Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грекиядағы археологиялық орын
Archaeological site in Greece
Агия Триада (Hagia Triada, Агия Триада, Агия Триада, Агия Триада) – Критіңдегі миной археологиялық орыны. Орыншада кеңінен қоныстанған жердің қалдықтары бар, ол монументальді Неосарайлық және Постсарайлық кезеңдегі ғимараттарымен, әсіресе үлкен Корольдік вилласымен танымал. Ол Месара жазығында, ірі Фаист сарайынан шамамен үш километр қашықтықта орналасқан, және олармен тығыз саяси және экономикалық байланыста болғандай көрінеді. Миной Коммос порты да жақын жерде орналасқан. Агия Триададағы қазба жұмыстары миной тұрғындарының күнделікті өмірі туралы маңызды мәліметтер берді. Ерекше табыстардың ішінде Агия Триада саркофагы және «Егін жинаушы» вазасы бар. Шамамен 150 сызықтық А тақташасы табылды, бұл кез келген миной орындағы ең ірі жиын. Сондай-ақ, 23 дөңгелек (шеттеріне мөрленген дөңгелек саз) және көптеген түйіндер (екі бетіне кішкентай жазулар, бір бетіне мөр) табылды. Сызықтық А табылған барлық заттар Миной IB кезеңінің соңына жатады, орын өрттен қирап, қайта салынғанға дейін. Кноссостағы 62 сызықтық В тақташасынан табылғаннан кейін, жақын орналасқан Фаист орынының ежелгі атауы ретінде «па ито» деген атау ұсынылды. Агия Триаданың ежелгі атауы әлі белгісіз, бірақ бір кезде «да во» және Гомердің жазбаларынан алынған Шерья да ұсынылған.
Hagia Triada (also Haghia Triada, Hagia Triadha, Ayia Triada, Agia Triada), is a Minoan archaeological site in Crete. The site includes the remains of an extensive settlement noted for its monumental NeoPalatial and PostPalatial period buildings especially the large Royal Villa. It is located in the Mesara Plain about three kilometers from the larger Palace of Phaistos, with which it appears to have had close political and economic ties. It is also nearby the Minoan harbor site of Kommos. Excavations at Hagia Triada have provided crucial evidence concerning Minoan everyday life. Notable finds include the Hagia Triada sarcophagus and the "Harvester Vase". About 150 Linear A tablets were found, the largest cache at any Minoan site. Twenty three roundels (circular lumps of clay sealed on the edge) and a large number of nodules (clay lumps with 3 faces of which two had small inscriptions and one face a seal) were also found. All of the Linear A finds date to the Late Minoan IB period, before the site was destroyed by fire and then rebuilt. After being found on 62 Linear B tablets at Knossos, the name "pa i to" has been proposed for the ancient name of the nearby site of Phaistos. The ancient name of Hagia Triada is not yet known though at one point "da wo" was proposed as well as Scheria from the writing of Homer.
Археология
Агия Триада Критің оңтүстік-орталық бөлігінде, теңіз деңгейінен 30-40 метр биіктікте орналасқан. Ол Месара жазығының батыс шетінде жатқан Фаист қаласынан батысқа қарай 4 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл орын Миной сарайы емес, жергілікті басқару орталығы бар, жоғары деңгейдегі қала болған. Алғашқы қоныстану болғанымен, құрылыстың көп бөлігі Кейінгі Миной дәуіріне жатады. Қалыпты түрде, бұл орын "Вилла" (басқару орталығы) және "Ауыл" аймақтарына бөлінеді, екеуінде де Сызықтық А жазулары табылды (барлығы Кейінгі Миной IB кезеңінде өрт салдарынан қираған кезде жазылған). Орында үш үлкен астық сақтау қоймасы болған, бұл сауда-саттықпен айналысқанын көрсетеді. Вилладағы Сызықтық А тақташалары солтүстік-батыс бұрышында, оңтүстік-батыс бұрышында және екі қойманың ішінде (біреуі екі пифостың ішінде, екіншісі "Casa del Lebete" ауылында) табылған. LM IB өртінен кейін орын ішінара қайта жаңартылған, бірақ сол кезден бастап басқаруға қатысты ешқандай дәлел табылмады. Жақын орналасқан Фаист қаласында жұмыстар жүргізіліп жатқанда, Агия Триада 1902 жылдан 1908 жылға дейін Федерико Халбхерр мен Луиджи Пернье басқарған Афинадағы Итальяндық археология мектебінің тобымен қазба жұмыстары жүргізілді. Орында қала және кішкентай "сарай", ескі дренаж жүйесі және ерте Миной толос қабірлері бар. Елді мекен ерте Миной I дәуірінен бастап, Кейінгі Миной IB кезеңінде өрт салдарынан қирағанға дейін әртүрлі формада пайдаланылған. Қазба жұмыстары 1910-1914 жылдар аралығында қайта басталды, Гаэтано Де Санктис қатысты, бірақ оның жұмысының көп бөлігі жарияланбаған күйде қалды. 1938 және 1959 жылдары Луиза Банти орында шектеулі қазба жұмыстарын жүргізді. 1970 жылдан 1976 жылға дейін Доро Леви мен Клелия Лавиоза орында қазба жұмыстарын жүргізді. Бұл қазба жұмыстарының барлығы әлі күнге дейін толық жарияланбаған. 1977 жылдан 2012 жылға дейін Афинадағы Итальяндық археология мектебінің Винченцо Ла Роза басқарған тобы орында қазба жұмыстарын жүргізді. Табылған заттардың ішінде Кейінгі Миной I кезеңіне жататын пеш болды. Протосарайлық деңгейлерге бағытталған осы қазба жұмыстарының жариялануы жалғасуда. Ұзақ жылдар бойы жүргізілген қазба жұмыстары барысында көптеген шағын заттар табылды. Олардың арасында үлкен қола қазан, тоқыма салмақтары, обсидианнан жасалған құралдар, май шамдары, қола тостағандар, 16 мыс құйма, көптеген құмыралар мен сусын тостағандары бар. Алғашқы қазбаларда нақты табылған орын әрқашан анық емес. Ол 3,8 метрлік 4,2 метрлік қабірде (Қабір 4) табылған, онда екі бас сүйек болды. Қабір "Суреттелген саркофагтың қабірі" деп те аталады, онда 2-ші, саздан жасалған саркофаг (Ларнакс) және тас пен саздан жасалған тостаған, екі қола қылыш, саздан жасалған мүсін және екі мөр болды. Жақын орналасқан Tomba degli Ori қабірінде табылған көптеген қабір заттары бастапқыда осы қабірде болған деген болжам бар. 1956 жылы саркофаг толықтай тазартылып, қалпына келтірілді. Бұл - осы дәуірде табылған жалғыз әк тастан жасалған саркофаг және Миной жерлеу рәсімінің сюжеттік көріністері бар жалғыз саркофаг. Саркофагтың барлық төрт жағында фрескалар салынған. Ұзын жағында әйел тұлға басқарған күймені тартқан ешкілер (бұрын жылқылар немесе грифтер деп саналған) бейнеленген. Саркофагтың ұзын жақтарының ортасында үстел үстінде жатқан бұқаның суреті бар. Аулос флейтасын ойнаған, форебия киген ер адам үстелге қарайды, оның артын төрт әйел ертіп жүреді. Екінші ұзын жағы, әдетте Солтүстік немесе Фронт деп аталады (себебі ол қабір есігіне қараған), төрт бағытты аймаққа бөлінеді. Оң жақта үш баспалдақ пен жапырағы жоқ ағаш ұстап тұрған спиральді жиек бар. Сол жақта қолсыз сурет (құдай, мүсін немесе қайтыс болған адам болуы мүмкін) сол жаққа қарайды. Сол жақтағы келесі аймақта үш адам екі бұқа мен жарты ай тәрізді ақ қайықты көтеріп отырған қолсыз мүсінге қарайды. Сол жақтағы аймақта ұзын шапан киген ер адам жеті тартылған лирада (Форминкс) ойнайды. Ал оның алдында құрбандық тастағына сұйық құйып ұсынған әйел келеді. Алтақты екі балтамен және екі сары және қызыл құстармен безендіреді.
Hagia Triada is in south central Crete, 30–40 meters above sea level. It lies four kilometres west of Phaistos, which is situated at the western end of the Mesara Plain. The site was not a Minoan palace but an upscale town with some kind of local administration center. Though occupied earlier, most of the structural remains date to the Late Minoan period. The site is traditionally divided into a "Villa" (administrative center) and a "Village" area, at both of which Linear A inscriptions were found (all dated to the site's destruction by fire in Late Minoan IB). The site included three large storage magazines, which is taken to suggest trade. Linear A tablet find spots in the Villa were at northwest corner, southwest corner, and in two of the magazines (in one case found inside two pithoi and in the Village at the "Casa del Lebete". Although the site was partially rebuilt after the LM IB fire there was no evidence of administration from that point on. While work proceeded at nearby Phaistos, Hagia Triada was excavated from 1902 to 1908 by a group from the Italian [[Italian School of Archaeology at Athens, directed by Federico Halbherr and Luigi Pernier. The site includes a town and a miniature "palace", an ancient drainage system servicing both, and Early Minoan tholos tombs. The settlement was in use, in various forms, from Early Minoan I until the site's destruction by fire in Late Minoan IB. Excavation resumed between 1910 and 1914, with the addition of Gaetano De Sanctis though the work from this effort is largely unpublished. In 1938 and 1959 Luisa Banti carried out limited excavation at the site. From 1970 until 1976 the site was excavated by Doro Levi and Clelia Laviosa. All of these excavations remain thinly published. From 1977 to 2012 a team from the Italian Archaeological School at Athens led by Vincenzo La Rosa excavated at the site. Finds included a Late Minoan I kiln. Publication of this excavation, which focused on the ProtoPalatial levels, is in progress. During the long course of excavation innumerable small finds have been collected. These include a large bronze cauldron, loom weights, obsidian tools, oil lamps, bronze bowls, 16 copper ingots and large quantities of jugs and drinking cups. For the early excavations the specific find spot is not always clear. It was found in a 3.8 meter by 4.2 meter tomb (Tomb 4) dated to the LM III period and contained two skulls. The tomb is also known as the Tomb of the Painted Sarcophagus and contained a 2nd, clay, sarcophagus (Larnax) and a stone and clay cup, two bronze razors, a clay figurine, and two seals. It has been suggested that a number of grave goods found in the nearby Tomba degli Ori originally resided in this tomb. In 1956 a complete cleaning and restoration of the sarcophagus was completed. It is the only limestone sarcophagus of its era discovered to date and the only sarcophagus with a series of narrative scenes of Minoan funerary ritual. The sarcophagus has fresco painting on all four sides. On the short sides there is a scene of goats (earlier identified as horses or griffin) drawing a chariot, led by a female figure. In the center of one of the long sides of the sarcophagus is the scene of a bull lying on a table which has two goats squatting underneath. A man, playing an aulos flute and wearing a phorbeia faces the table and is followed in procession by four women. The second long side, generally called the North or Front (because it faced the door of the tomb), is divided into four directional zones. In the rightmost zone there is a structure with three stairs and a spiral border holding a leafless tree. Next to the left an armless figure (speculated to be a god, statue, or deceased man) faces left. In the next leftward zone three men in procession face the armless figure bearing two bulls and a crescent shaped white boat. In the leftmost zone a man dressed in a long robe is playing a seven stringed lyre (Phorminx) proceded by a woman who is wearing a crown and carrying two baskets. She in turn is preceded by a woman offering a libation to an altar. The altar is decorated with double axes and two yellow and red birds.
Жүніс жинағыш
Агия Триададан табылған қара стеатиттен жасалған "Шаршылық вазасында" аграрлық шеру бейнеленген, ол "Басшының кубогымен" бірге табылған. Вазаның төменгі бөлігі сақталмаған. Вазаның жасалу мерзімі туралы пікірталас бар. Орта миной III-ден соңғы миной I-ге дейінгі кезең ұсынылған. Балама ұсыныс неопалатиан кезеңінің соңғы фазасына (соңғы миной II) қатысты. Ерлер иықтарында таяқтарымен жұптармен жүріп жатыр. Жетекшісі маргасы бар діни киім киген және таяқ ұстап тұр. Музыкашылар тобы әнмен сүйемелдейді, ал олардың бірі систрм ұстап тұр. Шерудің басқа да интерпретациялары ұсынылған.
An agrarian procession is depicted on the black steatite "Harvester Vase" which was found in Hagia Triada along with the Chieftain Cup. The lower portion was not preserved. The date of the vase is in some dispute. The range of Middle Minoan III to Late Minoan I had been proposed. An alternative proposal is to the last phase of the NeoPalatial period (Late Minoan II). Men are walking in twos with rods on their shoulders. The leader is dressed in a priestly robe with a fringe and is carrying a stick. A group of musicians accompany with song, and one of them holds a sistrum. Other interpretations of the procession have been proposed.
Басшының тостағаны
Басшының тостағаны - биіктігі 11,5 см, диаметрі 9,9 см болатын, жылан тәрізді аяқталған конус тәрізді тостаған немесе кәсе. Онда бес еркек бейнеленген, үшiнiң денесi "терімен" жабылған, ал екеуі бiр-бiрiне қарама-қарсы тұр. Оң жақтағы тұлға бағананың алдында тұр және үш мойынсiлте, бірнеше бiлексiлтелер мен бiлезіктер, сонымен қатар пышақпен белделген қысқа киiм киiп отыр. Екiншiсi бiр қолында қылыш, екіншiсiнде – ырымдық "себiндi" деп саналатын затты ұстап, сонымен қатар қысқа киiм киiп отыр. Артында тек өкiздер терiсiн жамылған үш тұлғаның бастары ғана көрінеді. Басшының тостағанындағы суреттемеге қатысты түрлi түсiндiрмелер бар.
The Chieftain Cup is a serpentine footed conical cup or chalice measuring 11.5 centimetres high and with a diameter of 9.9 centimetres. It depicts five males, three with "hides" and two facing each other. The rightmost faving figure stands in front of a pillar and wears three necklaces, several arm bands and bracelets, and a belted short kilt with dagger. The other is holding a sword in one hand and an object in the other thought to be a ritual "sprinkler" and also wears a short kilt. On the back only the heads of the three ox hide bearing figures are seen. There have been a variety of possible explanations for the scene on the Chieftain's Cup.