Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фелим Каох О'Нилл (ирландша: Feidhlimidh Caoch Ó Néill, 1517 – 1542) – Cenél nEógain тайпасының князі. Конн Бакач О'Нилл патшасының үлкен ұлы. Конн әулеті сол кезде Ольстердің маңызды бөлігіне билік еткен. Фелимнің анасы, леди Элис Фицджеральд, 8-ші Килдер графы Геральд Фицджеральдтың қызы болған. Фелимнің әкесі және анасының әкесі 16 ғасырдың басындағы Ирландиядағы ең беделді адамдардың қатарында болды.
Phelim Caoch O'Neill (Irish: Feidhlimidh Caoch Ó Néill, 1517 1542) was a prince of the Cenél nEógain. The eldest son of King Conn Bacach O'Neill. The then O'Neill, Conn's dynasty held lordship over significant parts of Ulster. Phelim's mother, Lady Alice Fitzgerald, was a daughter of Gerald FitzGerald, 8th Earl of Kildare. Phelim's father and maternal grandfather were among the most powerful men in Ireland in early sixteenth century Ireland.
Ерте өмір
Фелим Каох (соқыр) Конн Бакахтың ұлы, кейін Тиронның иелері О'Нилл болды. Фелим әкесінің бас резиденциясында, Тирон графтығының Дунганнон қаласындағы қамалында Гелл дәстүрінде тәрбиеленді және әкесінің танистесі ретінде тәрбиеленді, бір күні Тиронның иесі болуға дайындалды. Оның туған кездегі көкесі О'Нилл болған, бірақ 1519 жылы Фелимнің әкесі Конн Баках титулды иеленді, бұл үш ірі О'Нилл әулеттерінің арасындағы ең жоғары дәреже болды: Тирон, Фьюс және Кланахбой. О'Нилл дәстүрлі түрде Ульстер провинциясының патшасы болды және провинцияның бағынышты патшаларына (ирланд тілінде uirríthe деп аталады) дәстүрлі билік жүргізді. Фелим Ульстерде дипломатия, басқару және соғыс өнерін үйрене өсті. Ол әкесінің патшалығының іс-шараларына қатысты, соның ішінде өлімінен аз бұрын ағылшындардың кепілі болды. Сол кездегі ирланд мәдениетінің бір бөлігі қарақшылық әдеті болды. Жас ақсүйектер үшін көршілес иелерден мал ұрлау басты ойын-сауық болды. Әсіресе Ульстерде мал байлықтың негізгі көзі болды. Осылайша, шабуылдың нәтижесі 16 ғасыр Ирландиясында кіші лордты әлсіретуге немесе оның мәртебесін көтеруге әкелді.
Phelim Caoch (the blind) was a son of Conn Bacach, then The O'Neill, lord of Tyrone. Phelim was raised in the Gaelic fashion at his father's principal residence, his castle at Dungannon, County Tyrone, and was groomed as his father's taniste to one day succeed as lord of Tyrone himself. At the time of his birth, his uncle was The O'Neill, but in 1519, Phelim's father Conn Bacach assumed the title, which was the senior position among the three major O'Neill dynasties: Tyrone, the Fews, and Clanaboy. The O'Neill was traditionally the provincial king of Ulster, with traditional authority over the subservient kings (known as uirríthe in Irish) of the province. Phelim grew up learning the diplomacy and art of rule and war in Ulster. He took part in activities of his father's kingdom, including a stint as a hostage to the English just before his death. A part of Irish culture of that period was the custom of raiding. Raids against neighbouring lords for cattle was a primary past time for young noblemen. Especially in Ulster, cattle was main element of wealth. Thus the outcome of a raid weakened or promoted a junior Lord in the sixteenth century Ireland.
Кейінгі өмірі
Фелим Кланабойдағы Эдендуффкаррик Фелим О’Ниллдің қызы Хонора О’Ниллге үйленген. Олардың Тирлоу Брассилеа О’Нилл есімді ұлы болды. Ол лақап атын Оңтүстік Ольстердегі Брассил руында баланы тәрбиелеу арқылы алған.
Phelim was married to Honora O'Neill, daughter of Phelim O'Neill of Edenduffcarrick in Clanaboy. They had a son named Tirlough Brassileagh O'Neill. He gained his nickname from fosterage on the Clan Brassill in southern Ulster.
Өлімінің айналасындағы оқиғалар
Бұл оның әкесінің Макдоннелл Галлоглас руларының бірінің феодалымен ұзақ жылдарға созылған қырқысының салдарынан өмірін жоғалтуы болды. Ирландияның Төрт Мастерлерінің жылнамасында оның өлімі туралы жазбада 1542 жылдың басында "О’Нилл ұлы (Фелим Каох, Коннның ұлы, Коннның ұлы) Макдоннелл Галлоуглагтың бірнайзамен қаза тапты" делінген. Ол әкесінің Галлогластардың бас қолбасшысы Гиллеспик Макдоннелмен ұзаққа созылған жанжалдан кейін өлтірілді. Фелим Каох әкесі VIII Генрих патшаға бағынуға бірнеше ай қалғанда қаза тапты.
It was a longstanding vendetta with the lord of one of his fathers MacDonnell Galloglass septs that cost him his life. In early 1542 "The son of Ó Néill (Phelim Caoch, son of Conn, son of Conn) was killed with one cast of a javelin by MacDonnell Gallowglagh" according to the entry recording his death in the Annals of the Four Masters of Ireland. He had been killed after a longstanding quarrel with his father's principal Galloglass commander Gillespic MacDonnell. Phelim Caoch was assassinated in the months just prior to his father's submission to King Henry VIII.
Салдарлар
Фелим Каох тірі қалғанда не болар еді деген ойға келуге болады. Оның өлімінен кейін Конн Бакач тағайындалған тәңірісі болмады және алты немесе жеті жасар ұлы Шейннің мүддесін ескермей, он алты жасар Матью Келли (ирланд тілінде «Феардорха» деп аталған) баласын, оның қазіргі әйелі Элисон Келлидің (туған тегі Рот) ұлын жақсы көріп, оған артықшылық берді. Коннның Мэтью Келлиді Лондонға саяхаттап, Тирон графы атанғанда онымен бірге алып кетуі О'Нилл әулеті ішінде алпыс жылдық араздыққа себеп болды. Мэтью Дунганнон бароны болып тағайындалды және Коннның ұлдары Конн Ог, Шейн және Тирлоудың мүрагерлік құқығын назарға алмай, ағылшын заңы бойынша Конннің мұрагері ретінде тағайындалды. Фелим Каохтың қаны төгілгеннен кейін Гиллеспик Макдоннелдің галлоглас руы Мэтьюдің (Феардорха) және оның ұрпақтарының жақтастарына айналып, ағылшын саясатын тұрақты түрде қолдады.
One is left to wonder what might have happened had Phelim Caoch lived. After his death, Conn Bacach had no nominated taniste and capriciously passed over the interests of his son Shane, a boy of only six or seven years old, by favoring a sixteen year old affiliated adoptee named Mathew Kelly, (known in Irish as 'Feardorcha') the son of Alison Kelly (né, Roth), his current mistress. Conn's decision to take Mathew Kelly when he travelled to London to be created Earl of Tyrone would be the source of a sixty year feud within the O'Neill dynasty when Mathew was made Baron of Dungannon and nominated as Conn's successor in English law, setting aside the superior claims of his sons, Conn Óg, Shane and Tirlough. After Phelim Caoch's assassination Gillespic MacDonnell's galloglass sept became committed the adherents of Mathew (Feardorcha) and his descendants, and consistent supporters of English policy.