Дзибилчальтун – Майя цивилизациясының археологиялық орны, Мексикадағы Юкатан штатында. Тарихы, тұрғын жайлары, тұз өндірісі және динозаврлардың жоғалуымен байланысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дзибильчальтун (юкатек: Ts'íibil Cháaltun) – Мексиканың Юкатан штатындағы майя археологиялық ескермесі, штаттың бас қаласы Меридадан шамамен 16 шақырым солтүстікке орналасқан, онда сенот та бар.
Maya archaeological site with cenote in Yucatan, Mexico
Dzibilchaltún (Yucatec: Ts'íibil Cháaltun, ) is a Maya archaeological site in the Mexican state of Yucatán, approximately 10 mile (16 km) north of state capital of Mérida.
Орналасқан жері
Қазіргі зерттеушілердің пікірінше, Дзибилчальтунды ежелгі құрылысшылар қала орнын теңіз жағасында тұз өндіру аймағына мүмкіндігінше жақын (шамамен ... қашықтықта) таңдаған болуы мүмкін, бірақ бұл жердің құнарлылығы мен тұруға жарамдылығы да ескерілген. Дзибилчальтун мен теңіз жағалауы арасындағы аймақ адамдарға тұруға қолайсыз, себебі ол мангр батпақтарынан немесе жалаңаш тас жартастардан тұрады.
In the view of modern researchers, the ancient builders of Dzibilchaltún may have chosen the site of the city to be as close as possible to the coastal salt producing region (about away), while still being located on a reasonably fertile and habitable terrain. The region between Dzibilchaltún and the sea coast is less suitable for human habitation, being either mangrove swamps or bare rock.
Шолу
Бұл жер мыңдаған жылдар бойы үздіксіз мекенделген, бірақ ұзақ тарихында бірнеше рет орташа өлшемді қалаға дейін кеңейіп, қайта шағын қалаға дейін тарылған. Ол Меридадан солтүстікке қарай шамамен 30 минуттық жерде және Чиксулубтағы динозаврларды қырып салған метеорит құлаған жерден оңтүстікке қарай да сол қашықтықта жатыр.
The site has been continuously occupied for thousands of years, although it has expanded into a mid sized city and contracted back to a small town more than once in its long history. It is about 30 minutes north of Mérida, and about the same distance south of the location of the impact site of the meteorite that killed the dinosaurs in Chicxulub.
Сәулет
Ең танымал құрылысы – Жеті қуыршақ ғибадатханасы, ол 1950 жылдары археологтар кейінгі ғибадатхана пирамидасының қираған жерінен тапқан жеті кішкентай бейнеден аталған. Көктемгі күн мен түн теңелу кезінде бұл орынға ғибадатхана есіктерінен күн шығуын қадағалауға келген көптеген келушілер жиналады. Дегенмен, бақылау орнын көрсететін ешқандай археологиялық іздер жоқ, сондықтан ғибадатхананың бағыты мен күн мен түн теңелу арасындағы байланыс болуы екі күмәнді. Ғибадатхана қалған аумақпен сакбе, яки "ақ жол" арқылы жалғасқан, олар бастапқыда ақ әктаспен жабылған, тас және қиыршық тасқа салынған.
The most famous structure is the Temple of the Seven Dolls, so named because of seven small effigies found at the site when the temple was discovered under the ruins of a later temple pyramid by archaeologists in the 1950s. On the vernal equinox, the site is crowded by visitors observing the sunrise through the temple's doorways. However, there is no archaeological feature marking the observation spot, making any relationship between the orientation of the temple with the equinoxes highly unlikely. The temple is connected to the rest of the site by a sacbe, or "white road," so called because they were originally coated with white limestone, built over stone and rubble fill.
Қоршаған орта
Дзибилчальтундағы тағы бір маңызды ерекшелік – қаланың қираған жерлерінің ортасында орналасқан Кслаках кеноты. Бұл таза су көзінің болуы құрылысшылардың осы жерді таңдауына ықпал еткен деп саналады. Су астындағы археологиялық қазбалар нәтижесінде алынған деректер оның діни культтың орталығы болғанын көрсетеді. Дзибилчальтунда сонымен қатар, жаулаудан кейін салынған 16 ғасырлық испан шіркеуінің қираған қалдықтары да бар. Дзибилчальтун археологиялық кешеніне карталары, дәретханалары және сувенирлік дүкендері бар келушілер орталығы кіреді. Сөмкелер және осыған ұқсас заттар шкафтарда қалдырылуы керек және оларды кіргенге рұқсат етілмейді. Гидтер бар, оларды сайт бойынша экскурсияға жалдауға болады. Жақсырақ жағдайға келтірілген және майя өнертағайымдарын сақтаған мұражай қайта ашылды. Мұражай сейсенбі күндері жұмыс істемейді.
The other major feature of Dzibilchaltún is its cenote, Cenote Xlakah, located around the center of the city's ruins. It is thought that the availability of this source of clean drinking water influenced the builders' choice of the location. Archaeological findings retrieved from the cenote by divers indicate that it was the center of a religious cult. Dzibilchaltún also contains the ruin of a 16th century Spanish church built at the site after the conquest. The Dzibilchaltun archeological site also includes a visitor center with maps, restrooms and gift shops. Backpacks and other similar items are to be left at lockers and are not permitted inside the site. Guides are on hand and can be hired for tours of the site. The renovated museum housing Mayan artifacts located at the site has re opened. The museum is closed on Mondays.
Ұлттық парк
Дзибилчантун ұлттық паркі 1987 жылы құрылды және 5,39 км² аумақты қамтиды. Оны Ұлттық табиғи қорғалатын аумақтар комиссиясы (CONANP) басқарады. Аймақтың табиғи өсімдігі құрғақ орманнан тұрады.
Dzibilchantún National Park was designated in 1987, and covers an area of 5.39 km2. It is managed by the National Commission of Natural Protected Areas (CONANP). The natural vegetation of the area is dry forest.