Кіріспе

Құмырсқалар тұқымдасының (Staphylinidae) өкілі – кеңейтілген веллиус (Velleius dilatatus), немесе шершенелік кеміргіш – Еуропалық шершенемен (Vespa crabro) бірге тіршілік ететін, оның ұясында мекендейтін құмырсқалардың бір түрі.

Таксономия

Velleius dilatatus алғаш рет 1787 жылы Даниялық биолог Йохан Кристиан Фабрициус тарапынан Staphylinus dilatatus деп ресми түрде сипатталды, оның түпкілікті орны Саксония ("Halae Saxonum") деп көрсетілген. Кейбір мамандар бұл түрді Quedius туысына жатқызады, Velleius-ті Quedius туысының кіші туы ретінде қарастырады.

Биология

Velleius dilatatus ересек өмірінің көп бөлігін еуропалық құйрыққұйрықтардың ұяларында, әдетте ағаш қуыстарында өткізеді, бірақ олар үйлерде де кездеседі. Олар диптералардың личинкаларымен және басқа да жәндіктердің дернәсілдерімен қоректенеді, оларды ұядағы жиналған қалдықтардың арасында табады. Дегенмен, олар жылы кештерде, температура белгілі бір деңгейден жоғары болғанда ұядан шығып, басқа жәндіктерге жемтітеді немесе емен мен қайың ағаштарының шырынын ішеді. Олардың иіс сезу қабілеті өте жақсы, сондықтан олар шырынды иіспен анықтап, оның иісін бойлай ұяға және кері қайта алады деп есептеледі. Бұл қоңыздар жақсы ұшады және әдетте қараңғыдан кейін шамамен бір сағаттан соң шырынға қонады, ал бір шырында бірнеше қоңыз кездесуі мүмкін. Олар бір-бірімен араласпайды, бөлек қалады және тамақтанғанда көп қимылдамайды. Олар түннің көп бөлігінде шырынның жанында қалады, үнемі келіп тұратын басқа жәндіктерді анықтап, жейді. Олардың дернәсілдері ұяның қалдықтарында өсіп, басқа жәндіктерді, сондай-ақ мүмкін өліп бара жатқан немесе өлген құйрыққұйрықтарды жейді. Бір ұяда онға дейін ересек қоңыз бен дернәсілдер табылуы мүмкін, олар құйрыққұйрықтар мен олардың дернәсілдерімен қоректенбейді, бірақ қоңыздардың тірі қалуы үшін ұяда құйрыққұйрықтар болуы керек.