Рождестволық шамдардың тарихы және Альберт Садакканың рөлі

Кіріспе

Альберт В. Садакка (6 ақпан 1901 жыл – 8 желтоқсан 1980 жыл) жеке тұтыну үшін электрлі Рождестволық шырша шамдарын танымал етуге үлкен үлес қосты. Аңыз бойынша, 1917 жылы, 15 жасында, Нью-Йорк қаласында шыршаға ілінген шамдардан болған өрттен кейін, Садакка ата-анасы сатқан жаңа шамдарды Рождество шыршалары үшін пайдалануға бейімдеген. Олардың алғашқы үлгісі батареямен жұмыс істеді. Ральф Э. Моррис туралы да ұқсас оқиға бар, ол 1908 жылы телефон станциясының құрылғысын пайдаланып электрлі шамдар жинағын жасаған. Бұрынғы электрлі Рождестволық шырша шамдары 1885 жылы Гровер Кливлендтің Ақ үйінде, ал 1882 жылы Эдисон Электр Жарық Компаниясының вице-президенті Эдвард Х. Джонсонның үйінде қолданылған. Басқа дереккөздер Альберт пен оның бауырлары Анри мен Леон 1914 жылы (өрт болғанға үш жыл бұрын, Альберт 12 жаста болған кезде) өз бизнесін құрғандарын көрсетеді. Дегенмен, 1925 жылы Садакканың компаниясы, Рождестволық шамдар бизнесінде сәттілікке жеткен соң, нарық үшін бәсекелесетін бірнеше компанияны сауда ұйымы ретінде біріктіруді ұсынды. Ұйымның атауы – Ұлттық Шырша Жабдықтарын Өндірушілер Қауымдастығы болды. Қауымдастық келесі жылы бір компанияға біріктіріліп, жылдам өсіп келе жатқан Рождестволық шамдар нарығында НОМА Электр компаниясы ретінде бірнеше ондаған жылдар бойы үстемдік құрды. Садакканың бауыры Анри компанияны басқарғанға дейін, басқа филиалдардың басшылары бірнеше жыл бойы фирманы басқарды. Ол NOMA құруға көмектесті, бірақ оның отбасы компанияны 1939 жылға дейін бақылаған жоқ, ол кезде Анри Садакка акцияларды сатып алуды ұйымдастырды. Альберт ұзақ жылдар бойы компанияның президенті және төрағасы болды, 1970 жылдардың соңына дейін. 1979 жылы ол президенттік лауазымнан бас тартты (New York Times оны басқа дереккөздерден 15 жас кіші деп көрсетеді, олардың есебуі бойынша оның туған жылы алғашқы коммерциялық Рождестволық шамдарды жасаған жылымен сәйкес келеді). Садакка мен оның әйелі Хелен көптеген жарыс аттарына ие болды. 1960 жылдары олардың ұлы Альберт В. Садакка II бизнеске қосылып, вице-президент және халықаралық операциялар директоры болды.

Albert V. Sadacca (February 6, 1901 – December 8, 1980) is credited with popularizing electric Christmas tree lights for private use. According to the legend, in 1917, at the age of 15, after a fire in New York City started by candles suspended in a tree, Sadacca adapted the novelty lighting that his parents sold for use in Christmas trees. Their first version was battery powered. A similar story is told about Ralph E. Morris, who created an electric light set using a telephone switchboard in 1908. Earlier electric Christmas tree lights had been used in 1885 in Grover Cleveland's White House, and in 1882 at the home of Edward H. Johnson, a vice president of the Edison Electric Light Company. Other sources indicate that Albert and his brothers, Henri and Leon, founded their business in 1914 (three years before the fire, when Albert would presumably have been only 12 years old). Nevertheless, in 1925, Sadacca's company, enjoying success in the new Christmas light business, proposed that several companies then competing for the market join together as a trade organization. The name of the organization was The National Outfit Manufacturer's Association. The association merged into a single company the following year, and began several decades of dominance in the rapidly growing Christmas lighting market as the NOMA Electric Company. The heads of other affiliates managed the firm for several years, until Sadacca's brother Henri took over the company. He helped found NOMA, but his family's company did not control it until 1939, when Henri Sadacca orchestrated a stock buyout. Albert was long time president and chairman of the company, into the late 1970s. In 1979, he gave up the presidency (the New York Times has him about 15 years younger than other source, with their calculation for his birth coinciding with the year he is credited with first developing commercial Christmas lights). Sadacca and his wife Helene owned many racehorses. A son, Albert V. Sadacca II, joined the business in the 1960s, and was Vice President and Director of International Operations.

Басқа сілтемелер

Рождестволық шамдар тарихы About.com сайтында.
NOMA тарихы OldChristmasTreeLights.com сайтында.

https://www.loc.gov/rr/scitech/mysteries/christmaslights.html