Кіріспе
Француз математигі және теологы (1640–1715)
Бернард Лами (15 маусым 1640 – 29 қаңтар 1715) – француз ораториан, математик және теолог.
Өмір
Лами Франциядағы Ле-Ман қаласында дүниеге келген. Онда оқығаннан кейін Париждегі Maison d'Institution институтына, сосын Сомюрге барып оқыды. 1658 жылы Ораторий қауымына қосылды. Лами 1661 жылы Вендомда классика пәнінен профессор, ал 1663 жылы Жуийде қызмет етті. 1667 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. Бірнеше жыл Ле-Манда сабақ бергеннен кейін Анже университетінің философия кафедрасына тағайындалды. Мұнда оның оқытуы тым бір Картезиандық бағытта болды деген айып тағылды, және ректор Ребус 1675 жылы мемлекеттік органдардан дәрістерін тоқтату туралы жарлық алды. Содан кейін жоғары жағынан Гренобльге жіберілді, онда Этьен Ле Камюдің қолдауымен философия курстарын қайта бастады. 1686 жылы Парижге қайтып, Сент-Маглуар семинариясында тоқтады, ал 1689 жылы Руанға жіберілді, онда 1715 жылы қайтыс болғанға дейін өмірінің соңына дейін тұрды.
Шығармалары
Оның ең танымал еңбегі — «Механика туралы еңбек» (1679 ж.), онда күштің параллелограммасы көрсетілген. Сонымен қатар ол «Grandeur en general туралы еңбек» (1680) және «Геометрия элементтері» (1685) атты кітаптарын жазды. Оның жазбалары көп және алуан түрлі. Олардың арасында: «Rhetorique ou l'art de parler» (Париж, 1675, «Реторика» немесе сөйлеу өнері, ағылшын тіліне аудармасы 1676 ж.) – оның жиырма басылымы жарық көрді. «Apparatus ad Biblia Sacra» және т.б. (Гренобль, 1687), француз тіліне Châlons епискобының бұйрығымен «Introduction a la lecture de l'Ecriture Sainte» (Лион, 1689) деген атпен аударылды. «Harmonia, sive Concordia quatuor Evangelistarum» (Париж, 1689, Төрт Евангелияның үйлесімділігі немесе келісімділігі). Бұл еңбегінде ол Жақияның шомылдыру рәсімін жасағаннан кейін екі рет түрмеге қамалғанын, алдымен Иерусалимде Синедрионың бұйрығымен, ал кейін Галилеяда Иродтың бұйрығымен тұтқындалғанын айтады. Ол сондай-ақ Иса мен Оның апостолдары Соңғы тоқсан кезінде пасхалық қошқарды жемегенін және айқышқа іліну яһудилердің Пасха мерекесі күні болғанын мәлімдейді. Ол Магдалалық Мариям, Лазардың қарындасы Мариям және Лұқа ішінде (VII, 37 және келесі тармақтарда) айтылған күнәкар әйелдің бір адам екенін қарастырады. Осы және басқа да пікірлері оны Руан пасторы Булто, Жан Пьенуд, Ле Нэн де Тиллемон және басқалармен ( «Traité historique de l'ancienne Pâque des Juifs», Париж, 1693) келіспеушілікке ұшыратты. «Apparatus Biblicus» – оның кіріспесінің дамуы (Лион, 1696; Йена, 1709; Амстердам, 1710). Оны француз тіліне Жан Батист Морван де Бельгард (Париж, 1697) және Бойер (Лион, 1709) аударды. Бұл еңбегінде ол Тобиас кітабы мен Юдит кітабының тарихи негіздеріне күмән келтіреді және Трент соборы өткеннен кейін де Киелі кітаптың протоканондық және деутероканондық кітаптары арасындағы авторитет айырмашылығын мойындау қажет деп санайды. «Латын шіркеуінің қасиетті Мадленнің қызметіне қатысты көне көзқарасын қорғау» (Руан, Париж, 1697). Төрт Евангелияның бұрынғы конкордансы бойынша түсіндірмелер жинағы (Париж, 1699). Келісім сандығы туралы латын трактаты (Париж, 1720), автордың өмірбаянын жазған Десмолетс жарыққа шығарды.
La Rhétorique ou l'art de parler, (Paris, 1675, Rhetoric, or the art of speaking, English translation 1676) of this twenty editions were published. Apparatus ad Biblia Sacra, etc. (Grenoble, 1687), translated into French by order of the Bishop of Châlons under the title Introduction a la lecture de l'Ecriture Sainte (Lyons, 1689). Harmonia, sive Concordia quatuor Evangelistarum (Paris, 1689, A harmony or concordance of the Four Gospels). In this work he contends that John the Baptist was twice cast into prison, first in Jerusalem by order of the Sanhedrin, and later by Herod in Galilee. He maintains also that the Jesus and his Apostles did not eat the paschal lamb at the Last Supper, and that the Crucifixion occurred on the day on which the Jews celebrated the Passover. He considers Mary Magdalen, Mary the sister of Lazarus, and the sinner mentioned in Luke, vii, 37 sqq. to be one and the same person. These and other opinions involved him in controversy with Bulteau, pastor of Rouen, Jean Piénud, Le Nain de Tillemont, and others (see Traité historique de l'ancienne Pâque des Juifs, Paris, 1693). Apparatus Biblicus, which is a development of his introduction (Lyons, 1696; Jena, 1709; Amsterdam, 1710). It was translated into French by Jean Baptiste Morvan de Bellegarde (Paris, 1697) and by Boyer (Lyons, 1709). In this work he calls in question the historical character of the book of Tobias and book of Judith, and maintains that even after the Council of Trent a difference of authority should be recognized between the proto canonical and deutero canonical books of the Bible. Défense de l'ancien sentiment de l'Eglise latine touchant l'office de sainte Madeleine (Rouen, Paris, 1697). A volume of commentaries on his previous concordance of the four Gospels (Paris, 1699). A Latin treatise on the Ark of the Covenant (Paris, 1720), a posthumous work published by Desmollets, who prefixed to the volume a biography of the author.