Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сент-Томас шіркеуі (Thomaskirche) – Германияның Лейпциг қаласындағы лютеран шіркеуі, Лейпцигтің орталық ауданындағы ішкі қала айналма жолының батыс бөлігінде орналасқан. Мартин Лютер 1539 жылы осы шіркеуде уағыз айтқан. Шіркеу бірнеше белгілі композиторлармен байланысты, әсіресе Иоганн Себастьян Бахпен, ол 1723 жылдан 1750 жылы қайтыс болғанға дейін Томаскантор (музыкалық жетекші) қызметін атқарған. Оның мәйіті шіркеуде сақталған. Ғасырлар бойы қайта жаңартылып, 1943 жылы одақтастардың өртке қарсы бомбаларынан зақымданса да, шіркеу көбінесе кеш готикалық залдық шіркеудің мінезін сақтайды. 1212 жылы құрылған Томанерхор шіркеу хоры – әлемге танымал ұлдар хоры.
The St. Thomas Church (Thomaskirche) is a Lutheran church in Leipzig, Germany, located at the western part of the inner city ring road in Leipzig's central district. Martin Luther preached in the church in 1539. It is associated with several well known composers, especially Johann Sebastian Bach, who was its Thomaskantor (music director) from 1723 until his death in 1750. The church holds his remains. Although rebuilt over the centuries and damaged by Allied incendiary bombs in 1943, the church mainly retains the character of a late Gothic hall church. The Thomanerchor, the church choir, likely founded in 1212, is an internationally known boys' choir.
Тарих
Қазіргі ғимарат орнында кем дегенде 12 ғасырдан бері шіркеу болған. Қазіргі шіркеудің хоры мен кесісу бөлігінде романдық стилдегі ғимараттың негізі табылды. 1806 жылы шіркеу француз армиясының оқ-дәрі қоймасы ретінде пайдаланылды. 1813 жылғы Лейпциг шайқасы кезінде ол әскери госпиталь ретінде қолданылды. 1828 жылы ол сол кездегі Томаскантор Кристиан Т. Вайнлигтен фортепиано және контрапункт сабақтарын алды. 1943 жылдың 4 желтоқсанында мұнара Лейпцигке жасалған одақтастардың бомбалау шабуылында зақымданып, жөндеуді қажет етті. 1949 жылы билік органдары 1943 жылы бомбадан зақымданған Сент-Джон шіркеуін бұзды, ал 1950 жылы Иоганн Себастьян Бахтың қалдықтары одан Сент-Томас шіркеуіне көшірілді. 20 ғасырда жақын жердегі көмір шахталарынан шыққан күкірт және атмосферадағы басқа да ластағыштар сыртқы тас және мүсіндердің, тіпті ішкі готикалық суреттердің нашарлауына себеп болды. Сонымен қатар, шатыр конструкциясы жәндіктер мен ылғалдан зақым көрді. Осы себептерге байланысты шіркеу 2000 жылы Дүниежүзілік ескерткіштер қорының «Дүниежүзілік ескерткіштерді бақылау» тізіміне енгізілді. Қор мен American Express компаниясының қаржылық қолдауымен жөндеу жұмыстары жылдам жүргізілді. 1961-1964 жылдар аралығында шіркеуде жасалған жөндеу жұмыстары ғимараттың готикалық зал шіркеуі сипатын күшейтуге бағытталды. 1991 жылы тағы бір қайта жаңарту жұмысы жүргізілді. 1835 жылдан 1847 жылы қайтыс болғанға дейін Лейпцигте тұрған Феликс Мендельсон Бартольдидің ескерткіші 2008 жылдың 18 қазанында оның 200 жылдық мерейтойына орай Сент-Томас шіркеуінің қарамағына қайта орнатылды. Ескерткіште бұрынғы Гевандхаус оркестрінің директоры және композитордың қоладан жасалған бейнесі бейнеленген. Салтанатты сөздерді Гевандхаус оркестрінің бұрынғы директоры Курт Масур және Лейпциг қаласының мэрі Буркхард Юнг сөйледі. Вернер Штайн салған алғашқы ескерткіш 1892 жылдың 26 мамырында ашылды. Ол 1936 жылдың 9 қарашасына дейін Гевандхаус ғимаратының шығыс жағында орналасқан, содан кейін композитордың еврей тегіне байланысты нацистер оны алып тастады.
The current property was the site of a church at least since the 12th century. Foundations of a Romanesque building were discovered in the choir and crossing of the current church. In 1806, the church served as a munitions depot for the French army. During the Battle of Leipzig in 1813, it was used as a military hospital. In 1828, he studied piano and counterpoint with the then Thomaskantor, Christian Th. Weinlig. On 4 December 1943, the tower was damaged in an Allied bombing raid on Leipzig, requiring repair. In 1949 the authorities demolished the St. John Church, also damaged by bombs in 1943, and in 1950 the remains of Johann Sebastian Bach were moved from there to the St. Thomas church. In the 20th century, sulfur emitted from nearby coal mines, and other pollutants in the atmosphere caused the deterioration of exterior stonework and statuary, and even of interior Gothic paintings. In addition, the roof structure suffered from damage due to insects and moisture. For these reasons, the church was listed in the 2000 World Monuments Watch by the World Monuments Fund. Repairs were swiftly undertaken with financial support from the Fund and from American Express. Repairs on the church from 1961 to 1964 also attempted to emphasize the Gothic hall church character of the building. Another renovation followed in 1991. A statue of Felix Mendelssohn Bartholdy, who lived in Leipzig from 1835 until his death in 1847, was dedicated on 18 October 2008, when it was re erected opposite the St. Thomas Church on the occasion of the year of his 200th birthday. The statue depicts the former Gewandhaus Orchestra director and composer in bronze. Celebratory speeches were given by Kurt Masur, also a former Gewandhaus Orchestra director, and Burkhard Jung, mayor of Leipzig. The original statue designed by Werner Stein was first dedicated on 26 May 1892. It had been located on the east side of the Gewandhaus until 9 November 1936, when it was taken down by the Nazis because of the composer's Jewish background.
Сипаттама
Шіркеудің ұзындығы 76 метр, оның 50 метрі негізгі зал (кеме) бөлігін құрайды. Негізгі залы 25 метр енді және қабырғаларының ең жоғары биіктігі 18 метрге жетеді. Шіркеудің шатыры өте тік, шатырдың бұрышы 63 градусқа жетеді. Шатырдың ең жоғары нүктесі 45 метр биіктікте. Мұнараның биіктігі 68 метр.
The church measures 76 meters in length, of which the nave accounts for 50 meters. The nave is 25 meters wide and its walls reach a maximum height of 18 meters. The church's roof is unusually steep with a roof pitch of 63 degrees. It rises to a crown that is 45 meters high. The tower is 68 meters in height.
Өнер туындылары
Шіркеуде көптеген өнер туындылары бар, оның ішінде Франц Дётебер жасаған шомылдыру тағы (1614–15 жж.) және Лейпцигтің қала бас инспекторының портреттері, ең көнесі 1614 жылға дейін сақталған. Бах заманынан сақталған аз ғана туындылардың бірі – Каспар Фридрих Лёбельдің жасаған айқыш белгісі. Шіркеуде сонымен қатар Харрас (1451 ж. қайтыс болған) және кеңесші Даниэль Лейхерге (1612 ж.) арналған сияқты бірнеше ескерткіштер де бар. Хордағы түрлі-түсті терезелер 1889 жылдан кейін орнатылды. Олар тарихи мотивтерді бейнелейді: Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандарға арналған ескерткіш, Швеция королі Густав Адольф, Иоганн Себастьян Бах, Мартин Лютер, Электор Фридрих дер Вайзе және Филип Меланхтон, сондай-ақ император Вильгельм I. 1934 және 1940 жылдар аралығында Гюнтер Раминнің басшылығымен 16 романтикалық тіреуіштер необарокко тіреуіштерге ауыстырылды. Неміс орган жасаушысы Кристиан Шеффлер Сауэр органының қалпына келтіру және жөндеу жұмыстарын екі кезеңде жүргізді: 1988 жылдан 1993 жылға дейін және 2005 жылға дейін. Ол органы 1908 жылғы түріне келтірді.
The church features a number of works of art, including a baptismal font (1614–15) made by Franz Döteber and Portraits show the Stadtsuperintendent of Leipzig, the oldest dating from 1614. A crucifix made by Caspar Freidrich Löbel is one of the few remaining pieces from the times of Bach. The church also contains a number of notable epitaphs, such as the one for the knight Harras (d. 1451) and for councilor Daniel Leicher (1612). The colored windows in the choir were added after 1889. They show a number of historic motifs: a memorial to the fallen of World War I, King Gustavus Adolphus of Sweden, Johann Sebastian Bach, Martin Luther with Elector Friedrich der Weise and Philip Melanchthon as well as Emperor Wilhelm I. Between 1934 and 1940, in the working time from Günther Ramin, 16 romantic stops were changed against neo baroque stops. The German organ builder Christian Scheffler reconstructed and repaired the Sauer organ in two phases: 1988 to 1993 and in the years to 2005. He restored the organ in the situation in 1908.
Александр-Шуке-орган (1967 - 1999)
Сауэр органы Бахтың музыкасына "қолайсыз" деп есептелгендіктен, 1966/7 жылдары (Александр Шуке Потсдам Оргельбау компаниясы) үш мануалды, 47 тізілімді, нео-барокко тізілімдер жинағы және механикалық клавишалар мен тізілімдерді басқару жүйесі бар екінші орган салынды. 1999 жылдың мамыр айында жаңа Воель органы орнатылуына байланысты бөлшектелді. Санкт-Томас шіркеуіндегі Шуке органының 42 тізілімі және басқа да бөліктері 2000-2005 жылдары Фюрстенвальде соборында салынған 68 тізілімді Шуке органында қайта қолданылды.
Since the Sauer Organ was considered "unsuitable" for Bach's music, a second organ with three manuals, 47 stops, a neo baroque stoplist and mechanical key and stop action was built in 1966/7 (by the Alexander Schuke Potsdam Orgelbau company). It was dismantled in May 1999 for the new Woehl Organ. 42 stops and other parts from the Schuke organ in St. Thomas was re used in the 68 stop Schuke organ, built in 2000 to 2005 in Fürstenwalde Cathedral.
Woehl-organ (2000 жылдан бері)
Кейіннен Шук органын 1999-2000 жылдары Джеральд Вуллдің орган жасау компаниясы салған жаңа органмен алмастырды. Бұл "Бах органын" Бахтың Паулинкеркхиреде ойнаған Иоганн Шибе органына ұқсас етіп жасады. Тоқтау тізімі Иоганн Кристоф Бахтың бала кезінде Айзенахтағы Санкт-Джордж шіркеуінде салған Стерцинг органынан шабыттанды.
The Schuke organ was later replaced by a new organ, built by Gerald Woehl's organ building company from 1999 to 2000. This "Bach organ" was designed to look similar to the Johann Scheibe organ, on which Bach had played in the Paulinerkirche, the stoplist is inspired from the Stertzing organ, designed by Johann Christoph Bach in St. Georg´s Church in Eisenach during J. S. Bach´s childness.
Шіркеу қоңыраулары
Мұнараның екі қоңырау камерасында жалпы салмағы 10,8 тонна болатын сегіз қоңырау орналасқан. Ең үлкен және ең құнды қоңырау – 1477 жылы Теодерикус Рейнхард жасаған Глориоза; ол тек ерекше мерекелерде ғана соғылады. Оның салмағы 5,2 тонна, дыбысы – А0. Оның әйгілі ойылған суреттерін Николаус Айзенберг салған. Екінші қоңырау, Mittelglocke (ортаңғы қоңырау), 1574 жылы Вольф Хиллигер құйған, ал 1634 жылы Якоб Кениг құйған Mönchs oder Beichtglocke (монах немесе құпиялы қоңырау) деп аталады, ол сағатты да соғады. Тарихи қоңыраулардың ең кішісі – 1585 жылы шебер Кристофор Грос жасаған Gebetsglocke (тілек қоңырауы). Мұнараның шамшырағындағы сағат қоңырауы ширек сағат сайын соғылады. 2020/21 жылдары аталған қоңыраулар жөнделді. Бахерт қола құю шеберханасында Иоганн Себастьян Бахтың мотеттерінен алынған сөздермен жазылған төрт жаңа қоңырау жасалды. 2021 жылғы Реформация күнінде барлық сегіз қоңырау алғаш рет бірге соғылды.
The two bell chambers of the tower hold eight bells with a total weight of 10,8 metric tons. The largest and most precious bell is the Gloriosa, made in 1477 by Theodericus Reinhard; it is rung only on solemnities. Their weight is 5,2 metric tons, the tone an a0. Its famous incised drawings were created by Nikolaus Eisenberg. The second bell, Mittelglocke (midbell), was cast in 1574 by Wolf Hilliger, and the so called Mönchs oder Beichtglocke (monk's or confessional bell) founded in 1634 by Jakob König, which also strikes the hours. The smallest of the historical bells is the Gebetsglocke (prayer's bell), a work by the master Christophorus Gros from 1585. A clock bell in the lantern of the tower strikes the quarters. In 2020/21 the aforementioned bells were refurbished. Also four new bells were created in the Bachert bell foundry with inscriptions that reflect words from the motets by Johann Sebastian Bach. On Reformation Day 2021, all eight bells rang out together for the first time.
Хор
Томаскирхе хоры 1212 жылы құрылған және Германиядағы ең көне әрі танымал ұлдар хорының бірі. Оған Томаскантор жетекшілік етеді, бұл лауазымды көптеген белгілі композиторлар мен музыканттар, оның ішінде Иоганн Себастьян Бах 1723 жылдан 1750 жылы қайтыс болғанға дейін атқарған.
The Thomanerchor, the choir of the Thomaskirche, was founded in 1212 and is one of the oldest and most famous boys' choirs in Germany. It is headed by the Thomaskantor, an office that has been held by many well known composers and musicians, including Johann Sebastian Bach from 1723 until his death in 1750.