Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1948 жылы түсірілген Франк Капраның фильмі
1948 film by Frank Capra
"Одақ жағдайы" – Франк Капраның 1948 жылы түсірілген америкалық драмалық фильмі. Фильмде бір адамның Республикалық партиядан президенттікке кандидат болуға деген құштарлығы және оның айналасындағылардың істеген әрекеттері көрсетіледі. "Нью-Йорк Таймс" газеті бұл фильмді "қалың терілі саясаткерлердің қитұрықтарын өткір сынға алатын сатиралық туынды" деп сипаттаған. Фильм сценарийін Майлс Коннолли мен Энтони Вейлер жазды, ал негізі 1945 жылы Рассел Кроуз мен Говард Линдсейдің Пулитцер сыйлығын жеңіп алған осы аттас пьесасы болды. Капра және оның сценарийшілері пьесаға өте адал болды және пьеса авторларының екі жыл бойы жасағандай, фильмді уақтылы жаңарту үшін түсірілім кезінде сценарийді өзгертіп отырды. Спенсер Трейси – Капраның да, пьеса авторларының да басты рөлге алғашқы таңдауы болды. Катарина Хепберн рөлдердің бірін сомдады, ал Адольф Менжу, Ван Джонсон және Анжела Лансбери маңызды рөлдерде ойнады. Бұл фильм Капраның Metro Goldwyn Mayer үшін жасаған жалғыз жобасы болды. Сонымен қатар, "Либерти Филмс" компаниясының 1951 жылы тарап қалғанға дейін түсірген екінші және соңғы фильмі еді.
State of the Union is a 1948 American drama film directed by Frank Capra about a man's desire to run for the nomination as the Republican candidate for President, and the machinations of those around him. The New York Times described it as "a slick piece of screen satire sharper in its knife edged slicing at the hides of pachyderm schemers and connivers than was the original." The film was written by Myles Connolly and Anthony Veiller and was based on the 1945 Russel Crouse, Howard Lindsay Pulitzer Prize winning play of the same name. Capra and his screenwriters remained extremely faithful to the play, and, as the authors of the play had done during its two year run, updated the script during filming to keep it timely. Spencer Tracy was the first choice of both Capra and the authors of the play to play the lead. Katharine Hepburn costars, and Adolphe Menjou, Van Johnson and Angela Lansbury play key roles. The film was Capra's only project for Metro Goldwyn Mayer. It was also the second and final film to be made by Liberty Films before it dissolved in 1951.
Сюжет
Республикалық газет магнаты Кей Торндайк өзінің сүйіктісі, авиация магнаты Грант Мэтьюсты АҚШ президенті етіп, оны тақ артындағы күш ретінде қарастыруды ниеттендіреді. Торндайк өзінің газет тізбегінің ықпалын 1948 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенттің жұмысын тоқтату үшін пайдалануды жоспарлап отыр, осылайша Томас Э. Дьюи, Роберт А. Тафт немесе Миннесота штатының бұрынғы губернаторы Гарольд Стассеннің орнына Мэтьюс компромистік, күтпеген кандидат ретінде таңдалуына мүмкіндік береді. Мэтьюс президенттікке үміткер болу идеясына күмәнмен қарайды, бірақ Торндайк, республикалық стратегиялық сарапшы Джим Коновер және сайлауалды штабтың басшысы Спайк Макманус оны сөйлеу турнесіне барып, жағдайды бағалауға көндіреді. Торндайк оның амбициясы мен табысқа жетуіне көп кешікпейтініне сенімді. Мэтьюс бұрынғы әйелі Мэримен қайта табысады. Торндайк пен күйеуінің қарым-қатынасын білгеніне қарамастан, Мэри оның идеализмі мен адалдығы үшін және Торндайктің науқандағы рөлінің ауқымын білмейтіндіктен, оны жұрт алдында қолдауға келіседі. Торндайк Мэтьюске оның мүмкіндіктерін құлатпау үшін енді ғашықтар ретінде кездеспеуі керек екенін айтады. Мэтьюс қайда сөйлесе де, қарапайым халыққа үндеу айтады, ал "қарапайым" азаматтардан оның үгітіне алғыс айтып, телеграммалар ағылып келеді. Бірақ саяси аренадағы күштер мен ықпал етуге тырысушылардың көңілі толмайды. Мэтьюс Уичитада үлкен еңбек ұйымдарын жауапқа тарту туралы даулы сөз сөйлейді. Ол Детройтте үлкен бизнесті де сол сияқты сынап, тағы бір сөз сөйлемес бұрын, Торндайк жасырын түрде қонақ үйге келіп, оны дайын сөзді пайдаланып, президенттікке үміткерлігін арттыруға көндіреді. Тағы да көптеген телеграммалар келіп түседі, бұл жолы бастауыш сайлауда дауыс бере алатын адамдардан келіп түскен. Мэтьюс президент болуға құмарланып, Коновердің барлық талабына толық мойынсұнады. Торндайк көлеңкеде қалады, өйткені олардың қарым-қатынасы туралы ақпарат Мэтьюстің үміткерлігін жояды, тіпті президенттікке деген үмітін де. Мэтьюс әртүрлі жағымсыз топтардың қолдауын алу үшін келісімдер жасайды. Матьюс үйінен тікелей эфирде радио мен теледидар арқылы таратылатын бүкіл ел бойынша өрбуліс Гранттың үміткерлігін ресми түрде жариялауға бағытталған. Мэри күйеуін таныстыратын сөз сөйлеуі керек. Соңғы сәтте ол Торндайктің Детройтте күйеуіне ықпал еткенін және Торндайктің ықпал етушілер тобына ол Мэтьюстің артындағы күш екенін және сол рөлде қалатынын айтқандығын біледі. Егер олардың сұрақтары немесе қосымша келісімдері болса, олар Мэтьюске жүгінбеуі керек; олар оған келуі керек немесе ол оларды газеттерінде жояды. Мэри Гранттың жасаған моральдық ұғымсыздықтарын білген, бірақ Торндайктің рөлінің ауқымын білмеген. Ол оны мәңгілікке жоғалтқанының дәлелімен кездескенде, ол сөз сөйлеуден бас тартып, бөлмеден жылап қашады. Макманус, оған шын жүректен сүйіспеншілік танытады, оны қайта оралып, Гранттың президент болуына көмектесуге көндіруге тырысады, өйткені Ақ үй - Торндайк онымен бірге бара алмайтын жалғыз орын. Мэри өзіне дайындалған сөзді оқып бере бастайды. Грант жергілікті тұрғындармен өткен кездесуден (камерадан тыс) келген, оның бұрынғы достары, көршілері мен жақтастары оған шындықты айтқаннан кейін, Мэридің сыбайлас жемқорлыққа беріліп жатқанын көреді. Ол өзінің және Мэридің идеалдарына сатқындық жасағанын түсінеді. Ол микрофонға барып, камералардың алдында Америка халқына мойынұсады. Ол екі партиялық реформаны жүзеге асыруды уәде етіп, сайлаушыларды дауыс беруге шақырып, өзінің де, өзінің де қолдаушыларын алаяқтар деп айыптайды және үміткерліктен бас тартады. Ол сондай-ақ әйеліне кешірім сұрайды, олар құшақтасады. Торндайк Спайкты жұмыстан шығарады, бірақ Коновер оны дереу жұмысқа алады.
Republican newspaper magnate, Kay Thorndyke, intends to make her lover, aircraft tycoon Grant Matthews, U. S. president, with her as the power behind the throne. Thorndyke plans to use her newspaper chain's influence to deadlock the 1948 Republican National Convention, so it will choose Matthews as a compromise dark horse candidate, instead of Thomas E. Dewey, Robert A. Taft or former Governor of Minnesota, Harold Stassen. Matthews is skeptical of the idea of running for president, but Thorndyke, Republican strategist Jim Conover, and campaign manager Spike McManus persuade him to test the waters by going on a speaking tour. Thorndyke believes that ambition and success will soon convince him. Matthews reunites with his estranged wife, Mary, for the campaign. Despite knowing about Thorndyke and her husband's affair, Mary agrees to support him in public because of his idealism and honesty, and because she is unaware of the extent of Thorndyke's role in the campaign. Thorndyke tells Matthews that scandal will ruin his chances, so they must no longer meet as lovers. Wherever Matthews speaks, he appeals to the regular people; floods of telegrams from "ordinary" citizens pour in, thanking him for his message. But the powers and would be influencers behind the political scenes are very unhappy. Matthews makes a controversial speech in Wichita, calling big labor to account. Before he makes another speech in Detroit giving big business the same treatment, Thorndyke comes to the hotel secretly and persuades him to use a prepared speech to help his chances for the nomination. Again, there are floods of telegrams, this time from people who can deliver votes in the primaries. Matthews becomes obsessed with becoming president and surrenders completely to anything Conover wants him to do. Thorndyke remains in the background, because knowledge of their affair would destroy Matthews's chances for the nomination, all the more for the Presidency. Matthews makes deals with various repugnant special interests for their support. A nationwide fireside chat, broadcast live on radio and television from the Matthews's home, is intended to officially launch Grant's candidacy. Mary is supposed to give a speech introducing her husband. At the last minute, she learns that Thorndyke intervened in Detroit to sway her husband and witnesses Thorndyke telling a group of influence peddlers that she is the power behind Matthews and will continue in that role. If they have questions or further deals, they are not to bother Matthews; they are to come to her—or she will destroy them in her newspapers. Mary knew about the moral compromises Grant had made, but not the extent of Thorndyke's role. Confronted with this evidence that she has lost him forever, she refuses to give the speech and runs from the room in tears. McManus, who has grown genuinely fond of her, follows and tries to persuade her to come back and help Grant become President because the White House is the one place Thorndyke cannot follow him. Mary begins to read the speech prepared for her. Grant, who came to the broadcast from a meeting (off camera) of local people where his one time friends, neighbors and supporters let him have it, sees Mary succumbing to the corruption. He realizes that he has betrayed his and Mary's ideals. He steps to the microphone before the cameras, and confesses to the American people. While promising to seek bipartisan reform—and challenging the voters to vote—he denounces as frauds both his backers and himself and withdraws as a candidate. He also asks for his wife's forgiveness, and they embrace. Thorndyke fires Spike, but Conover immediately hires him.
Өндіріс
Актриса Клодетт Колберт бастапқыда Грант Мэтьюстің әйелі Мэри рөліне бекітілген еді; Капрамен келіспеушіліктер Колбертті фильмнен бас тартуға мәжбүр етті. Хепберн оның орнына түсірілім басталғанға дейін бірнеше күн бұрын таңдалды. Ол Трейсиге сценариймен көмектесіп жүрді, сондықтан рөлмен жақсы таныс болды. Түсірілім кезінде Адолф Менжу мен Хепберннің арасында шиеленіс туды, себебі ол саяси консервативті «Америка идеалдарын сақтау үшін кино альянсы» тобының мүшесі болды, ал ол бірінші түзету жөніндегі қарсылас комитетпен байланыс құрған еді. Фильм түсірілімі барысында Менжу Америкалық қызметкерлер комитеті алдында дос куәгер ретінде куәлік берді. Көптеген дереккөздер Хепберннің олардың бірге түскен сахналарында Менжуға «әдепті» болғанын, ал қалған уақытта оны елемегенін хабарлады. Metro Goldwyn Mayer шартты актер Трейсиді фильмге шақыру үшін MGM «Мемлекеттік одақ» фильмінің тарату құқықтарын сатып алды. Фильмдегі басты актерлердің көпшілігі MGM-мен шартта болса да, Капраның жеке компаниясы Liberty Films фильмді өндірді. «Мемлекеттік одақ» фильмінің бастапқы бюджеті 2,6 миллион доллар болған, бірақ фильм 450 мың долларға арзанға шықты. Басты түсірілім 1947 жылдың 29 қыркүйегі мен 6 желтоқсаны аралығында өтті.
Actress Claudette Colbert was originally cast as Mary, the wife of Grant Matthews; disagreements with Capra led Colbert to abandon the picture. Hepburn was chosen as her replacement only days before filming began. She had been helping Tracy with the script, and so was already familiar with the part. There was tension between Adolphe Menjou and Hepburn during the filming, as he was a member of the politically conservative group Motion Picture Alliance for the Preservation of American Ideals and she had allied herself with the rival Committee for the First Amendment. During filming, Menjou testified as a friendly witness before the House Un American Activities Committee. Many sources reported that on set, Hepburn was "cordial" to Menjou when they had scenes together but otherwise would not acknowledge him. In order to cast Metro Goldwyn Mayer contract player Tracy in the film, MGM bought the distribution rights to State of the Union. While most of the major actors in the film were under contract to MGM, Capra's own company, Liberty Films produced the film. State of the Union was originally budgeted at $2.6 million and came in $450,000 under budget. Principal photography took place between September 29 and December 6, 1947.
Қабылдау
"Союз жағдайы" фильмі Босли Кроутер тарапынан "Нью-Йорк Таймс" газетінде мақалаланды. Ол былай деп жазды: "Партиялық пікірлерге қарамастан – ал мұндай пікірлердің көп болуы әбден мүмкін, себебі бұл өте ашық және күнделікті мәселелерді қамтитын туынды – Франк Капраның Линдси Крауздың танымал пьесасынан түсірген бұл фильмінің шеберлікпен жасалған экрандық сатира екенін мойндауға болады." "Союз жағдайы" фильмі аяқталғаннан кейін көп ұзамай Президент Гарри Трумэнге жеке көрсетілді және оның қайтадан президенттікке түсуіне ықпал еткені хабарланды.
State of the Union was reviewed by Bosley Crowther in The New York Times. He noted: " regardless of partisan reactions—and there are bound to be plenty of those, in view of the frank and intensely topical nature of the yarn—it cannot be denied that this picture which Frank Capra has made from the popular Lindsay Crouse stage play, is a slick piece of screen satire." Shortly after completion, State of the Union was screened exclusively for President Harry Truman and reportedly helped convince him to run for office again.
Үй медиасы
Капра "Одақ мемлекеті" фильмінің алғашқы көрсетілімінен кейін оның құқықтарын сатып алды. Оның компаниясы жабылып қалғаннан кейін, "Liberty Films" активтерін Paramount Pictures сатып алды. EMKA, Ltd./Universal Television қазіргі таңда фильмге құқық ие, себебі ол Paramount компаниясының 1950 жылға дейінгі дыбыстық көркем фильмдер кітапханасының бір бөлігі. Фильм АҚШ-та VHS, LaserDisc және DVD форматтарында, ал басқа елдерде DVD форматта шығарылды. 2017 жылы француздық Movinside компаниясы фильмнің жаңартылған нұсқасын Blu-ray және DVD форматтарында шығарды. Кейіннен Indicator лейблі фильмді Blu-ray форматта жарыққа шығарды.
Capra bought the rights of State of the Union after its initial theatrical release and after his company folded, Liberty Films' assets were acquired by Paramount Pictures. EMKA, Ltd./Universal Television currently owns the rights to the film due to it being a part of Paramount's pre 1950 sound feature film library. It has been released in the US on VHS, LaserDisc and DVD, and various other territories on the latter format. In 2017, French company Movinside released a remastered edition on Blu ray and DVD. The film was later released on bluray by the label Indicator.