Сикомор фигі (Ficus sycomorus) – ежелгі заманадан өсірілген Африкалық фиг түрі. Географиясы, сипаттамасы, және басқа ағаштардан айырмасы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Инжір түрі
Species of fig
Ficus sycomorus, сикомор инжірі немесе жиде жапырағына (жапырақтары жидеге ұқсас болғандықтан), сикомор немесе сикомора деп аталатын инжір түрі ежелгі заманнан бері өсіріліп келе жатыр. "Сикомор" деген термин, А әрпімен жазылғанда, басқа ағаштар үшін де қолданылған: үлкен жапырақты шаған, Acer pseudoplatanus немесе платан ағаштары, Platanus. Екінші дауысты әрпі ретінде А емес, О әрпі қолданылған "сикомора" жазуы, егер қолданылса, Ficus sycomorus-қа ғана тән.
Ficus sycomorus, called the sycamore fig or the fig mulberry (because the leaves resemble those of the mulberry), sycamore, or sycomore, is a fig species that has been cultivated since ancient times. The term sycamore spelled with an A has also been used for unrelated trees: the great maple, Acer pseudoplatanus, or plane trees, Platanus. The spelling "sycomore", with an O rather than an A as the second vowel is, if used, specific to Ficus sycomorus.
Тарату
Ficus sycomorus Африканың Сахель аймағының оңтүстігінде және Козерог тропигінің солтүстігінде, сондай-ақ орталық-батыс жаңбырлы ормандардан басқа жерлерде табиғи түрде өседі. Ол сонымен қатар Ливан, Арабия түбегінің оңтүстігі, Кипр, Мадагаскардың шағын аудандары, Израиль, Палестина және Египетте де кездеседі. Табиғи ортасында бұл ағаш көбінесе өзендер бойындағы құнарлы топырақта және аралас орманды жерлерде өседі.
Ficus sycomorus is native to Africa south of the Sahel and north of the Tropic of Capricorn, also excluding the central west rainforest areas. It also grows naturally in Lebanon; in the southern Arabian Peninsula; in Cyprus; in very localised areas in Madagascar; and in Israel, Palestine and Egypt. In its native habitat, the tree is usually found in rich soils along rivers and in mixed woodlands.
Сипаттама
Ficus sycomorus биіктігі 20 метрге жетеді және кең жайылып өседі, таралған бұтақтарымен тығыз, дөңгелек тәжін құрайды. Жапырақтары жүрек пішіндес, ұшы дөңгелек, ұзындығы 14 см, ені 10 см және бұтақшаның бойымен спираль тәрізді орналасқан. Жапырақтарының үстіңгі жағы қою жасыл, ал астыңғы жағы ашық түсті, сары тамырлары айқын көрінеді, екі жағы да ұстағанда кедір-бұдыр болып сезіледі. Жапырақ сабағының ұзындығы 0,5–3 см және жұмсақ түк басқан. Жемісі – диаметрі 2–3 см болатын ірі, жеуге жарамды инжір, көк жасыл түстен сары немесе қызыл түске дейін піседі. Олар ұзын бұтақшаларда немесе жапырақ қойнауында тығыз топтамалармен өседі. Гүлдеуі мен жеміс беруі жыл бойы жалғасады, шілдеден желтоқсанға дейін ең жоғары деңгейге жетеді. Қабығы жасыл сарыдан қызғылт сарыға дейін болады және қағаз тәрізді жолақтарға бөлініп, сары ішкі қабықты көрсетеді. Барлық инжірлер сияқты, оның құрамында латекс бар. Жемістер жыл бойы піседі, сәуір айында немесе сортқа байланысты сәл кешігіректе басталып, қысқа дейін жалғасады. Кейде оны бес кезеңдік "өнімге" бөледі. Тарихи тұрғысынан алғанда, көптеген египеттіктер жылына бір рет (белгілі бір әулиенің күнінде) өздерінің сикомор ағаштарының түбінде сырқыраулар мен кесіктерден сақина жасаған. Зохари мен Хопф "жемістері мен ағашы, кейде тіпті бұтақтары Египеттің ерте, орта және соңғы патшалықтарының қабірлерінде кеңінен бейнеленгенін" атап көрсетеді. Бұл инжір түрінің жыныстық жолмен көбейе алуы үшін Ceratosolen arabicus симбиоздық арасының болуы қажет, ал бұл жәндік Мысырда жойылған. Басқа паразиттік аралар мен түрлі ірі жыртқыштар инжірдің өмірлік циклінің айналасында қозғалады. Мұндай ортада ағаштардың кездейсоқ жеміс беруі осы экожүйені құрайтын жәндіктер мен жануарлардың үнемі болуын қамтамасыз етеді. Сикоморлар көбінесе ежелгі египеттік бақшаларда жасалмалған көлдердің маңына отырғызылған. 2015 жылы жүргізілген зерттеулер филистиялықтардың темір дәуірінде Израильге сикомор ағашын, сондай-ақ опий мақын және зирені әкелгенін көрсетті. Бұл сикомор ағаштары бұрын Батыс Бейрутта көптеп өскен, олардың аты Геммайзех ((الْجُمَّيْزَة DIN) ауданына берілген, ол "сикомор инжірі" деген мағынаны білдіреді. Алайда, бұл аймақта ағаштар көбінесе жойылған.
Ficus sycomorus grows to 20 m tall and has a considerable spread, with a dense round crown of spreading branches. The leaves are heart shaped with a round apex, 14 cm long by 10 cm wide, and arranged spirally around the twig. They are dark green above and lighter with prominent yellow veins below, and both surfaces are rough to the touch. The petiole is 0.5–3 cm long and pubescent. The fruit is a large edible fig, 2–3 cm in diameter, ripening from buff green to yellow or red. They are borne in thick clusters on long branchlets or the leaf axil. Flowering and fruiting occurs year round, peaking from July to December. The bark is green yellow to orange and exfoliates in papery strips to reveal the yellow inner bark. Like all other figs, it contains a latex. The fruit is produced year round, starting in April or a bit later depending on variety, and continuing into winter. It is sometimes separated into five successive "crops". In modern history, many Egyptians would once a year (on the day of a particular saint) make a ring of bruises and cuts around the base of their sycamore trees. Zohary and Hopf note that "the fruit and the timber, and sometimes even the twigs, are richly represented in the tombs of the Egyptian Early, Middle and Late Kingdoms." Although this species of fig requires the presence of the symbiotic wasp Ceratosolen arabicus to reproduce sexually, and this insect is extinct in Egypt, Zohay and Hopf have no doubt that Egypt was "the principal area of sycamore fig development." other parasitic wasps, and various larger predators revolve around the life cycle of the fig. The trees' random production of fruit in such environments assures its constant attendance by the insects and animals which form this ecosystem. Sycamores were often planted around artificial pools in ancient Egyptian gardens. A study in 2015 indicated that the sycamore tree was brought to Israel by Philistines during the Iron Age, along with opium poppy and cumin. These sycamore trees used to be numerous in western Beirut, lending their name to the neighborhood of Gemmayzeh ((الْجُمَّيْزَة DIN), "sycamore fig"). However, the trees have largely disappeared from this area.
Бау-бақшалар
Таяу Шығыста F. sycomorus жеміс бақтарында және әсемдік үшін өсірілетін, маңызды және кең қолданылатын ағаш. Оның кең жайылған бұтақтары көлеңке береді.
In the Near East F. sycomorus is an orchard and ornamental tree of great importance and extensive use. It has wide spreading branches and affords shade.
Басқа діндер
Ежелгі Мысырда сикомор Хатор, Изида және Нут қасиетті әйелдерімен байланысты болған. Соңғы жағдайда, "Нут сикоморы" деп айтылатын дұғалар бар, онда су мен тыныс тілеу қабылданған. Бұл қасиетті әйелдер кейде ағаштар түрінде, кейде олардың алдында су құмыраларымен тұрып, немесе кейде қол немесе кеуде сияқты адам дене мүшелері бар ағаш ретінде бейнеленген. Бұл ежелгі Мысырдағы өмір сыйлайтын ең маңызды бейнеленген ағаш болды. Сикомор ежелгі Мысыр махаббат поэзиясында ғашықтардың кездесу орны ретінде еске алынады. Кикуйу дінінде сикомор қасиетті ағаш саналады. Нгай (немесе Мурунгу) – жоғарғы жаратушыға арналған барлық құрбандықтар осы ағаштың астында жасалған. Мугумо ағашы құласа, ол жаман ниеттің белгісі саналды және қоғамның ақсақалдары тиісті рәсімдерді орындауға міндетті болды. Мугумо ағашының астында өткізілетін кейбір рәсімдер бүгінге дейін сақталып келеді.
In Ancient Egypt, the sycamore was associated with the goddesses Hathor, Isis, and Nut. In the case of the latter, prayers exist referring to the "sycamore of Nut", and asking for water and breath. These goddesses were sometimes depicted as trees, sometimes standing in front of them with vessels of water, or sometimes as a tree with human body parts, such as an arm or breast. It was the most significant depicted life giving tree in ancient Egypt. Sycamores are referenced in ancient Egyptian love poetry as a meeting place for lovers. In Kikuyu religion, the sycomore is a sacred tree. All sacrifices to Ngai (or Murungu), the supreme creator, were performed under the tree. Whenever the mugumo tree fell, it symbolised a bad omen and rituals had to be performed by elders in the society. Some of those ceremonies carried out under the Mugumo tree are still observed.