Роберт Арбриссель: Қасиетті уағызшы және Фонтевро аббаттығының негізін қалаушысы

Кіріспе

Беатифицированный католик уағыздаушы (1045–1116)

Роберт Арбриссельдік (1045–1116) – көшпелі уағыздаушы және Фонтеврод аббаттығының негізін қалаушы. Ол Арбриссельде (Ретейе, Бретань маңында) дүниеге келді және қазіргі Шер департаментіндегі Орсан приорлығында қайтыс болды.

Фонтевро қоры

Енді өмірдің жаңа кезеңінде еркін болған Роберт, жолаушы уағыздаушы ретінде жолға шықты. Оның шешендігі, ерекше аскетикалық сырт келбетімен күшейтілген, қайда барса да көпшілікті қызықтырды. Өзінің басшылығымен монастырь өмірін қабылдағысы келгендерді Ла-Роэге жіберді, бірақ канондар постланттардың саны мен алуан түрлілігіне қарсылық білдірді. Оның антиклирикалық уағыздары ешкімді аямады, тіпті бұрынғы мектеп мұғалімі Марбодты, қазір Ренн епископын да сынға алды, ол оны "жоғары лауазымдылардың" қылмыстарын айтқандығы үшін айыптады. Марбод пен Вендомдық Геффри аббат оны әйел ізбасарларымен бірге бір бөлмеде ұйықтады деп айыптады. Бұл, еркек және әйел дін қызметкерлерінің шартты некесін көздейтін ерте шіркеу дәстүрі – синесактизмді еске салған болуы мүмкін. Осы айыптаулар Робертті 1100 жылдың қараша айында Пуатье соборында өткен кеңеске шақыруға себеп болды, оны сол жылдың басында Папа Паскаль II-нің екі легаты ұйымдастырған еді. Роберт үшін оның аскетизміне жақын тұрған көптеген дін қызметкерлері болды, олардың ішінде Роберттің ең күшті қолдаушысы – Пуатье епископы Петр II болды. Сондықтан кеңес Роберттің аралас жынысты тобының ретсіз өмірін реттеуді және, ең бастысы, ерлер мен әйелдер үшін бөлек тұрғын үйлер салуды талап етті. Сонымен қатар, кеңес Роберттің жеке иелігіндегі шіркеуі бар Ройффе қалашығында, Пуатье епархиясында орналасқан елді мекенді де белгіледі. Роберт сонымен қатар Францияның Филипп I-ін, оның Бертрада де Монфортпен заңсыз одағы үшін айыптау туралы кеңес шешіміне қатысты, ол кейіннен Фонтевроде монах болды. Бұл Фонтевро қос монастырының негізін қалауға әкелді. Ол Шампань герцогының туысы Герсенданы әйел аббат, ал Кемиль баронессасы Петронилланы көмекші аббат етіп тағайындады. Фонтревольт Сент-Бенедикт ережесін ұстанды. Бұл орын Роберттің шіркеушілердің сынауынан қорғаныш беру үшін және сол кезде Анжуды мазалаған анархиялық және соғыс жағдайларынан, Чинон, Саумр және Лудон қамалдары арасында орналасқандықтан, тиімді таңдау болды. Роберт аббатхананың құрылысы аяқталғаннан кейін қайтадан жолға шықты, бірақ бұл жолы байланысты ұстап, барлық келесі іргетастарды Фонтевро билігіне бағындырды. Роберт туралы аңыз ұзақ бойға бұрышталған жезөкшелердің болуына сілтеме жасайды және бұл мәлімдемеге қазіргі уақытта көптеген дәлелдер бар. Доллық Балдрик Роберттің шәкірттерінің арасында меретрикалар болғанын жазды – сол кезде көбінесе жезөкшелерді немесе, ең болмағанда, адал әйелдерді білдіретін латын сөзі. Роберттің ізбасарларының арасында жезөкшелердің болуын Во-де-Церней монастырында табылған мәтін нақтылай түседі. Мәтінде Роберт Руандағы жезөкшеханаға барып, ондағы жезөкшелерге күнә туралы айтады; олар оған қызығып, онымен бірге шөлге кетеді. Роберт "зина жасаушылар мен жезөкшелерді өкініш дәрісіне тартуды" мақсат еткен, делінген мәтінде. Ол баяндаған оқиға фактілер тұрғысынан толығымен дұрыс болмауы мүмкін, бірақ ол Роберттің жезөкше ізбасарлары болғаны туралы маңызды шындықты көрсетеді, өйткені мұндай оқиға сол кезде кеңінен таралған. Роберт өзінің Фонтевро аббаттығындағы үйлердің бірін Мария Магдалинаға арнады.

Free now to engage in the new stage of life as itinerant preacher, Robert took the roads and sis eloquence, heightened by his strikingly ascetic appearance, drew crowds everywhere. Those who desired to embrace the monastic state under his leadership he sent to La Roë, but the Canons objected to the number and diversity of the postulants. His occasional anticlerical preaching spared no one, leading to criticism of his former schoolmaster Marbod, now bishop of Rennes, who accused him of mentioning the crimes of "even those in high offices". He was further accused by Marbod and Abbot Geoffrey of Vendôme of sleeping in the same room as some of his female followers. It is more likely that Robert was mimicking the practice of syneisaktism, an early church practice in which male and female religious would live together in a form of chaste marriage. These accusations led to Robert being summoned to the council of Poitiers in November 1100 which two legates of Pope Paschal II had convened earlier that same year. Fortunately for Robert there were many clerics friendly to his asceticism, among them Bishop Peter II of Poitiers, Robert's most powerful supporter. The demands of the council were therefore that the unregulated life of Robert's mixed gender group became regulated and that, most importantly, they built separate living quarters for men and women. Furthermore, the council also settled the place of settlement which was to be in the dioceses of Poitiers in the parish of Roiffe whose church Peter II personally owned. Robert also took part in the council's decision in excommunicating Philip I of France on account of his lawless union with Bertrade de Montfort, who later would later become a nun in Fontevraud. This led to the foundation of the double monastery of Fontevraud. He appointed Hersende of Champagne, kinswoman to the Duke of Brittany as abbess, and Petronilla, baroness of Chemille, as coadjutress. Fontrevault followed the Rule of St. Benedict. The place was well chosen as it provided the protection from ecclesiastic critics of Robert but also by being between the castles of Chinon, Saumur and Loudon from the near anarchic and warlike political conditions that haunted Anjou in that time. Robert stayed during the construction of the abbey and afterwards took to the roads again, however, this time he kept the contact and placed all subsequent foundation under the authority of Fontevraud
Robert's legend has long alluded to the presence of converted prostitutes and there is indeed considerable contemporary evidence for this assertion. Baldric of Dol writes of the presence amongst Robert's disciples of meretrices – a Latin word usually used at the time to refer to prostitutes, or at the very least, morally loose women. The almost certainty of prostitutes being amongst Robert's followers is confirmed by a text discovered at the monastery of Vaux de Cernay. In the text, Robert visits a brothel in Rouen and speaks of sin to the prostitutes there; enraptured, they walk away into the wilderness with him. Robert aimed to “attract adulterers and prostitutes to the medicine of repentance”, the text avers. The story it relates may not be entirely true in the matters of its facts, but it relates the essential truth that Robert had prostitute followers – by virtue of showing that such a story was in common currency at the time. Robert also dedicated one of the houses at his abbey of Fontevraud to Mary Magdalene.

Кейінгі өмір және өлім

Роберт өмірінің соңына дейін Батыс Францияның барлық аймақтары бойынша миссионерлік сапарларын жалғастырды, бірақ осы кезең туралы көп мәлімет белгілі емес. 1106 жылы Папа Паскаль II Фонтеврод орденін бекітті, ал Роберттің өмірінде орден 5000-ға дейін өсті.

Мұра

Арбриссельдік Роберт, сөзсіз, он екінші және он үшінші ғасырларда монастырь құру толқынына дайындық жасады. Көптеген ақсүйек әйелдер Фонтеврод аббаттығында қаһиндерге айналды, ал Анжулік патшалық отбасының бірнеше мүшелері аббаттықта жерленген. Роберттің өмірі және ер адамдардың монахтары әйел аббатиссаға бағынышты болған аббаттықтың құрылуы ғасырлар бойы тарихшылар мен мәдениеттанушылардың оның өміріне үнемі қызығушылық танытуына себеп болды. Ол протофеминист, діни радикал, аскет, тіпті әлемдік тәртіпті өзгерту миссиясымен сыныптық күреске ерте араласқан тұлға ретінде бейнеленді.