Кіріспе

Британдық Үндістанның кеңесші органы, 1858–1935

Үндістан кеңесі – Үндістандағы британдық билікпен байланысты екі бөлек органға әр түрлі уақытта берілген атау. Алғашқы Үндістан кеңесі 1833 жылғы Жарғылық заңмен Форт-Уильямдағы генерал-губернатордың төрт ресми кеңесшісінен тұратын кеңес ретінде құрылды. Кеңестегі генерал-губернатор тек Шығыс Үндістан компаниясының директорлар кеңесіне және Бақылау кеңесіне ғана бағынышты болды. 1858 жылы компанияның Үндістан үкіметіне қатысуы 1858 жылғы Үндістан үкіметі заңы арқылы британ үкіметіне берілді. Бұл заң Лондонда жаңа үкіметтік департамент құрды (Индия кеңсесі), оның басында Үндістанның мемлекеттік хатшысы болды, ал ол өз кезегінде жаңа Үндістан кеңесінен кеңес алатын болды (оның да орталығы Лондонда). Бірақ бұл жаңа Үндістан кеңесі, Үндістанның мемлекеттік хатшысына көмектесетін, 15 мүшеден тұрды, ал бұрынғы Үндістан кеңесі тек төрт мүшеден тұрды және «Төрттің кеңесі» деп аталды. 15 мүшелі кеңес құрылғаннан кейін, төрттік кеңес актінің 7-бабымен ресми түрде Үндістанның генерал-губернаторының кеңесі деп аталды. Кейде ол Үндістанның атқарушы кеңесі деп те аталатын, кейін ресми түрде вице-корольдің атқарушы кеңесі болды.

Генерал-губернатордың кеңесі (1833-1858)

1773 жылғы акті бойынша Шығыс Үндістан компаниясының директорлар кеңесі төрт кеңесшіні сайлады. Генерал-губернатор кеңесшілермен бірге дауыс берді, бірақ оған қосымша шешуші дауыс құқығы да берілді. Кеңестің шешімі генерал-губернатор үшін міндетті болды. Алғашқы күндері «Төрттік кеңес» деп белгілі болған бұл кеңес, шындығында, алғашқы генерал-губернатор Уоррен Гастингске импичмент тағайындауға тырысты, бірақ парламентте өткен келесі сот процесінде ол кінәсіз деп танылды. 1784 жылы кеңес үш мүшеге дейін азайтылды; генерал-губернатор әдеттегі дауыс құқығымен қатар шешуші дауыс құқығын да сақтап қалды. 1786 жылы генерал-губернатордың өкілеттігі одан әрі артты, өйткені кеңес шешімдері енді міндетті болмай қалды. 1833 жылғы Жарғылық акті кеңес құрылымына тағы өзгерістер енгізді. Бұл акт генерал-губернатордың атқарушы және заң шығару функцияларын ажырататын алғашқы заң болды. Акт бойынша директорлар кеңесі төрт кеңес мүшесін сайлауға тиіс болды. Бірінші үш мүшеге барлық мәселелерде қатысуға рұқсат етілді, ал төртінші мүшеге заңдар талқыланған кезде ғана отыруға және дауыс беруге рұқсат берілді. 1858 жылы директорлар кеңесі кеңес мүшелерін сайлау құқығынан айырылды. Оның орнына, тек заң шығару мәселелерінде дауыс беретін бір мүше егемендікпен тағайындалды, ал қалған үш мүше Үндістан хатшысымен тағайындалды.

Мемлекеттік хатшы Кеңесі

Мемлекеттік хатшы Кеңесі, сондай-ақ Үндістан Кеңесі деп те аталады, Уайтхоллда орналасқан. 1907 жылы Лорд Морли екі үндістандық – сэр Кришна Говинда Гупта мен Наваб Сайед Хусейн Билграмиді кеңес мүшелері етіп тағайындады. Билграми 1910 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты ерте зейнетке шықты, ал оның орнын Мирза Аббас Әли Байғ басты. Басқа мүшелері: Раджа Сэр Далжит Сингх (1915–1917), С. Раджагопалачари (1923–1925), Малик Хизар Хаят Тивана (1924–1934) және Сэр Абдул Кадир.

Үндістан Кеңесі 1935 жылғы Үндістан басқару актісімен таратылды.

Лондондағы Үндістан кеңесінің мүшелері

Мерзімнің басталуы Мерзімнің аяқталуы Есімдер Туған жылы Өлген жылы Ескермелер 1888 қараша 1902 Құрметті Сэр Альфред Комин Лайалл, GCIE, KCB, PC 1835 1911 1888 қараша 1902 Сэр Джеймс Брейтуайт Пейл, KCSI 1833 1906 1897 1907 Генерал Сэр Джон Джеймс Худ Гордон, GCB 1832 1908 1900 наурыз 1907 Генерал Сэр Александр Роберт Бадкок, KCB, CSI 1844 1907 қараша 1902 Сэр Антони Патрик Макдоннел, GCSI, PC 1844 1925 Бенгалияның вице-губернаторы 1893–1895 Біріккен провинциялардың вице-губернаторы 1895–1901 қараша 1902 1910 Сэр Уильям Ли Уорнер, GCSI 1846 1914