Кіріспе

Австриялық Нидерландтың күміс монетасы

Кроненталер – 1755 жылы Австриялық Нидерландта (Австриялық Нидерландтың Кроненталеріне қараңыз) алғаш шығарылған күміс монета. Ол 19 ғасырдың басында Еуропада кең таралған сауда монетасы болды. Көптеген даналарында алдыңғы жағында австриялық билеушінің бейнесі, артқы жағында үш немесе төрт тәж бейнеленген, сондықтан монетаның аты "тәж талері" деген мағынаны білдіреді (сондай-ақ Брабантер және crocione (итальян тілінде)).

Тарих

Корондалер бастапқыда француз экуымен бірдей салмақта, шамамен 29,5 граммда шығарылды, бірақ құны 54 соль (стуйвер) немесе 2,7 гульден болды, ал экудың құны 56 соль (стуйвер) немесе 2,8 гульденді құрады. Теориялық тұрғыдан алғанда, 27 грамм таза күмістен тұратын француз экуын балқытып, 27x27/28 = 26 грамм таза күмістен корондалер етіп қайта құюға болады, бұл Лейпциг конвенциясы бойынша рейхсталердегі күміс мөлшерімен сәйкес келеді. Дегенмен, стандарттан төмен француз экуларын қасақана соғу корондалердегі күміс мазмұнының азаюына да себеп болды. 1794 жылы Оңтүстік Нидерландының Францияға қосылуы, кроненталерлер мен 6 ливр экуларын 1 франк = 1.0125 ливр турнуа = 0.16875 эку = 4.5 грамм таза күміске тең жаңа француз франктарына айырбастауға әкелді. Бұл экю үшін 262/3 грамм, корондалер үшін 255/7 грамм және гульден үшін 911/21 немесе 9,52 грамм теңдестірілді. Бұл құнсыздану белгілі бір дәрежеде Бельгия гульденінің құнын төмендетіп, 1815 жылы Нидерланд Біріккен Корольдігінің стандартты валютасы ретінде 9,61 граммдық голланд гульденін енгізуді қиындатты, себебі 2,7 гульдендік корондалерді 2,7 голланд гульденіне айырбастау кепілдендірілген болатын. Шамамен 1807-1837 жылдар аралығында бірнеше неміс мемлекеттері (мысалы, Бавария, Баден, Вюртемберг) Оңтүстік Германия гульденін құнсыздандыру үшін бәсекелестікке түсті. Олар 2,4 гульдендік Конвенция талерінен (9,74 грамм күміс гульденге) гөрі 2,7 гульдендік корондалерді (9,52 грамм күміс гульденге) соғуды таңдады. Корондалер 19 ғасырда осы себепті көптеп соғылды, себебі ол эмитентке белгілі бір күміс мөлшері үшін ең көп гульдерді әкелді. Нидерландыдағы жағдай голланд гульденінің таза күміс мазмұнын 9,45 граммға дейін төмендету арқылы шешілді, ал Оңтүстік Германия мемлекеттері 1 гульден = 4/7 пруссия талері = 1/24,5 кельн маркасы = 9,545 грамм күміс теңдестірілген жаңа шартты қабылдады, бұл 1837 жылғы Германияның кедендік және валюталық одағының бөлігі болды. Осылайша корондалер жаңа голланд және Оңтүстік Германия гульдерлерінің пайдасына қолданыстан шығарылды. 1850 жылы швейцариялық франк қабылданғанға дейін корондалер Швейцариядағы ең қолайлы төлем құралы болды. Француз экулары 4 швейцар ливрімен қабылданатын болса, корондалердің құны 4x27/28 ливр = 3,86 ливрге тең болар еді. Алайда, брабант экуы 3,9 ливрден жоғары бағамен қабылданатын. Жаңа швейцариялық валютаға айырбастау бағамы корондалер үшін 55/7 швейцариялық франк құрады.