Батыс Африка экон. және валюталық одағы елдерінде қолданылатын XOF франкі туралы толық ақпарат. Құрамы, тарихы, BCEAO банкі және экономикалық көрсеткіштері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Африканың бірнеше елдерінің валютасы
Currency of several West African countries
Батыс Африканың CFA франкі (немесе жай ғана франк, ISO 4217 коды: XOF; аббревиатурасы: F. CFA) – Батыс Африкадағы сегіз тәуелсіз мемлекет қолданатын валюта. Олар Батыс Африканың Экономикалық және валюталық одағын (UEMOA; Union Économique et Monétaire Ouest Africaine) құрайды: Бенин, Буркина-Фасо, Кот-д'Ивуар, Гвинея-Бисау, Мали, Нигер, Сенегал және Того. Бұл сегіз елдің 2014 жылғы халық саны 105,7 миллион адамды, ал 2018 жылғы жалпы ішкі өнім 128,6 миллиард АҚШ долларын құрады. CFA аббревиатурасы «Африкалық қаржылық қауымдастық» (Communité Financière Africaine) дегенді білдіреді. Валютаны Батыс Африка мемлекеттерінің Орталық банкі (BCEAO; Banque Centrale des États de l'Afrique de l'Ouest) шығарады, ол Сенегалдағы Дакар қаласында орналасқан және UEMOA мүшелері үшін тағайындалған. Франк номиналды түрде 100 центимеге бөлінген, бірақ центиме номиналды монеталар мен банкноттар ешқашан шығарылмаған. CFA франкі банкноттарын шығару Франция Банкі Chamalières қаласында 1945 жылдан бері жүзеге асырып келеді. Орталық Африканың CFA франкі Батыс Африканың CFA франкімен бірдей құнға ие және Орталық Африканың бірнеше мемлекеттерінде қолданыста. Екеуі де әдетте CFA франкі деп аталады. 2019 жылдың желтоқсанында Батыс Африканың CFA франкі реформаланатыны жарияланды, бұл валютаның атауын «эко» деп өзгертуді және Францияның валютадағы рөлін азайтуды қамтиды. Батыс Африка мемлекеттерінің кең экономикалық қауымдастығы (ECOWAS), UEMOA мүшелері де кіретін, 2027 жылға қарай мүше мемлекеттері үшін өзінің ортақ валютасын енгізуді жоспарлап отыр, ал осы валютаның атауы «эко» ретінде ресми түрде қабылданды.
The West African CFA franc ( or simply franc, ISO 4217 code: XOF; abbreviation: F. CFA) is the currency used by eight independent states in West Africa which make up the West African Economic and Monetary Union (UEMOA; Union Économique et Monétaire Ouest Africaine): Benin, Burkina Faso, Côte d'Ivoire, Guinea Bissau, Mali, Niger, Senegal and Togo. These eight countries had a combined population of 105.7 million people in 2014, and a combined GDP of US$128.6 billion as of 2018. The initialism CFA stands for Communauté Financière Africaine ('African Financial Community'). The currency is issued by the Central Bank of West African States (BCEAO; Banque Centrale des États de l'Afrique de l'Ouest), located in Dakar, Senegal, for the members of the UEMOA. The franc is nominally subdivided into 100 centimes but no coins or banknotes denominated in centimes have ever been issued. The production of CFA franc notes has been carried out at Chamalières by the Bank of France since its creation in 1945. The Central African CFA franc is of equal value to the West African CFA franc, and is in circulation in several central African states. They are both commonly referred to as the CFA franc. In December 2019 it was announced that the West African CFA franc would be reformed, which will include renaming it the eco and reducing France's role in the currency. The broader Economic Community of West African States (ECOWAS), of which the members of UEMOA are also members, plans to introduce its own common currency for its member states by 2027, for which the name eco has also been formally adopted.
Тарих
CFA франкі 1945 жылы Батыс Африкадағы француз колонияларына Француз Батыс Африка франкінің орнына енгізілді. CFA франкін қолданған Батыс Африка колониялары мен аумақтары: Кот-д'Ивуар, Дагомея, Француз Суданы, Мавритания, Нигер, Сенегал, Того және Жоғарғы Вольта. Бұл колониялар тәуелсіздік алғаннан кейін де бұл валюта қолданыла берді, бірақ Мали (бұрынғы Француз Суданы) 1961 жылы CFA франкін өзінің франкімен тең құнмен алмастырды. 1973 жылы Мавритания CFA франкін 1 огуия = 5 франк есебімен огуияға алмастырды. Мали 1984 жылы 1 CFA франк = 2 Мали франкі бағамымен CFA франкін қайта қабылдады. Гвинея-Бисаудың бұрынғы португал колониясы 1997 жылы Гвинея-Бисау песосын 1 CFA франк = 65 песо бағамымен алмастырды. 1948 жылдан бастап валюта француз франкіне F. CFA 1 = F 2 шартты түрде бекітілді, ал жаңа франк енгізілгеннен кейін (1 жаңа франк = 100 ескі франк) 1 F. CFA = NF 0.02 болды. 1994 жылы валюта құны жартысына төмендетілді, яғни F. CFA 1 = F 0.01. 1999 жылдан бері ол евроға шартты түрде бекітілген, яғни 1 € = F 6.55957 = F 655.957 CFA.
The CFA franc was introduced to the French colonies in West Africa in 1945, replacing the French West African franc. The West African colonies and territories using the CFA franc were Ivory Coast, Dahomey, French Sudan, Mauritania, Niger, Sénégal, Togo and Upper Volta. The currency continued in use when these colonies gained their independence, except in Mali (formerly French Sudan), which replaced at par the CFA franc with its own franc in 1961. In 1973, Mauritania replaced the CFA franc with the ouguiya at a rate of 1 ouguiya = 5 francs. Mali readopted the CFA franc in 1984, at a rate of 1 CFA franc = 2 Malian francs. The former Portuguese colony of Guinea Bissau adopted the CFA franc in 1997, replacing the Guinea Bissau peso at a rate of 1 CFA franc = 65 pesos. The currency was pegged to the French franc at F. CFA 1 = F 2, from 1948, becoming 1 F. CFA = NF 0.02 after introduction of the new franc at 1 new franc = 100 old francs. In 1994 the currency was devalued by half to F. CFA 1 = F 0.01. From 1999 it has since been pegged to the euro at €1 = F 6.55957 = F. CFA 655.957
Дау
Батыс Африканың КФА франкі Францияның аймақтағы ықпалын сақтап қалу құралы ретінде қарастырылып, осы елдерге көбінесе зиян келтіруі мүмкін деген пікірлер айтылуда. Мысалы, валютаның талаптарының бірі – қатысушы елдердің барлық орталық банктері шетелдік активтерінің кемінде 50 пайызын Францияның қазынасында сақтауға міндетті. Кейбір сарапшылар мұны валютаның тұрақтылығын қамтамасыз ету жолы деп есептейді, ал басқалары Батыс Африка елдерінің экономикалық тәуелсіздігін шектейді деп санайды. 1950 жылдардың басынан 1980 жылдардың ортасына дейін КФА елдері КФА-ға қатыспаған Сахара асты Африка елдерімен салыстырғанда ЖІӨ-нің жоғары өсуін және инфляцияның төмендеуін көрсеткенімен, 1986 және 1993 жылдардағы экономикалық дүмпулер КФА франкінің құнының шамадан тыс өсуіне және Франция қазынасындағы тапшылықтың артуына себепкер болды. Кейбір саясаткерлер КФА франкін ағымдағыдай бір валютаға емес, бірнеше валютадан тұратын себетке байланыстыруды ұсынады. Сондай-ақ, олар КФА елдеріне көбірек экономикалық тәуелсіздік беру үшін міндетті резерв жүйесін қайта қарау қажет екенін айтады.
There has been some debate over whether the West African CFA franc serves as a way for France to keep influence in the region, often to the detriment to these nations. For example, one of the "rules" of the currency is that the central banks of all of the nations involved have to keep at least 50% of their foreign assets in the French Treasury. Some see this as a way to keep the currency stable while other see it as limiting the economic independence of the West African nations that are involved. Even though during the early 1950s to the mid 1980s, CFA countries experienced higher real GDP growth and lower inflation rates than other non CFA Sub Saharan countries, the economic shocks of the 1986 and 1993 caused the CFA franc to become increasingly overvalued and run increased deficits in the French Treasury. Some policymakers have argued that the CFA franc be tied to a basket of currencies rather than one currency as it currently is. Also, they state that the reserve requirement should be restructured in order to give CFA countries more economic freedom.