Митропа: Тарихы және неміс теміржолының қызметі

Кіріспе

Mitropa – неміс теміржолының тамақтандыру компаниясы, 20 ғасырдың көп бөлігінде әртүрлі неміс теміржолдарының жолсерік және тамақ вагондарын басқарғандығымен танымал. 1916 жылы құрылған «Mitropa» атауы «Mitteleuropa» (неміс тілінде Орталық Еуропа) деген сөздің аббревиатурасы. Теміржол вагондары ерекше бордо түсті бояумен және Mitropa логотипімен безендірілген. 2002 жылы жүргізілген қайта ұйымдастыру кезінде, DB Fernverkehr компаниясы вагондағы тамақтандыру бөлімін өздеріне алғаннан кейін, компания теміржол және автокөлік клиенттеріне стационарлық тамақтандыру қызметтерін ғана ұсынды. Қалған бизнесі 2004 жылы Compass Group компаниясына сатылып, 2006 жылы Select Service Partner (SSP) еншілес компаниясына қосылды.

Тарих

Компания Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1916 жылдың 24 қарашасында Mitteleuropäische Schlafwagen und Speisewagen Aktiengesellschaft (Орталық Еуропаның ұйықтайтын және тамақтанатын вагондары акционерлік қоғамы) ретінде құрылған. Оның негіз қалаушылары Орталық державалардың – Германия мен Австро-Мажарстанның әртүрлі теміржол компаниялары болды. Олар «жауға» тиесілі Compagnie Internationale des Wagons Lits (CIWL) компаниясы көрсеткен қызметтерді тоқтатты. 1917 жылдың 1 қаңтарында қызметін бастағаннан бастап Mitropa шекаралық тамақтану және ұйықтайтын вагондар қызметтерінде монополияны иеленді. Оның ішінде Берлиннен Константинопольға дейінгі Балкан экспресі CIWL Orient Express пойыздарының орнына енгізілді. Соғыстан кейін CIWL Орталық Еуропадағы көптеген бағыттарды қайта иеленді, ал Mitropa Германия мен Австриядағы бағыттардың көп бөлігін, сондай-ақ Нидерланды, Скандинавия және Швейцарияға қатынайтын бағыттарды сақтап қалды. 1928 жылдан бастап компания Бернина және Ретия теміржолдарында, сондай-ақ CIWL Edelweiss қызметімен бәсекелесетін Rheingold люкс-пойызының pullman вагондарында тамақ вагондарын іске қосты. Mitropa сонымен қатар Donaudampfschiffahrtsgesellschaft жолаушылар кемелеріне және Сассництен Трельборгқа дейінгі Балтық теңізі арқылы жүретін паромдық қатынасқа қызмет көрсетті. Осы кезеңде Mitropa бордо қызыл корпоративтік стилін, заманауи шрифттерді және de (1884–1948) стиліндегі ерекше «M» логотипін жасады. 1927 жылдан бастап компания клубтар арасындағы алғашқы халықаралық футбол жарысының бірі – Mitropa кубогының демеушісі болды. Компания соғыстар арасында дамыды және 1940 жылға қарай шамамен 750 вагонды басқарды, бірақ CIWL-дың көлеміне жақындамады. 1933 жылдан бастап компания басқаруы нацистік Gleichschaltung процесі аясында өзгертілді, бірақ бірнеше қызметкерлер жасырын кәсіподақ ұйымдастырып, халықаралық шекара арқылы құпия хабарламалар мен материалдарды контрабандалық жолмен жеткізу үшін кәсіби қызметтерін пайдаланды. 1939 жылдың наурыз айында компания неміс және ұлттығы жоқ еврейлерге тамақ және ұйықтайтын вагондарды пайдалануға тыйым салды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде компанияның қызметі шектелді, бірақ Mitropa уақытша Вермахт бақылауындағы аумақтарда бұрынғы CIWL қызметтерін жалғастырды, оның ішінде оккупацияланған Польшадағы Варшава орталық вокзалында (Dworzec Główny) ресторан ашты. 1942 жылы мемлекеттік хатшы Альберт Ганзенмюллердің бұйрығымен тамақ вагондарының қызметі тоқтатылды, ал 1944 жылы соңғы ұйықтайтын вагондардың қатынасы да тоқтатылды. Суық соғыс және Германияның бөлінуі кезінде Mitropa Шығыс Германияның ұлттық теміржолы Deutsche Reichsbahn компаниясының тамақтандыру компаниясына айналды. Mitropa компаниясының Батыс бөлімі бөлініп, өзін Deutsche Schlafwagen und Speisewagengesellschaft (DSG) деп атады. Ол Германия Федеративтік Республикасындағы Deutsche Bundesbahn теміржол желілеріндегі ұйықтайтын және тамақтанатын вагондарды басқарды. Шығыс Берлинде орналасқан Mitropa AG коммунистік дәуірде Шығыс Германияда сақталған сирек акционерлік қоғамдардың бірі болды. Ұйықтайтын және тамақтанатын вагондардан басқа, компания барлық ірі станцияларда, жолаушылар кемелерінде және Балтық теңізі паромдарында тамақтандыру орындарын иеленді. 1961 жылы компания Шығыс Германия автожолдарындағы сервистік аймақтарды иеленді және 1971 жылы алғашқы мотелін ашты. 1990 жылдың қазан айында Германияның қайта бірігуінен кейін Mitropa және DSG компаниялары Германияның тиісті аймақтарында 1994 жылдың 1 қаңтарына дейін жұмыс істеді, ол кезде Reichsbahn және Bundesbahn Deutsche Bahn AG құрамына біріктірілді. Mitropa және DSG компаниялары да Mitropa логотипімен біріктірілді. Бұл Батыс Германия компаниясының Шығыс Германия компаниясымен «қосылып кетуінің» сирек және ең танымал мысалы болды, себебі Mitropa бірігуден кейін сақталған компания болды. Жаңа Mitropa теміржол, автомобиль және су жолдарымен саяхатшыларға қызмет көрсетуді жалғастырды және теміржол вокзалдарында қызметтер ұсынды. Қаржылық шығындарды өтеуге мүмкіндік болмағандықтан, Балтық теңізі паромдарындағы кемедегі бизнес 1999/2000 жылдары Scandlines компаниясына сатылды. 2002 жылдың 1 шілдесінде теміржолдағы тамақтандыру және ұйықтайтын вагондарға қатысты негізгі қызмет Deutsche Bahn AG-ның толық еншілес компаниясы DB Reise & Touristik AG-ға берілді, ол 2003 жылы DB Fernverkehr деп аталды. Deutsche Bahn пойыздарындағы ұйықтайтын вагондар City Night Line қызметімен басқарылды. 2004 жылдың 1 сәуірінде Mitropa AG-ның қалған бөлігі Compass Group компаниясының неміс бөлімшесіне сатылды және жауапкершілігі шектеулі серіктестікке (GmbH) айналдырылды. Компания теміржол вокзалдарында және автожол сервистік аймақтарында тамақтандыру қызметтерін ұсынды. 2006 жылдан бері Mitropa SSP Deutschland GmbH деген атпен жұмыс істеп келеді.

The company was founded during World War I on 24 November 1916, as Mitteleuropäische Schlafwagen und Speisewagen Aktiengesellschaft (German for Central European Sleeping and Dining Cars Incorporated). Its founders included different railway companies of the Central Powers, i. e. Germany and Austria Hungary, who discontinued the service provided by the 'enemy' owned Compagnie Internationale des Wagons Lits (CIWL). From the establishment of business activities on 1 January 1917, Mitropa held the monopoly on cross border dining and sleeping car services, including the Balkans Express from Berlin to Constantinople, introduced to replace the CIWL Orient Express trains. After the war, CIWL was able to take over most routes in Central Europe, while Mitropa maintained most of its routes within Germany and Austria as well as routes to the Netherlands, Scandinavia and Switzerland. From 1928 the company ran diner cars on the Bernina and Rhaetian Railway lines as well as on the pullman coaches of the Rheingold luxury train competing with the CIWL Edelweiss service. Mitropa also catered Donaudampfschiffahrtsgesellschaft passenger ships and the Baltic ferry link from Sassnitz to Trelleborg. In those times, Mitropa developed its burgundy red corporate design, with a modern font and the distinctive 'M' logo styled by de (1884–1948). From 1927, it also sponsored the Mitropa Cup, one of the first international football competitions for club sides. The company prospered between the wars and managed about 750 coaches by 1940, however, it never came close to the size of CIWL. While from 1933 the corporate management was brought into line in the course of the Nazi Gleichschaltung process, several employees on board were organised in a clandestine trade union movement and made use of their professional activity to smuggle secret messages and material across international borders. In March 1939 the company banned German Jews and Jews without nationality from using dining or sleeping cars. In World War II the company's business was seriously limited, while on the other hand Mitropa temporarily ran former CIWL services in territories controlled by the Wehrmacht, including a restaurant at Warsaw Main Station (Dworzec Główny) in occupied Poland. Dining car services discontinued in 1942 by order of State Secretary Albert Ganzenmüller, the last sleeping car connections were terminated in 1944. In the Cold War and the Division of Germany, Mitropa became the catering company for the Deutsche Reichsbahn, the national railway of East Germany. The Western section of Mitropa split off and named itself German Sleeper and Dining Car Company (Deutsche Schlafwagen und Speisewagengesellschaft, DSG) to manage the sleeping and dining coaches on the Deutsche Bundesbahn railway lines in the Federal Republic. Based at East Berlin, Mitropa AG was one of the very few stock companies that remained in existence during the Communist era in East Germany. Beside sleepers and dining cars, it ran restaurants at all major stations, on passenger ships, and on Baltic ferries. In 1961 the company took over the East German motorway service areas and opened its first motel in 1971. After German reunification in October 1990, both Mitropa and DSG continued to operate in their respective areas of Germany until 1 January 1994, when Reichsbahn and Bundesbahn were merged to form Deutsche Bahn AG. Mitropa and DSG were also re merged under the Mitropa logo. This was one of the very few instances, and the most prominent, in which a West German company was "taken over" by an East German one, as Mitropa was the surviving entity after the merger. The new Mitropa continued catering to travellers on rail, road, and water and provided services at railway stations. As expenses could not be met, the on board ship business on the Baltic ferries was sold to Scandlines in 1999/2000. On 1 July 2002, the traditional core business of railway catering and sleepers was handed over to DB Reise & Touristik AG, renamed DB Fernverkehr in 2003, a hundred percent subsidiary of Deutsche Bahn AG. Sleeper coaches on Deutsche Bahn trains were managed by City Night Line services. On 1 April 2004 the remainder of Mitropa AG was sold to the German branch of the Compass Group and transformed into a limited liability company (GmbH). It operated food services at railway stations and motorway service. Since 2006, Mitropa has operated under the name SSP Deutschland GmbH.

Фильмдер

"Жау қақпаларында" фильмінде майор Эрвин Кёниг (Эд Харрис) Сталинградқа жол тартқанда, қарсы бағыттағы рельсте жарақат алған әскерлермен толы Митропа купелі вагондары қайтып келе жатқанын көреді. Ларс фон Триердің 1945 жылы Германиядағы американдық оккупациялық аймақта түсірілген "Еуропа" фильмінде "Центропа" деп аталатын компания бар, ол тамақ және ұйықтайтын вагондарды басқарады. Директордың DVD-дегі түсіндірмесіне сәйкес, бұл компания Митропа негізінде құрылған. "Goodbye Lenin" фильмінде басты кейіпкер Алекс Кернер (Даниел Брюль) әпкесінің жігіті Райнерге (Александр Бейер) Бургер Кингте менеджер болып жұмыс істейтіні туралы жалған айтуын және Митропа ресторанының азық-түлік сатып алушысы екенін мәлімдеуін бұйырады. "Жазғы он жеті сәт" фильмінің жетінші эпизодында компанияның логотиптері көрінеді, генерал, Стиерлицтің серігі теміржол станциясынан өтіп бара жатқанда.

Басқа

1979 жылы Батыс Берлинде "Митропа" кафесі ашылғанда, ол суретшілер мен богемия өкілдерінің танымал орынына айналды. Бұл жағдайға Шығыс Германияның "Митропа" AG компаниясы наразылық білдіріп, кафе атауын "M" кафесі деп өзгертуге мәжбүр етті.

1996 жылдың 28 қарашасында классикалық вагондарды қалпына келтіру мақсатында "Митропа достары" (Freunde der Mitropa) қауымдастығы құрылды. "Mitropa" модельдік теміржол вагондары көптеген компаниялар, оның ішінде Märklin, Fleischmann, Trix және тағы да басқалар тарапынан өндірілді.