Кіріспе

Сасси ди Матера – Италияның Базиликата аймағындағы Матера қаласының екі ауданы (Сассо Кавеозо және Сассо Баризано), бұл жерлер палеолит дәуірінен бері адамдар қоныстанған ежелгі үңгірлермен әйгілі. "Сасси" туралы "Фодор" журналы "Еуропадағы ең бірегей ландшафттардың бірі" деп жазған. 1993 жылы ЮНЕСКО оны, тасқа қашалған шіркеулер паркімен бірге, Әлемдік мұра ретінде тіркеді.

Тарих

Сассилер ежелгі троглодиттік қоныстан пайда болған және Италиядағы ең алғашқы адам қоныстарының бірі болуы мүмкін. Бұл жерде адамдар б.з.д. 7000 жылға дейін өмір сүргенін көрсететін дәлелдер бар. Сасси – Базиликата мен Апулияға тән калькарен тасқа қазылған үйлер, жергілікті тұрғындар оны «туфо» деп атайды, бірақ ол жанартау туфы немесе туф емес. Сассидің кейбір бөліктеріндегі көшелер көбінесе басқа үйлердің үстінен өтеді. Ежелгі қала Гравина өзені жасаған шатқалдың бір беткейінде өскен. Бұл шатқал жергілікті тұрғындар арасында «ла Гравина» деп белгілі. «Сассо» термині латын тіліндегі *saxum* сөзінен шыққан, ол төбе, жартас немесе үлкен тас деген мағынаны білдіреді. 1950 жылдары Италия үкіметі Сасси халқының көп бөлігін дамып келе жатқан қалалық аймақтарға күштеп көшірді. Өте кедейлікке және безгекке тап болған, денсаулыққа зиянды жағдайлар адамдыққа жатпайтын және Альсиде Де Гасперидің қазіргі заманғы жаңа Италия Республикасына жасалған құрметсіздік деп есептелді. Дегенмен, адамдар Сассиде өмір сүруді жалғастырды, ал ағылшын Fodor's нұсқаулығында былай делінген:

1980-ші жылдардың соңына дейін бұл аймақ кедейлікпен байланысты болды, себебі көптеген үйлер тұруға жарамсыз еді және кейбір жағдайларда әлі де солай. Алайда, қазіргі жергілікті әкімдік туризмге басымдық береді және Еуропалық Одақ, үкімет және ЮНЕСКО көмегімен Сассиді жаңартуға қолдау көрсетуде. Бүгінде онда көптеген табысты кәсіпорындар, пабтар мен қонақүйлер бар, 2015 жылғы сәуір айындағы The New Yorker журналында сипатталғандай.

География

"Сасси" Апулия және Базиликата арасында жатқан Мургия үстіртінде қалыптасты. "Сивита" мен "Пиано" қатар, екі "Сасси" Матераның ескі қаласын құрайды.

Мәдениет

Сассилер Иерусалимдегі және оның төңірегіндегі ежелгі орындарды еске түсіреді, осы себепті олар көптеген христиан тақырыбындағы фильмдерде пайдаланылды, оның ішінде Пьер Паоло Пазолинидің "Матай бойынша Ізгі хабар" (1964), Мел Гибсонның "Мәсіхтің құмарлығы" (2004), Кэтрин Хардвиктің "Туған оқиғасы" (2006) және Тимур Бекмамбетовтың "Бен-Хур" (2016) фильмдері. Сасси ди Матера Дик Розаноның "Альтамураның құпиясы" детективінде маңызды серпіліс болып табылады. Олар сондай-ақ Пэтти Дженкинстің "Wonder Woman" (2017) фильмінде Амазонкалардың Темискира қаласының орны ретінде, ал Кэри Джоджи Фукунаганың "No Time to Die" (2021) фильмінде Джеймс Бондтың "Aston Martin" машинасы жылдамдықпен өтетін сахнасы түсірілген.

Музыка

2016 жылы Corde Oblique тобы "I Maestri del Colore" альбомында "I sassi di Matera" әнін жариялады. Ән екі бөлімнен тұрады, бірінші бөлімі «Сассо Баризано» деп аталатын жер-сипатқа, ал екінші бөлімі «Сассо Кавеосо» жерінен шабыттанған.