Кіріспе

Индонезиядан шыққан құмыра өсімдіктерінің түрі Nepenthes spathulata /n///'/p//ɛ//n//θ//iː//z// /,/s//p//æ//θj//ʊ/'/l//ɑː//t//ə/ – Жава мен Суматрада өсетін, теңіз деңгейінен 1100 мен 2900 метр биіктікте өсетін тропикалық құмыра өсімдігі. «Spathulata» деген түр эпитеті латын сөзі «spathulatus» – «спатула пішіндес» деген мағынаны білдіреді және жапырақ пішініне сілтеме жасайды. N. spathulata-ның келесі маңызды таксономиялық сипаттамасы 1986 жылы ғана жасалды, онда Русжди Тамин мен Мицуру Хотта бұл түрді N. singalana-мен синоним ретінде қарастырды. Авторлар сондай-ақ N. singalana-ға төрт басқа түрді де біріктірді: N. carunculata, N. gymnamphora, N. pectinata және, тікелей айтқанда, N. densiflora. Демпо тауында Майк Хопкинс, Рикки Маулдер және Брюс Салмон Nepenthes-тің жаңа түріне ұқсайтын нәрсе тапты. Олар өз жаңалығын 1990 жылғы «Carnivorous Plant Newsletter» басылымында жариялады. Онда былай делінген:

1997 жылы Мэтью Джебб пен Мартин Чик «Nepenthes (Nepenthaceae) жүйесін қайта қарастыру» еңбегінде Nepenthes туысын толығымен қайта қарастырды. Авторлар N. spathulata-ны жарамды түр ретінде сақтап, Lieftinck 11-ді оның лектотипі деп белгіледі. 2004 жылы Адриан Юсуф N. spathulata-ға ұқсас Ява таксонын тапты. Екі жылдан кейін Баторо, Вартано және Мэтью Джебб оған бейресми N. adrianii /n//'/p/ɛ/n/θ/iː/z/,/æ/d/r/i/'/æ/n/i/aɪ/ деген ат берді және «Trubus Info Kit: Nepenthes» кітабында оны жеке түр ретінде қарастырды. Бұл өсімдіктерде әдетте қызғылт жасыл құмыралар, қызыл дақтар және қызыл перистома болады. Nepenthes adrianii көбінесе N. spathulata-ның гетеротиптік синонимі саналады.

Сипаттама

Непентес спатулата – өрмелегіш өсімдік. Сабағының биіктігі 5 метрге дейін жетеді, бірақ диаметрі 8 мм-ден аспайды. Интернодтардың ұзындығы 15 см-ге дейін жетеді және көлденең қимасы цилиндрлі, бұрышты немесе ромбоидты болады. Қазан қақпағы немесе операкулум жұмыртқа тәрізді, қосымшалары жоқ және көбінесе сәл жүректі пішіндес. Қақпақтың негізіне жақын орналасқан шұңғыл әдетте тармақталған және 10 мм-ге дейін ұзын болуы мүмкін. Қалың орман және төменгі тау ормандарында өсетін өсімдіктер эпифиттік тіршілік салтына ие, ал сирек орманды, жоғарғы тау ормандарындағы өсімдіктер жер бетінде өседі. Непентес спатулата 1100 метр биіктікте, Керинци көліне жақын орналасқан, биік таулы батпақты орманда да өседі. Бұл жерде N. спатулата N. ampullaria, N. gracilis, N. mirabilis, N. reinwardtiana және N. tobaica түрлерімен бірге кездеседі. Онда кем дегенде үш табиғи гибрид N. spathulata тіркелген. Бұл аймақтағы Nepenthes түрлері мен гибридтері жоғары деңгейде интрогрессияны көрсетеді. Өсімдік қауымдастығында Рододендрон және Меластома туыстарының түрлері, сондай-ақ орхидеялар мен папоротниктер басым. Бұл өте тығыз және жапырақты, биіктігі 3 метрден аспайтын ағаштар азырақ. Бұл біршама Саравак, Борнеодағы Барео маңындағы таулы орманды еске салады. N. spathulata-ның ең жақын туысы N. singalana болып көрінеді. Ол осы түрден алдыңғы жағына қарай тартылған және бүйірлерінде өте кең перистомамен ерекшеленеді. Сонымен қатар, оның перистомалық қабырғалары нашар көрінеді және тістері N. singalana-ға қарағанда қысқа. Алайда, Джебб пен Чик N. bongso-ның, N. spathulata емес, N. densiflora-ға жақын туыс деп санайды.

Табиғи будандар

N. spathulata қатысатын табиғи будандар салыстырмалы түрде сирек, себебі оның өсетін жерінде басқа түрлердің саны аз. Бүгінгі күнге дейін жеті күдікті будан тіркелді, олардың кем дегенде үшеуі Керенци көлі маңындағы ерекше таулы батпақты жерлерде кездеседі.

N. mirabilis × N. spathulata

Nepenthes mirabilis × N. spathulata – Керенци көлінің шөгінді батпағынан тіркелген гибридтердің бірі. Аналық түрлердің басқа ешқандай жерде бірге таралғаны белгісіз, сондықтан бұл гибридтің басқа жерде кездесуі күмәнді. N. mirabilis × N. spathulata-ның құмыралары қызғылт қоңыр түсті, қара дақтармен және жарқын сары-қызыл перистомамен сипатталады. Ол N. mirabilis-тен кеңірек перистомасымен, оның айқын тістері мен қабырғаларымен ерекшеленеді. N. spathulata-дан қағаз тәрізді, жапырақша тәрізді жапырақтарымен және әдетте тісті жиектерімен ажыратылады. Ол осы кезде N. spathulata-ны жинаған болуы керек.