Канада Конституциясын патриархаттау және Конституциялық келісімдер
Patriation Reference
Канада Конституциясы: Жоғарғы сот Канада Конституциясын өзгерту үшін провинциялардың келісімін қажет ететінін, бірақ федералды үкіметтің келісімсіз өзгертуге құқығы бар екенін растады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конституцияға түзету енгізу туралы қаулыға қатысты сот мәселесі – сонымен қатар Патриациялық сот мәселесі деп те аталады – Канада Конституциясын елге қайтару (патриациялау) кезіндегі келіссөздер барысында Канада Жоғарғы Сотында болған тарихи сот ісі. Сот конституцияның жазба емес, көрінбейтін бөлігінің бар екенін растады, ал көпшілік пікір бойынша конституциялық келісімдерге сәйкес, конституцияға түзетулер енгізу үшін провинциялардың маңызды деңгейде келісімі қажет. Дегенмен, сот құрамы өзгеше болған жағдайдағы көпшілік пікір федералдық үкіметтің провинциялардың келісімінсіз конституциялық түзету іздеуіне заңдық тосқауыл жоқ екенін көрсетті.
Reference Re Resolution to amend the Constitution – also known as the Patriation Reference – is a historic Supreme Court of Canada reference case that occurred during negotiations for the patriation of the Constitution of Canada. The court affirmed the existence of an unwritten dimension to the constitution and the majority held that by constitutional convention, amendments to the constitution require a substantial degree of provincial consent. However, a differently constituted majority of the court held that there was no legal barrier to the federal government seeking a constitutional amendment without any provincial consent.
Конституцияны патриоттық ету туралы саяси пікірталас
Пьер Эллиот Трюдоның басшылығымен Канаданың федералды үкіметі конституцияны өз еліне қайтаруға ұмтылды. Атап айтқанда, үкіметтің мақсаты – Канада Конституциясына өзгеріс енгізу үшін Ұлыбритания Парламентіне (сол кезде заңдық өкілеттікке ие болған жалғыз орган) өтініш жасау, оған ішкі түзету формуласын қосу (Канадаға осыдан кейін конституцияны өзгертуге мүмкіндік беру) және Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартасын бекіту болды. "Канаданың өз конституциясы, оған болашақта түзетулер енгізу рәсімі және Құқықтар хартасы болады". Бастапқыда федералды үкімет провинциялық үкіметтерден қолдау алмады. Тек Онтарио және Нью-Брансуик ғана бұл жоспарды қолдады. Соңында Канаданың қалған сегіз провинциясы федералды үкіметтің жоспарына қолдау көрсетті.
Under the leadership of Prime Minister Pierre Elliot Trudeau, the federal government of Canada sought to patriate the constitution. Specifically, the aim of the government was to make a request to the United Kingdom Parliament—then the only body with the appropriate legal authority—to amend the Constitution of Canada, adding to it a domestic amendment formula (permitting Canada to henceforth modify the constitution itself) and entrenching the Canadian Charter of Rights and Freedoms. "Canada would have its own constitution, with a procedure for making future amendments to it, and with a Charter of Rights." Initially, the federal government did not have support from the provincial governments. Only Ontario and New Brunswick supported the plan. The eight other Canadian provinces eventually came to support the federal government's plan.
Облыстық апелляциялық соттарға жолдамалар
Канададағы үкіметтер заң мәселелерін консультативтік пікір алу үшін сотқа жолдай алады, бұл процесс референттік істер деп аталады. Федералды үкімет пен оның жоспарларына қарсылық білдірген сегіз провинция арасындағы келіспеушіліктен кейін, Ньюфаундленд, Квебек және Манитоба провинцияларының үкіметтері "федералды үкімет ұсынған жоспардың конституциялықтығы туралы провинциялық апелляциялық соттарынан түсіндірме сұрады". Екіншіден, конституция "Сенат пен Төменгі палатаға провинциялардың келісімінсіз және бірнеше провинцияның қарсылығына қарамастан, Канада Конституциясына өзгеріс енгізуге құқық берді ме?", осылайша провинциялық заң шығарушы органдардың заңнамалық құзыретіне немесе Канада Федерациясындағы провинциялық заң шығарушы органдар мен үкіметтерінің мәртебесіне және рөліне әсер ете ме?
Governments in Canada can refer questions of law to the courts for advisory opinions, a process called reference cases. Following the impasse between the federal government and the eight provinces which opposed its plans, three provincial governments – Newfoundland, Quebec, and Manitoba – "asked for rulings from their provincial Courts of Appeal on the constitutionality of the federal government's proposed plan". Second, did the constitution "empower the Senate and the House of Commons to cause the Canadian Constitution to be amended without the consent of the provinces and in spite of the objection of several of them", in such a way as to affect the legislative competence of the provincial legislatures, or the status and role of the provincial legislatures and governments within the Canadian Federation?
Салдары
Бұл шешім сол кезде бірегей болды, себебі ол ұлттық телеарнада тікелей эфирде көрсетілген алғашқы шешім еді. Бұл шешім барлық ортақ құқық жүйелері үшін маңызды, өйткені ол конвенцияның ұзақ және қатаң қолданылуы арқылы да заңға "қатая түсуіне" мүмкін емес екенін көрсетеді. 2013 жылы тарихшы Фредерик Бастиен (La Bataille de Londres, Boréal) атты кітабында Жоғарғы Соттың екі судьясы – Уиллард Эсти және Бас судья Бора Ласкин британдық және канадалық саясаткерлермен құпия ақпаратты бөліскенін айтты. Ол бұл тұжырымын жақында жарияланған британдық құпия құжаттарға негіздеді. Бастиеннің пікірінше, бұл соттың тәуелсіздігін бұзу болып табылады. Ол отандық мәселелер жөніндегі анықтаманың ешқандай заңдық күші жоқ екенін және оны жарамсыз деп есептеу керек деп қорытындылады.
The decision was unique at the time as it was the first to be televised live on national television. The decision has a broader significance to all common law jurisdictions as it is authority for the proposition that a convention cannot, even through long and rigorous usage, "crystallize" into law. In 2013 historian Frédéric Bastien said in a book (La Bataille de Londres, Boréal) that two judges of the Supreme Court, Willard Estey, and Chief Justice Bora Laskin shared confidential information to British and Canadian politicians, as the Supreme Court was hearing the case. He based his assertion on secret British documents recently declassified. According to Bastien, this is a violation of the independence of the judiciary. He concludes that the patriation reference has no legitimacy whatsoever and should be considered void and of no effect.