Кіріспе

Африкалық этнос (Чад және Судан)
Тунджур (немесе Тунгур) халқы – шығыс Чад және батыс Суданда өмір сүретін суннит мұсылман этносы. XXI ғасырда олардың саны 175 мың адамға бағаланған.

Тарих

Тілдік және археологиялық дәлелдерге сүйене отырып, Тунжур халқының этникалық тегі қазіргі археолог Клод Риллидің пікірінше, христиандық Нубияға дейін жетеді. Осылайша, Рилли Тунжур есімінің Нубиядағы Донгола қаласына (Тунгул немесе Ескі Донгола, Тунгур атауы Донголаның ескі аты – Тунгулден шыққан) қатысы бар деп санайды. Өздерінің ауызша дәстүрлері мен басқа ғалымдардың айтуынша, олар араб тегінен шыққан, олардың ата-бабалары Арабия түбегінен Орталық Суданға Солтүстік Африка және Тунис немесе Нубия арқылы көшіп келген. Сөйтіп, 19 ғасырғы неміс саяхатшысы Густав Нахтигал олардың сыртқы келбеті мен мінез-құлқы арабтарға ұқсас екенін айтқан, бірақ бұл пікірді қазіргі ғалымдар жоққа шығарды. 16 ғасырда олар араб тобымен жеңіліске ұшырап, Кейра әулеті құрылды, кейін Фур халқымен бірікті. Фур халқының жергілікті аңыздарына сәйкес, Тунжурдың соңғы билеушісі Шау Доршидті өз халқы "биік тасты аймақтарда құдық қазуға және оның резиденциясын орнату үшін Майл тауының шыңын тегістеудің қиын және нәтижесіз жұмысын істеуге мәжбүр еткені үшін қуғынға түсірді". Оның астанасы Айн-Фарах болған, онда христиан иконографиясының үлгілері табылды. 17 ғасырдың ортасында Тунжур халқы Ислам Удай империясынан Барго халқының Абдель Керимімен қуылды, ал Барго солтүстікке құл сату керуендерін бақылады. Содан кейін Тунжурлар батысқа көшіп, қазіргі орнына жетті. Кейіннен олар сүнни исламның малики мектебіне ауысты.

Қоғам

Тунжурлар – егіншілер, олар Фур тайпасымен тығыз байланыста өмір сүреді. Олардың Тунжур тілі жойылып қалған, қазір олар Чад арабшасы, Фур немесе Бари тілінде сөйлейді.

Қазіргі заманғы мәселелер

2003 жылдың ақпан айында Дарфурдағы қақтығыстан кейін, Фур және Загхауа тайпалары сияқты, көптеген Тунджурлар да соғыс пен қуғын-сүргінге ұшырады. Көптеген Тунджурлар Судан Азаттық Қозғалысының (САҚ) тулары астында Судан үкіметіне қарсы күреске қатысты.