Антуан де Нервез: Француз жазушысының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Француз жазушысы Антуан де Нервезе (шамамен 1570 – 1622 жылдан кейін) – француз аристократы және 16-шы ғасырдың соңы мен 17-шы ғасырдың басында роман, аудармалар, хаттар және әдеби-ахлақтық туындылар жазған жазушы.

Өмірбаян

Ол, ең алдымен, Гасконияда дүниеге келген; ол Генри II де Бурбонның хатшысы, Конде принці болды (шамамен 1606 жылға дейін), содан кейін Франция королі Генри IV қызметіне «secrétaire de la chambre du roi» ретінде өтті. Нервезе жазушы әріптестері Филипп Депорт, Жан Берто және Скеволь де Сент-Мартемен тығыз байланыста болды; оны Франсуа Мейнар ораторлардың («le roy des orateurs») патшасы деп атады және сатирикалық өлеңде (Николас де Эскутеомен бірге) «миньон дес дами» деп атады. Нервезе өзінің ұрпағының ең көп шығарма жазған жазушыларының бірі болды және көптеген адамдар үшін тілдік стиль мен талғам туралы төреші болды. Нервезе француз романшылары Николя де Монтрё мен Бероальде де Вервиллдің әдеби дамуын жалғастырған жас ұрпақтың өкілі болып табылады және ол көбінесе авторлар Николя де Эскутео және Франсуа дю Соухаимен бірге Генрих IV билігі кезінде жарияланған сентиментальді романдармен (немесе «амурлармен») байланысты. Нервезе он роман жазды, оның бірі – Ариостоның «Орландо фюриозо» романынан алынған әңгімені қайта өңдеу, ал екіншісі – Тассоның «Иерусалимді азат ету» романын қайта өңдеу. Нервезе өзінің романдарын патшаның айналасындағы жоғары дәрежелі ақсүйектерге арнады: Максимилиан де Бетюн, герцог де Салли; королева Мария де Медицис; маркиз де Росни; виконт д’Обетерре. Нервезедің алғашқы романдары 1598 жылы жарық көрді, бірақ олар одан бұрын жазылған және бірнеше жыл бойы қолжазба түрінде таралған болуы мүмкін. Оның алғашқы «амурлары» – итальяндық Маттео Банделлоның трагедиялық әңгімелеріне жақын трагикалық махаббат туралы қысқаша шығармалар; оның кейінгі «Леандр» романдары рыцарлық оқиғалар романдарының ықпалын көрсетеді (Галлияның Амадисі сияқты). Нервезе романдарының көпшілігі өздерінің шынайылығын жариялайды және Францияның азаматтық соғыстары кезінде жақында өткенде орын алады, бірақ Палмели мен Лиризис оқиғасы Францияның Франсуа II және Францияның Карл IX кезінде өтеді, ал Лидиор оқиғасы 1600 жылы Голландия провинциялары мен Испанияның Нидерланды арасындағы қақтығыста орын алады. Оның жинақталған романдары антология түрінде бірнеше рет басылып шықты, ал басылымдар саны коммерциялық табыстылықты көрсетеді. Романдармен қатар, Нервезе көптеген моральдық философиялық еңбектер жазды, ал оның моральдық және діни философиясы романдарын қоса алғанда, оның көптеген еңбектерінде айқын көрінеді. Оның католицизмі стоицизм элементтерімен араластырылған және ол кейіпкерлерінің пәктігі мен тазалығын идеалдандырды (олар жиі өздерінің қайғыларын жеңілдету үшін монастырларда бас сауғалайды) және оның романы Les amours de Polydore et de Virgin[i]e жер бетіндегі махаббаттың қирауына ем ретінде құдайлық махаббатты атап өтеді. 17 ғасырдың алғашқы онжылдықтарында Нервезе, Де Эскутео және олардың әріптестерін олардың сыншылары (мысалы, Шарль Сорел) күлкілі риторикалық және метафоралық артықшылықтарды жеткізушілер ретінде қарады, бірақ олардың еңбектері Францияда романның дамуындағы маңызды кезеңді білдіреді (оны «Астрее» Хонре д’Урфеге, кейіннен Мадлен де Скудери мен Мадам де Лафайеттке алып келді), этикет пен әдептіліктің моральдық сезімін дамытуда («адал адам» ұғымы) және француз тілінің эволюциясында («Пресиус» деген сөздің алдын ала бейнелеу).

He was most likely born in Gascony; he became the secretary of Henri II de Bourbon, prince de Condé (until c.1606), and then passed into the service of king Henry IV of France as "secrétaire de la chambre du roi". Nervèze had close ties to fellow writers Philippe Desportes, Jean Bertaut and Scévole de Saint Marthe; he was called the king of orators ("le roy des orateurs") by François Maynard and, in a satirical poem, was called (with Nicolas des Escuteaux) the "mignon des dames". Nervèze was one of the most prolific writers of his generation and became for many an arbiter of linguistic style and taste. Nervèze is representative of a younger generation following on the literary developments of French novelists Nicolas de Montreux and Béroalde de Verville, and he is often associated – along with authors Nicolas des Escuteaux and François du Souhait – with the sentimental novels (or "amours") published during the reign of Henry IV. Nervèze wrote ten novels, of which one is a reworking of a story taken from Ariosto's Orlando furioso and one is a reworking of Tasso's Jerusalem Delivered. Nervèze dedicated his novels to high ranking members of the nobility around the king: Maximilien de Béthune, duc de Sully; Queen Marie de Médicis; the marquis de Rosny; the vicomte d'Aubeterre. Nervèze's first novels were published in 1598, but they were most likely written earlier and had perhaps circulated in manuscript form for years. His first "amours" are short works of tragic love that are close to the tragic tales of Italian Matteo Bandello; his later "Léandre" novels show the influence of chivalric adventure novels (like Amadis of Gaul). Most of Nervèze's novels proclaim their veracity and take place in the recent past during the civil wars in France, although the story of Palmelie and Lirisis takes place under François II of France and Charles IX of France, and the story of Lidior occurs around 1600 during the conflict between the Dutch provinces and the Spanish Netherlands. His collected novels were published several times in anthologized form, and the number of editions seems to indicate commercial success. Along with his novels, Nervèze wrote numerous works of moral philosophy, and his moral and religious philosophy is evident in most of his works, including the novels. His Catholicism is mixed with elements of stoicism and he idealized the chastity and purity of his characters (who frequently seek out retreat in convents to assuage their woes) and his novel Les amours de Polydore et de Virgin[i]e celebrates divine love as a cure for the ravages of earthly love. In the first decades of the 17th century, Nervèze, Des Escuteaux and their colleagues were seen by their detractors (such as Charles Sorel) as ridiculous purveyors of rhetorical and metaphorical excess, but their works represent an important stage in the development of the novel in France (leading to L'Astrée by Honoré d'Urfé and, later, to Madeleine de Scudéry and Madame de Lafayette), in the development of etiquette and a moralized sense of nobility (the conception of the "honnête homme") and in the evolution of the French language (prefiguring the "Précieuses").