Кіріспе

Бразилиялық жазушы және әдеби сыншы (1918–2017)

Антонио Кандидо де Мело-э-Суза (24 шілде 1918 – 12 мамыр 2017) – бразилиялық жазушы, профессор, әлеуметтанушы және әдеби сыншы. Бразилия әдебиетінің сыншысы ретінде, Бразилия университеттері оны осы саладағы ең көрнекті ғалымдардың бірі деп санайды. Ол 1965 жылы эсселер бойынша Prêmio Jabuti сыйлығының бірлескен жеңімпазы атанды, ал 1993 жылы Prêmio Machado de Assis, 1998 жылы Camões сыйлығымен және 2005 жылы Alfonso Reyes халықаралық сыйлығымен марапатталды. Кандидо Сан-Паулу және Сан-Паулу мемлекеттік университеттерінде профессор-эмеритус, ал Кампинас университетінің құрметті докторы болды.

Өмірбаян

Аристодес Кандидо де Мело-э-Суза мен Кларисса Толентино де Мело-э-Сузаның ұлы, балалық шағының көп бөлігі Бразилияның Минас-Жерайс және Сан-Паулу штаттарындағы ауылдық жерлерде өтті. Осы кезеңде ол мектепке бармады, анасы үйде оқытты. 1937 жылы ол отбасымен Сан-Паулуға көшіп келді, онда ресми білім алды. 1939 жылы Кандидо Сан-Паулу университетінің құқық мектебінде заң мамандығын оқыды, бірақ кейін сол университетте философияны оқу үшін оқуын тоқтатты. Оның алғашқы сындық еңбектері 1941 жылы өзі бірге құрған Clima журналында жарияланды, ал келесі жылы Сан-Паулу университетінде оқытумен айналыса бастады – алдымен социология кафедрасында, кейіннен, 1958 жылдан 1960 жылға дейінгі қысқа үзілістен басқа, отыз алты жыл бойы осы қызметте болды. Кандидо 1964-1966 жылдары Париж университетінде Бразилия әдебиетін оқытты және екі жылдан кейін Йель университетінде арнайы зерттеуші болып жұмыс істеді. Оның әдеби сын саласындағы ең танымал еңбегі 1959 жылы жарық көрді, ол Formação da Literatura Brasileira (сөзбе-сөз аударғанда, "Бразилия әдебиетінің қалыптасуы") деп аталады, бұл оның елінің әдеби өнерінің негіздерін зерттейтін өте күрделі және әсерлі еңбек. Кандидо өмірінің көп бөлігінде саяси қызметке қатысты: ол Гетулио Варгастың Estado Novo режиміне қарсы белсенді күреске қатысты және 1980 жылы Жұмысшы партиясын құруға көмектесті. Кандидо 1943 жылы бразилиялық эссеші және Сан-Паулу университетінің профессоры Гилда де Мело э Сузаға үйленді, олардың үш қызы болды. Кандидо 2017 жылдың 12 мамырында қайтыс болды, ол қайтыс болғанға дейін бірнеше күн бұрын Сан-Паулудағы Альберт Эйнштейн ауруханасына асқазан ішегінің жарылуынан (hiatus hernia) түсті. Ол 98 жасқа толып еді.