әлі белгісіз.