Кіріспе

Жинақтар теориясында негізгі модель – барлық жиынтықтардың ғаламын анықтайтын ішкі модель. Жинақтар теориясымен айналысатындар "негізгі модель" деп атағанымен, ол бірегей анықталған математикалық объект емес. Керісінше, ол ішкі модельдер класы болып табылады, және дұрыс жиынтық теориялық болжамдар бойынша ерекше қасиеттерге ие, олардың ішінде ең маңыздысы – жабу қасиеттері. Интуитивті тұрғыдан алғанда, негізгі модель – "бар болатын ең үлкен канондық ішкі модель" (Эрнест Шиммерлинг және Джон Р. Стил) және әдетте үлкен кардинал ұғымымен байланысты. Егер Φ үлкен кардинал ұғымы болса, онда "Φ-тан төменгі негізгі модель" деген сөз тіркесі Φ шартын қанағаттандыратын кардиналдың болмауы туралы болжаммен арнайы қасиеттерді көрсететін анықталатын ішкі модельді білдіреді. Негізгі модель бағдарламасы үлкен кардинал аксиомаларын талдауды, олардың астындағы негізгі модельдерді анықтау арқылы жүзеге асыруға тырысады.

Тарих

Бірінші өзекті модель Курт Гёдельдің құрастырылатын ғаламы L болды. Рональд Дженсен 1970 жылдары L үшін жапсырмалы лемманы нөлдік өткірлік болмауы деген болжаммен дәлелдеді, соның арқасында L "нөлдік өткірліктен төменгі өзекті модель" екені анықталды. Соловайдың жұмысы өлшенетін кардиналға арналған ультрафильтр U үшін тағы бір өзекті модельді L[U] бөліп шығарды (және оған байланысты "өткір", нөлдік пышақ). Тони Додтпен бірлесіп Дженсен Додд-Дженсен өзекті моделін ("өлшенетін кардиналдан төменгі өзекті модель") құрды және оған, сондай-ақ L[U] үшін жалпыланған жапсырмалы лемманы дәлелдеді. Митчелл өлшемдердің бірізді тізбектерін пайдаланып, бірнеше немесе жоғары ретті өлшенетін кардиналдарды қамтитын өзекті модельдерді жасады. Кейін Steel өзекті моделі Woodin кардиналынан төменгі өзекті модельді құру үшін кеңейткіштер мен итерациялық ағаштарды қолданды.

Негізгі модельдерді жасау

Негізгі модельдер трансфинитті рекурсия арқылы, милар деп аталатын негізгі модельдің кішкентай фрагменттерінен құрастырылады. Құрылыстың маңызды бөлігі – салыстыру леммасы, ол тиісті миларды жақсы реттеуге мүмкіндік береді. Күшті кардиналдар деңгейінде және одан жоғарыда, Kc аралық санаулы сертификатталған негізгі моделі құрастырылады, содан кейін, мүмкін болса, Kc-ден K-ны бөліп шығарады.

Негізгі модельдердің қасиеттері

Kc (соның салдарынан K) – ұзын кеңейткіштерден төменгі ұзындықтағы, қайталанатын кеңейткіш модель. (Қазіргі уақытта кардиналдың суперкүшті екенін анықтайтын ұзын кеңейткіштермен қалай жұмыс істеу керектігі белгісіз.) Мұндағы саналатын итерабельділік – бастапқы сегменттердің барлық саналатын элементарлық субструктуралары үшін ω₁⁺¹ итерабельділігін білдіреді, және бұл негізгі теорияны, соның ішінде белгілі бір конденсация қасиеттерін дамытуға жеткілікті. Мұндай модельдердің теориясы канондық және жақсы түсініледі. Олар GCH, тұрақты кардиналдардың барлық стационарлық жиындары үшін алмаз принципін, квадрат принципін (субкомпакт кардиналдардан басқа) және L-де орындалатын басқа да принциптерді қанағаттандырады. Kc бірнеше мағынада максималды. Kc өлшенетін және көптеген жеке кардиналдардың ізбасарларын дұрыс есептейді. Сондай-ақ, саналатын сертификаттаудың тиісті әлсіреуі кезінде Kc барлық әлсіз тығыз және жеке күшті лимит кардиналдарының ізбасарларын дұрыс есептейді деп күтілуде. Егер V тышқан операторының (ішкі модель операторының) астында жабық болса, онда Kc да солай болады. Kc-де өткірлік жоқ: Kc-нің өзіне табиғи, тривиальды емес элементарлық кірігуі жоқ. (Дегенмен, K-ден айырмашылығы, Kc элементарлы түрде өзін-өзі кіріктіре алады.) Егер бұл модельде Вуддин кардиналдары болмаса (кейбір ерекше жағдайларды қоспағанда, Kc Вуддин кардиналдары болса, негізгі модель қалай анықталуы керектігі белгісіз), біз нақты негізгі модельді K-ны алуға болады. K жергілікті түрде анықталған және жалпы абсолютті: V-дің кез келген жалпы кеңейтуі үшін, V[G]-дегі кез келген κ > ω₁ кардиналы үшін, V[G]-ның H(κ)-да құрылған K, K∩H(κ)-ға тең. (Егер K құрамында Вуддин кардиналдары болғанда, мұндай мүмкін емес еді.) K максималды, әмбебап және толық итерабельді. Бұл кез келген итерабельді кеңейткіш модель M (тышқан деп аталады) үшін элементарлық кіріктіру M→N және K-ның бастапқы сегментінің N-ге кіріктірілуін білдіреді, ал егер M әмбебап болса, кіріктіру K-ның M-ге кіріктірілуі болады. Егер K бар болса және V өткір оператор M астында жабық болса, онда K Σ₁₁ дұрыс, K-де нақты сандарды параметрлер ретінде және M-ді предикат ретінде рұқсат етеді. Бұл Σ₁₃ дұрыстығын (әдеттегі мағынада) білдіреді, егер M x→x# болса. Негізгі модельді X ординалдарының белгілі бір жиынының үстінде де анықтауға болады: X, K(X)-ке жатады, бірақ K(X) X-тен жоғары K-ның әдеттегі қасиеттерін қанағаттандырады. Егер ω Вуддин кардиналдары бар итерабельді ішкі модель болмаса, онда кейбір X үшін K(X) бар. K және Kc туралы жоғарыда айтылған пікірталас K(X) және Kc(X) үшін де қолданылады.