Жафар хан Занд: Иранның Занд әулетінің 1785-1789 жылдардағы шаһы. Әкесі Садық хан Зандты тақтан құлатқан Али Мұрад ханмен келісім жасады. Исфаханды қоршауға алды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иран шахы, 1785 - 1789
Shah of Iran, 1785 to 1789
Жафар хан Занд (جعفر خان زند) – 1785-1789 жылдары Иранның Занд әулетінің жетінші шахы (патшасы). Ол Садық хан Зандтың ұлы, ол Шираз тағынан Әли Мурад ханмен құлатылған, бұрын Исфаханды өзіне қаратып алған.
Jafar Khan Zand, (جعفر خان زند) was the seventh shah (king) of the Zand dynasty of Iran from 1785 to 1789. He was the son of Sadiq Khan Zand, who was removed from the throne in Shiraz by Ali Murad Khan, who had previously taken Isfahan for himself.
Ерте өмір
1781 жылдың ақпан айында Занд ханзадасы Әли Мурад хан Ширазға шабуыл жасаған кезде Жафар ханның әкесі Садық хан Зандты және оның барлық бауырларын өлтірді. Жафар хан ғана аман қалды, себебі ол Әли Мурад ханмен жеке келісімге келген еді. 1785 жылы Әли Мурад хан солтүстік Иранда (Мазандаран) болғанда, Жафар хан мүмкіндікті пайдаланып Исфаханды қоршауға алды. Әли Мурад хан қаланы қорғау үшін жорыққа шықты, бірақ 11 ақпанда Исфаханға жақын Мурчахур деген қалада қайтыс болды.
In February 1781, the Zand prince Ali Murad Khan put Jafar Khan's father Sadiq Khan Zand and all his brothers to death when he invaded Shiraz. Jafar Khan was the only one who was spared, because he privately had reached an agreement with Ali Murad Khan. While Ali Murad Khan was in northern Iran (Mazandaran) in 1785, Jafar Khan took the opportunity to besiege Isfahan. Ali Murad Khan then marched towards the city in order to defend it, but died on 11 February at Murchakhur, a town near Isfahan.
Билік
Жафар хан өзін Исфаханда жаңа Занд патшасы деп жариялады. Сол кезде қажар әскербасы Аға Мұхаммед хан Исфаханға қарай жорыққа шықты. Жафар хан оның қалаға жақындауына тосқау салу үшін әскер жіберді, бірақ олар ешқандай қарсылық көрсетпей Құмнан кері шегінді. Жафар хан одан кейін Аға Мұхаммед ханға қарсы одан да ірі Занд әскерін жіберді, ол Қашан маңында жеңіліске ұшырады. Жафар хан Ширазға қашып кетті. Аға Мұхаммед Қашанды басып алды және көп ұзамай Исфаханға жетті, онда Занд қазынасы мен Жафар ханның гаремін тапты. Содан кейін қажар әскерлері Исфахан қаласын тонады. 1786 жылы, Аға Мұхаммед хан Солтүстік Иранда болғанда, Жафар хан жылдамдықпен Исфаханға қайта оралып, оны қайта басып алды. Одан кейін ол Қашан мен Қомға әскер жіберді, ал өзі Хамаданға бет бұрды. Бірақ, оны Хосров хан және Мұхаммед Хосейн хан Қарағозлы сияқты жергілікті тайпа басшылары жеңді. Жафар хан қайтадан Исфаханға қайтты. Аға Мұхаммед хан Исфаханға жасалған Занд шабуылы туралы естіген соң, дереу қалаға жорық жасады, бұл Жафар ханның тағы да Ширазға шегінуіне себеп болды. 1788 жылы Аға Мұхаммед Ширазға жақындады, онда Жафар ханның Шираздың мықты бекіністерінен шығуын күтті, өйткені қаланы қоршауға алу өте қиын болды. Аға Мұхаммед ханның қасіретіне орай, Жафар хан қалада қалды, сондықтан Аға Мұхаммед Исфаханға қайта оралды, онда оның інісі Әли Қолиді жаңа губернатор етіп тағайындады, осылайша Жафар Қоли ханның орнын басты. Содан кейін ол Тегеранға кетті. Аға Мұхаммед тағы да солтүстікке қайтқаннан кейін, Жафар хан Исфаханға және оның айналасына жаңа шабуыл жасау үшін әскер жинауға кірісті. Бұл туралы білген Әли Қоли Исфаханның оңтүстігіндегі Қумишах деген қалаға тайпалық жасақтарды жіберді. Бірақ Жафар хан оларды оңай жеңді. Әли Қоли кейін Қашанға шегінді. Бұл туралы білген Аға Мұхаммед хан жылдамдықпен Исфаханға жорық жасады, бұл Жафар ханның тағы да Ширазға қайтаруына себеп болды. Аға Мұхаммед хан Ширазды басып алуға батыл болмағандықтан, Тегеранға қайтып оралды. Жафар хан 1789 жылдың 23 қаңтарында Әли Мұрад ханның ұлы Сәйед Мұрад ханның қолынан қаза тапты. Оның өлімінен кейін, Занд ханзадалары арасында тақ үшін төрт айлық азаматтық соғыс басталды. Жафар ханның ұлы Лотф Әли хан мамыр айында осы соғыста жеңіске жетті.
Jafar Khan then crowned himself as the new Zand king in Isfahan. At the same time, the Qajar warlord Agha Mohammad Khan marched towards Isfahan. Jafar Khan then sent his men to stop his advance towards the city, but they withdrew at Qom without putting up any resistance. Jafar Khan then sent an even larger Zand army towards Agha Mohammad Khan, who defeated the army near Kashan. Jafar Khan then fled to Shiraz. Agha Mohammad captured Kashan and shortly afterwards arrived to Isfahan, where he discovered what was left of the Zand treasure and Jafar Khan's harem. The Qajar troops then looted the city of Isfahan. In 1786, while Agha Mohammad Khan was in northern Iran, Jafar Khan quickly marched towards Isfahan and re captured it. He then sent troops towards Kashan and Qom, while he marched towards Hamadan. He was, however, defeated by local tribal chieftains, such as a certain Khosrow Khan and Mohammad Hosayn Khan Qaragozlu. Jafar Khan then withdrew to Isfahan. When Agha Mohammad Khan heard about the Zand invasion of Isfahan and its surroundings, he quickly marched towards the city, which made Jafar Khan retreat back to Shiraz once again. In 1788, Agha Mohammad advanced closely to Shiraz, where he hoped to bait Jafar Khan out of Shiraz, which was strongly fortified, making it very hard to besiege. Unfortunately for Agha Mohammad Khan, Jafar Khan stayed in the city, which made Agha Mohammad Khan return to Isfahan, where appointed his brother Ali Qoli as its new governor, thus succeeding Jafar Qoli Khan. He then left for Tehran. With Agha Mohammad once again in the north, Jafar Khan began raising an army to prepare another attack against Isfahan and its surroundings. When Ali Qoli found out about it, he sent a group of tribesmen to a city south to Isfahan, named Qumishah. However, Jafar Khan managed to easily defeat them. Ali Qoli thereafter retreated to Kashan. Agha Mohammad Khan, learning of this, rapidly marched towards Isfahan, which made Jafar Khan withdraw to Shiraz once again. Agha Mohammad Khan, who was too unconfident to try and capture Shiraz, then went back to Tehran. Jafar Khan was murdered on 23 January 1789 by Ali Murad Khan's son Sayed Murad Khan. After his death, a four month civil war began between several Zand princes who fought for succession to the throne. Jafar Khan's son Lotf Ali Khan emerged being the victor in this civil war in May.