Кіріспе

Мексикалық фотограф (1942 жылы туған)

Грейсила Итурбиде (1942 жылғы 16 мамырда туған) – мексикалық фотограф. Оның туындылары халықаралық көрмелерде көрсетілген және Сан-Францискодағы қазіргі заманғы өнер мұражайы мен Дж. Пол Гетти мұражайы сияқты көптеген маңызды музейлердің қорында сақталған. Ол дәстүрлі католик отбасында дүниеге келген. Он үш баланың үлкені болған ол католик мектебінде оқыды және өмірінің басында-ақ фотосуретке қызығушылық танытты. Әкесі оны және оның бауырларын суретке түсіріп, 11 жасында ол алғашқы фотоаппаратын алды. Бала кезінде әкесі барлық фотосуреттерді бір қорапқа жинап қойған. Кейіннен Итурбиде: «Сол қорапқа барып, осы суреттерге, естеліктерге қарау үлкен қуаныш болды» деді. 1962 жылы ол архитектор Мануэль Роша Диасқа үйленді және келесі сегіз жылда үш балаға мейірім шашты: ұлдары Мануэль мен Маурисио және 1970 жылы алты жасында қайтыс болған қызы Клаудия. Мануэль қазір композитор және дыбыс режиссері, Калифорния өнер колледжінде лекция оқиды. Маурисио әкесінің жолын қуды және сәулетші болды.

Фотографиялық мансап

1970 жылы алты жасар қызы Клаудияның қазасынан кейін Итурбиде фотосуретке бет бұрды. Ол Мексика Ұлттық автономды университетінің Киностудиялық оқу орталығында кинорежиссер болу мақсатымен оқыды. Ол фотосуретке қатты қызығушы екенін, ал бұл Мануэль Альварес Бравоның шеберлігі екенін түсінді. Ол университетте оқытушы болып жұмыс істеген, сондай-ақ кинематографист, фотограф және кейіннен оның ұстазы болды. 1971 жылы ол W. Юджин Смит грантын және Гуггенхайм колледжінде стипендия алды.

Стиль және әсері

Итурбиде күнделікті өмірді суретке түсіреді, көбінесе қара-ақ түсте, өзінің қызығушылығымен жетекшілік етеді және көңіліне түскен нәрсені фотоға түсіреді. Ол Йозеф Куделька, Анри Картье-Брессон, Себастьяо Сальгадо және Мануэль Альварес Бравоның фотосуреттерінен шабыттанды. Оның әсіресе автопортреттері Бравоның ықпалын көрсетеді, жаңашылдықпен ойнайды және егжей-тегжейлілікке назар аударады. Итурбиде Мексиканың жергілікті мәдениеттері мен халықтарының (запотектер, микстектер және серилер) күнделікті өміріне қызығушылық танытты және Мексика қаласында, Джучитан, Оахакада және Мексика-Америка шекарасында (Ла Фронтера) өмірді суретке түсірді. Итурбидтің фотосуреттері жеке тұлға, сексуалдық, мерекелер, рәсімдер, күнделікті өмір, өлім және әйелдердің рөлі туралы көріністерді бөліседі. Оның суреттерінде қалалық және ауылдық өмірдің, сондай-ақ жергілікті және заманауи өмірдің қарама-қарсылығы да бар. Итурбидтің басты мақсаты – өзінің мәдени ортасын зерттеу және талдау. Өнер сыншысы Оскар К. Нейтс Итурбидтің туындыларын «антропоэтикалық» деп сипаттады. Суретте сери әйелінің ежелгі суреттері бар үңгірге жасаған экспедициясы бейнеленген. Әйел «шөлге ұшып кеткендей» көрінді және американдықтардан қолөнерге айырбастаған таспа жазу құралын алып жүрді. 1979 жылы суретші Франсиско Толедо Итурбиден Оахака штатындағы запотек мәдениетінің бір бөлігі болып табылатын Джучитан халқын суретке түсіруді сұрады. Бұл дәстүрлі түрде әйелдердің экономикалық, саяси және сексуалдық тәуелсіздікке ие болған матриархалды қоғам. Базарды әйелдер басқарады, ал еркектерге кіруге рұқсат жоқ, тек гейлерге ғана рұқсат, оларды запотек тілінде «мукс» деп атайды. Фотограф ретіндегі осы тәжірибе Итурбидтің өмірге деген көзқарасын қалыптастырды. Итурбиде Мексика бойынша әйелдердің рөліне назар аударса да, ол феминист емес еді, оның сөзінен де көрінеді: «Менің фотосуреттерім саяси немесе феминистік емес, бірақ қажет болғанда мен сондай боламын». Ол бұл серия бойынша 10 жылға жуық жұмыс істеді, ол 1988 жылы аяқталды. Нәтижесінде «Juchitán de las Mujeres» (Әйелдердің Джучитаны) атты кітап жарық көрді.

Жарияланымдар

Рухтың бейнелері. Нью-Йорк: Aperture Foundation, 1996. La Forma y la Memoria = "Форма және естелік". Монтеррей, Мексика: Монтеррей қазіргі заманғы өнер мұражайы, 1996. Ұшуға қанаттанған көздер: портреттер, автопортреттер және басқа фотосуреттер. Остин, Техас университеті, 2006. Итурбиде. Мадрид: tf. editores, 2003. Грейсила Итурбиде. Лондон: Phaidon, 2006. Марта Гили өңдеген және эссесі қосылған. Phaidon, 2011. Торрихос: Адам және миф. Мадрид: Umbrage, 2008. Грейсила Итурбиде: Джучитан. Лос-Анджелес: Дж. Пол Гетти мұражайы, 2007. Барселона: RM, 2011. Des Oiseaux. Париж: Xavier Barral, 2019.