Еркін өлшемді прелюдия: XVII ғасырдан бастау алатын, орындаушыға нота ұзақтығын өздігінен анықтауға мүмкіндік беретін музыкалық форма. Ренессанс, классикалық және XX ғасырларда дамыды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өлшемесіз немесе өлшенбеген прелюдия – әрбір нотаның ұзақтығы орындаушының қалауынша болатын прелюдия. Көбінесе бұл термин 17 ғасырдағы, ритм және өлшем белгілері жоқ клавесин шығармаларына қатысты қолданылады. Алайда, классикалық музыка дәуірінің композиторлары 19 ғасырға дейін ағаштан жасалған үрмелі аспаптарға арналған шағын прелюдияларын өлшемсіз нотациямен жазған. Бұл форма 20 ғасырдың кездейсоқ музыкасында қайта жанданды, онда орындаудың басқа да көптеген жақтары еркін түсіндіруге берілді.
Unmeasured or non measured prelude is a prelude in which the duration of each note is left to the performer. Typically the term is used for 17th century harpsichord compositions that are written without rhythm or metre indications, although various composers of the Classical music era were composing small preludes for woodwind instruments using non measured notation well into the 19th century. The form resurfaced in the aleatory music of the 20th century, where various other aspects of performance are also left to free interpretation.
Литва үшін өлшенбеген прелюдиялар
Алғашқы өлшемелі прелюдиялар Ренессанс дәуірінде пайда болды. Олар көбінесе лютняға арналған, қысқаша, импровизацияланған шығармалар еді, әдетте басқа музыкалық туындыға кіріспе ретінде немесе аспапты тексеру үшін орындалатын. Кейін пайда болған өлшемесіз лютня прелюдиялары жанрдың импровизациялық мінезін сақтап қалды, бірақ олар күрделірек және ұзақ болды. 17 ғасырдың ортасына қарай өлшемелі прелюдиялар толыққанды композицияларға айналды. Дегенмен, сол кезде лютня музыкасының дамуы тоқтаған еді және соңғы сақталған өлшемелі лютня прелюдиялары осы ғасырдың соңына жатады. Өлшемелі прелюдияның дамуына үлес қосқан маңызды лютня композиторларының қатарында Пьер Гольтье, Рене Месанжо және Жермен Пинель бар.
The first unmeasured preludes appeared during the Renaissance era. They were short improvised compositions for lute, usually performed as an introduction to another piece of music or to test the instrument. Later unmeasured lute preludes retained the improvisatory character of the genre but became more complex and lengthy. Unmeasured preludes flourished into full fledged compositions by the middle of the 17th century. However the development of lute music had already stopped by that time and the last surviving unmeasured lute preludes date from the end of the same century. Important lute composers who contributed to the development of the unmeasured prelude include Pierre Gaultier, René Mesangeau and Germain Pinel.
Квентоль үшін өлшенбеген прелюдиялар
1650 жыл шамасында клавесинге арналған өлшенбеген прелюдиялар пайда бола бастады. Луи Куперен әдетте осы жанрды қабылдаған алғашқы композитор деп есептеледі. Куперен толық ноталардың ұзын топтарын пайдаланып өлшенбеген прелюдиялар жазды, ал бұл топтар ұзын қисық сызықтармен байланыстырылды. Осындай нотация Купереннің өлшенбеген прелюдияларында кездеседі және Элизабет Жак де ла Герр де осылай жазған. Жанрдың дамуына Николас Лебег те маңызды үлес қосты, ол өз өлшенбеген прелюдияларында әртүрлі нота ұзақтығын қолданды. Лебегтің «Le pieces de clavessin» еңбегінде 1677 жылы алғашқы басылып шыққан өлшенбеген прелюдиялар пайда болды. Өлшенбеген клавесин прелюдиясы – Жан-Филипп Рамо, Жан-Анри д’Англеберт, Луи Маршан және Элизабет Жак де ла Герр сияқты көптеген белгілі композиторлар қолданған, әдеттегі француз жанрына айналды. Француз стиліне ықпалданған неміс композиторларының шығармаларында да өлшенбеген прелюдиялар кездеседі. Олардың ішінде Иоганн Каспар Фердинанд Фишер клавесин сюиталарында өлшенбеген прелюдияларды алғаш қолданғандардың бірі болды. Джованни Баттиста Драгидің өлшенбеген прелюдиясының бір мысалы – ағылшын клавесин музыкасындағы осы жанрдың үлгісі. Франсуа Купереннің 1716 жылы жарық көрген «L’art de toucher le clavecin» дидактикалық еңбегінде сегіз прелюдия бар, олар өлшенбеген және импровизациялық сипатта болғанымен, оқыту мақсатында өлшенген. Бұл шығармалар, сондай-ақ Николя Сиреттің 1719 жылы жарық көрген «Клавесин шығармаларының екінші кітабынан» бірнеше прелюдиялар, жазылмаған соңғы клавесин прелюдияларының бірі саналады.
Unmeasured preludes for harpsichord started appearing around 1650. Louis Couperin is usually credited as the first composer to embrace the genre. Couperin wrote unmeasured preludes using long groups of whole notes, and these groups were connected by long curves. This kind of notation is found in Couperin's unmeasured preludes and was also done by Élisabeth Jacquet de la Guerre. Another important contribution to the development of the genre was made by Nicolas Lebègue, who used diverse note values in his unmeasured preludes. The first ever published unmeasured preludes appeared in Lebègue's Le pieces de clavessin in 1677. The unmeasured harpsichord prelude became a typical French genre, used by many famous composers including Jean Philippe Rameau, Jean Henri d'Anglebert, Louis Marchand and Élisabeth Jacquet de la Guerre. Unmeasured preludes were also present in the works of German composers who were influenced by French style. Of these, Johann Caspar Ferdinand Fischer was one of the first to use unmeasured preludes in harpsichord suites. One instance of unmeasured prelude by Giovanni Battista Draghi is an example of the genre in English harpsichord music. François Couperin's didactic L'art de toucher le clavecin (1716) contained eight preludes that, while unmeasured and improvisatory in nature, were measured for teaching purposes. These pieces, along with several preludes from Nicolas Siret's Second Livre de Pieces de Clavecin (1719), were among the last unmeasured harpsichord preludes written.