Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1941 жылы Престон Стерджес түсірген фильм. "Леди Ева" – 1941 жылы түсірілген американдық комедиялық фильм, сценарийін және режиссурасын Престон Стерджес жазған, ал басты рөлдерде Барбара Стэнвик пен Генри Фонда ойнаған. Фильм Монктон Хоффтің мұхит кемесінде танысқан үйлеспейтін бір жұп туралы әңгімесіне негізделген. 1994 жылы көптеген "барлық уақыттардағы ең жақсы 100 фильм" тізіміне енген "Леди Ева" фильмі Конгресс кітапханасы тарапынан АҚШ Ұлттық кино тізіліміне "мәдени, тарихи және эстетикалық маңызы бар" екендігі үшін сақтау мақсатында алынды.
1941 film by Preston Sturges
The Lady Eve is a 1941 American screwball comedy film written and directed by Preston Sturges and starring Barbara Stanwyck and Henry Fonda. The film is based on a story by Monckton Hoffe about a mismatched couple who meet on board an ocean liner. In 1994, The Lady Eve, which is included on many all time "Top 100" lists, was selected for preservation in the United States National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant".
Сюжет
Жан Харрингтон – әдемі алаяқ. Ол өзінің дәл сол сияқты ұры әкесі "полковник" Харрингтон және оның серіктесі Джеральдпен бірге бай, наив Чарльз Пайктың мұрагерін ("Пайктың Pale" ("Йель үшін жеңген сыра") байлығын ұрлау ниетімен мұхит кемесінде жүзуде. Чарльз – жыланға бейім, ұялшақ әйелге көңіл бөлмейтін, Амазонкаға бір жылдық экспедициядан оралған кісі. Кемедегі қыздар оның назарын аударуға тырысады, бірақ Чарльз жыландар туралы оқумен көбірек айналысады. Жан Чарльзбен кездесіп, оны сүртіп тастайды, ол оған тез ғашық болады. Жан Чарльз алып келген нағыз жыланнан қорқып, қашып кеткеннен кейін, екеуі оның кабинасында құмарлыққа беріледі. Чарльздың қамқоршысы Маггси Жан Чарльздан ұрлық жасағысы келетін алдамшы деп күдіктенді, бірақ Чарльз оған сенуден бас тартады. Содан кейін, жоспарланған арамдыққа қарамастан, Жан Чарльзға ғашық болады және оны картаға өткір әкесінен қорғайды. Маггси шындықты тауып, оны Чарлиге дәлелдеп береді, ол Жанды тастайды. Жүрегі қайтқан Жан Чарльздің өміріне қайта кіріп, сэр Альфред МакГленнан Киттің немересі, Коннектикуттың байларын алдап жүрген тағы бір алаяқ Ева Сидвичтің кейпіне түседі. Жан ағылшын акцентімен сөйлейді, Чарльзды аяусыз мазақтауды шешеді; ол былай дейді: "Менің онымен аяқталмаған ісім бар – ол маған балтаның түйеге қажеттісіндей керек." Чарльз "Леди Ивті" кездестіргенде, оның Жанмен тым ұқсас болуына таңғалады, сондықтан ол үнемі сүрініп, құлап түседі. Маггси оны "бұл әйелдің өзі" деп сендіруге тырысса да, Чарльз Жанның кем дегенде өзін жақсылап маскировкаламайынша үйіне жақындамайтынын айтады. Ал сэр Альфред оған Леди Ивтің Жанның ұзақ жылдардан бері жоғалған қарындасы екендігі туралы әңгіме айтқаннан кейін, Чарльз ұқсастықты қабылдайды. Ұзаққа соқпай, олар Жанның жоспары бойынша үйленеді. Жоспарлағандай, үйлену тойына бара жатқан пойызда "Ив" өзінің өткенін мойындап, көптеген бұрынғы жігіттері мен сүйіктілерінің есімдерін айта бастайды. Чарльз ашуланып, пойыздан секіреді. Жанның алаяқ тобы оны ажырасу үшін үлкен сомада ақша алу арқылы келісімді аяқтауға шақырады, бірақ ол Чарльздың әкесіне телефон арқылы ақша сұрамағанын, тек Чарльзтің өзінен некелерінің аяқталғанын жеке айтқанын қалайтынын айтады. Чарльз бұдан бас тартады. Жан Чарльздың әкесінен Чарльз тағы бір мұхит сапарына шығатынын естіп алады. Ол өзі мен әкесі үшін билет алып, Чарльзбен қайтадан кездеседі, ол өткенде оны сүртіп тастайды, олар бұрынғыдай кездеседі. Чарльз Жанды қайтадан көріп, қатты қуанады. Ол оны сүйіп, қолынан ұстап алады да, екеуі бір-біріне деген махаббатын растайтын кабинаға жүгіреді. Кабина есігі жабыла салысымен, Чарльз үйленгенін мойындайды. Жан: "Мен де, жаным", - деп жауап береді.
Jean Harrington is a beautiful con artist. Along with her equally larcenous father, "Colonel" Harrington, and his partner Gerald, she is sailing on an ocean liner with the intention to fleece rich, naive Charles Pike, the heir to the Pike's Pale ("The Ale That Won for Yale") fortune. Charles is a woman shy snake expert just returning from a year long expedition up the Amazon. The young women aboard the ship compete for his attention, but Charles is more concerned with reading about snakes. Jean meets Charles by tripping him as he passes, and he is soon smitten with her. After Jean runs off, terrified by a real snake that Charles brought on board and has gotten loose in his cabin, the two share a steamy scene in her cabin. Charles' minder Muggsy suspects that Jean is a trickster looking to steal from Charles, but Charles refuses to believe him. Then, despite the planned con, Jean falls in love with Charles and shields him from her card sharp father. Muggsy discovers the truth and presents proof to Charlie, who dumps Jean. Furious at being scorned, Jean soon re enters Charles' life masquerading as the posh Lady Eve Sidwich, niece of Sir Alfred McGlennan Keith, another con man who has been swindling the rich of Connecticut. Jean takes on an English accent, determined to torment Charles mercilessly; as she puts it, "I've got some unfinished business with him — I need him like the axe needs the turkey." When Charles meets "Lady Eve", he is so bewildered at her resemblance to Jean that he constantly trips and falls over himself. Although Muggsy tries to convince him that "she's the same dame", Charles reasons that Jean would not come close to his home without at least disguising herself more thoroughly. Then, after Sir Alfred feeds him a story that the Lady Eve is Jean's long lost sister, Charles accepts the resemblance. After a brief courtship, they marry, right on Jean's schedule. And just as she had planned, on the train to their honeymoon, "Eve" begins to confess her past, continuously dropping names of many old boyfriends and lovers. A disgusted Charles jumps off the train. Jean's con team urges her to close the deal by pursuing a huge divorce settlement, but she tells Charles' father on the phone that she wants no money, but only wants Charles to tell her that their marriage is over in person. Charles refuses. Jean is then told by Charles' father that Charles is departing on another ocean voyage. She arranges passage for herself and her father, and meets Charles again by tripping him as he passes, just as they had met before. Charles is overjoyed to see Jean again. He kisses her and takes her hand, and they run to her cabin, where they mutually affirm their love for each other. As the cabin door closes, Charles confesses that he is married. Jean replies, "So am I, darling."
Өндіріс
"Леди Ив" фильмі Монктон Хоффтың "Екі жаман шляпа" деп аталатын 19 беттік әңгімесіне негізделген, бұл әңгіме фильмнің бастапқы жұмыс атауы болған. 1938 жылы Стерджеске Хоффтың әңгімесі бойынша сценарий жазу тапсырылды, және Клодетт Колберт басты рөлде ойнауы күтілді. 1939 жылы Стерджес пен Paramount продюсері Альберт Левин сценарийді дамыту мәселесі бойынша пікір келіспеушіліктері болды. Левин Стерджеске: «Сценарийдің алғашқы үштен екі бөлігі, сіздің әзілдеріңіздің жоғары сапасына қарамастан, дерлік жүз пайыздық қайта жазуды қажет етеді» деп хат жазды. Стерджес наразылық білдірді, соңында Левин келісіп, «Ақылға қонымды мұрныңызды ұстаңыз, жігіт, ол сізді, мені және Paramount-ты танымал ойын-сауықтың Елисей далаларына жеткізеді» деп жазды. Hays Office бастапқыда сценарийді қабылдамады, себебі «басты екі рөлдің арасындағы жыныстық қатынас туралы анық меңзеулер» «компенсациялық моральдық құндылықтардан» құралмады, содан кейін түзетілген сценарий ұсынылып, мақұлданды. Дональд Спотоның «Madcap: The Life of Preston Sturges» кітабында айтылғандай, Стерджес «әдетте түсірілім алаңында түрлі-түсті берет немесе қауырсыны шығып тұрған фетрлік шляпа, мойнына ақ кашемир шарф байлап, жарқын түстердегі суреттері бар көйлек киіп жүрді. Ол келушілерге ерекше киімдердің себебі актерлер, техниктер және көпшілік арасында оны табуды жеңілдететінін айтты». Станвик Стерджестің түсірілім алаңына «карнавал» деп баға берді. Станвиктің өмірбаянын жазған автор Аксель Мадсен былай деп жазды: «Түсірілім алаңы соншалықты көтеріңкі болды, ойыншылар трейлерлеріне барудың орнына, жарқыраған режиссерлерімен бірге кенепті креслоларда отырып, оның қызықты әңгімелерін тыңдап немесе рөлдерін онымен бірге жаттықты. Барбараның жатын бөлмесі сахнасына көңіл-күйді жақсарту үшін Стерджес халат киді». Бұл сахнада Фонданың кейіпкері профессор Марсдитке сілтеме жасайды, оның тегі Америка табиғи тарих мұражайының танымал рептилия сарапшысы және сол кездегі танымал ғылым жазушысы Реймонд Л. Дитмарс атының анаграммасы болып табылады.
The Lady Eve is loosely based on a 19 page story by Monckton Hoffe called "Two Bad Hats", which was also the working title of the film. Sturges was assigned in 1938 to write a script based on Hoffe's story, with Claudette Colbert expected to be the star. Sturges and Paramount producer Albert Lewin had some written disagreement in 1939 about the development of the script. Lewin wrote to Sturges, "[T]he first two thirds of the script, in spite of the high quality of your jokes, will require an almost one hundred percent rewrite." Sturges objected, and eventually Lewin acceded, writing, "Follow your witty nose, my boy; it will lead you and me and Paramount to the Elysian pastures of popular entertainment." The Hays Office initially rejected the script because of "the definite suggestion of a sex affair between your two leads" that lacked "compensating moral values", and a revised script was submitted and approved. According to Donald Spoto in Madcap: The Life of Preston Sturges, Sturges " invariably paraded on [the] set with a colorful beret or a felt cap with a feather protruding, a white cashmere scarf blowing gaily round his neck and a print shirt in loud hues the reason for the peculiar outfits, he told visitors, was that they facilitated crew members finding him amid the crowds of actors, technicians, and the public." Stanwyck compared Sturges' set to "a carnival". In his biography of Stanwyck, author Axel Madsen wrote, "The set was so ebullient that instead of going to their trailers between setups, the players relaxed in canvas chairs with their sparkling director, listening to his fascinating stories or going over their lines with him. To get into mood for Barbara's bedroom scene, Sturges wore a bathrobe." In that scene, Fonda's character refers to Professor Marsdit, whose last name is an anagram of Raymond L. Ditmars of the American Museum of Natural History, a well known reptile expert and popular science writer of the time.
Театрлық түсірілім
Фильмнің премьерасы 1941 жылдың 25 ақпанында Нью-Йорк қаласында болды, ал 21 наурызда кең экранға шықты. Сақталған түпнұсқа фильмнің жай-күйіне қатысты мәселелерге қарамастан, фильм 4K форматында сканерленіп, 2020 жылдың 14 шілдесінде Criterion компаниясы Blu-ray дискісінде жарыққа шығарылды.
The film premiered in New York City on February 25, 1941, and went into general release on March 21. Despite issues with the condition of the surviving original film elements, the film was scanned in 4K and issued on Blu ray disc by Criterion on July 14, 2020.
Қабылдау және тақырыптар
"Леди Ева" Rialto театрындағы премьерасынан кейін The New York Times сыншысы Босли Кроутер фильмді "жарқын романтикалық комедия" деп сипаттады. Ол режиссердің жұмысын былайша бағалады: "Біздің бұрышта "Жылдамдаңыз, жылдамдаңыз, жылдамдаңыз!" деп дауыстауға жиі түспейді. Шындығында, кино әлемінің кереметін атап өтуге тіпті орташа себептер де сирек кездеседі. Біз пікір білдіретін фильмдердің көпшілігі өкінішті жайсыздыққа толы, ал оларды жасаған адамдардың көбісі көңілсіздікке ұшыраған". 50 жылдан астам уақыт өткен соң Роджер Эберт фильмді жоғары бағалады: "Егер маған романтикалық комедияның ең секси және ең күлкілі көрінісін атауды сұраса, Престон Стерджестің "Леди Ева" фильміндегі 20 минуттан кейінгі алтыншы секундтен бастауға кеңес берер едім". Кейбір зерттеушілер фильмде гендерлік инверсия тақырыбы бар екенін айтады, онда Жан Харрингтон фильмнің көп бөлігінде толық бақылауда болады, оның сезімдері бастапқы ниеттеріне кедергі келтірмейінше. Ол Чарльзды сүйетінін түсінгенге дейін, көптеген романтикалық комедияларда кездесетін теңдер арасындағы күрес сезімі болмайды. Фильмді оның ерекше слапстик пен сатираның үйлесімі үшін мақтап жүр. Кино зерттеушілері фильмнің атауынан көрінетін адамның құлдырау тақырыбын байқады; нақты мағынада, құлдырау Пайктің жиі құлауларында көрінеді, ал метафоралық түрде ол Жанның алдамшылық жоспарларына тартылғанда тәбиғилығынан айырылады. Фильм сыншысы Эндрю Саррис фильмдегі алдау тақырыбын атап көрсетеді, сыра мен эльдің арасындағы айырмашылық сияқты ұсақ-түйектер де, Жан Харрингтонның түрлі кейіптері де сюжетке тереңдік қосады. Көптеген кейіпкерлердің екі есімі бар (Чарльз – Хопси, Жан – Ива Сидвич); оларды танудың болмауы оқиғаның дамуына жағдай жасайды. Стерджес "ең қарапайым адам да сәттілік, жалғандық және алаяқтық арқасында биікке көтеріле алады" деген ойды бірнеше рет айтады.
After The Lady Eve premiered at the Rialto Theatre, The New York Times reviewer Bosley Crowther characterized the film as "a sparkling romantic comedy". He further described the director's work: "It isn't often that this corner has good reason to bang a gong and holler 'Hurry, hurry, hurry!' As a matter of fact, it is all too rare indeed that we have even moderate provocation to mark a wonder of the cinematic world. Too many of the films on which we comment boil down to woeful mediocrity, and too many of the people who make them betray a depressing weariness." More than 50 years later, Roger Ebert gave the film high praise: "If I were asked to name the single scene in all of romantic comedy that was sexiest and funniest at the same time, I would advise beginning at six seconds past the 20 minute mark in Preston Sturges's The Lady Eve." Some have identified a theme of gender inversion, with Jean Harrington clearly in control for the majority of the film until her feelings get in the way of her original intentions. Until she realizes that she loves Charles, there is little sense of the struggle between equals that typifies most romantic comedies. The film has been lauded for a unique blend of slapstick and satire. Film scholars have observed the theme of the fall of man implied by the film's title; in the literal sense, the fall is evidenced in Pike's frequent pratfalls, and figuratively, he falls from innocence as he is lured into Jean's deceptive plots. Film critic Andrew Sarris identifies the theme of deceptiveness throughout the film, with things as small as the distinction, or lack thereof, between beer and ale, as well as the various disguises of Jean Harrington, adding depth to the plot line. Most of the characters have two names (Charles is Hopsie, Jean is Eve Sidwich); this lack of recognition sets the stage for the storyline. Sturges repeatedly suggests that the "lowliest boob could rise to the top with the right degree of luck, bluff and fraud".