Кіріспе
Мункастер қамалы – Англияның Камбрия графтығында, Равенгласс қаласының батыс жағалауынан шамамен бір шақырым шығысқа қарай, Эск өзеніне тікелей қарайтын жеке меншік қамал. Ол Англияның Ұлттық мұра тізімінде бірінші дәрежелі архитектуралық ескерткіш ретінде тіркелген.
Muncaster Castle is a privately owned castle overlooking the River Esk, about a mile east of the west coastal town of Ravenglass in Cumbria, England. It is recorded in the National Heritage List for England as a designated Grade I listed building.
Тарих
Бұл жер қазір "Мункастер" деп аталады, ол алғаш рет 1577 жылы Камберленд шіркеуінің тізілімінде пайда болды. Барлық ескі дәлелдер мен жазбаларға сәйкес, бастапқы атауы "Мулкастер" болды, ол шамамен 1150 жылы Камберлендтің құбырлар тізілімінде тіркелген (сонымен қатар 1190 және 1236 жылдары Молекастер және Мулекастер деп те аталған). "Мункастер" деген жер атауы латын тіліндегі "castra" сөзінен шыққан, яғни "лагерь" немесе "бекініс" деген мағынаны білдіреді. Қамалдың орны Рим дәуіріне дейінгі іргетастарда салынған деп болжанады, егер олар табылмаса, бұл жақын маңдағы Рим бекінісі – Гланновентаның (Ravenglass) кастеллумы болуы мүмкін. 1208 жылы Мункастер иелігі Алан де Пенитоне берілді. Қамалдың ең көне бөліктеріне Ұлы зал және 14 ғасырдағы пеле мұнарасы кіреді, бұл Англия мен Шотландия шекарасындағы ерекше күзет мұнарасының түрі. 1860 және 1866 жылдар аралығында Энтони Салвин Мункастер қамалын Мункастер барондары үшін кеңінен қайта жаңғыртты. Сэр Джон Фрешевилл Рамсден, 6-шы баронет 1916 жылдан бастап Эдвин Лютиенспен қамалға енгізілген өзгерістерді талқылады, бірақ ешқандай нәтиже болмады. Лютиенс 1922 жылы Рамсденнің тапсырмасымен салынған Мункастер соғыс ескерткішін жобалады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тейт галереясынан 700-ге жуық өнер туындылары сақтау үшін қамалға әкелінді. Олардың ішінде Тернер, Мане және Ван Гогтың туындылары бар. Мункастердің бақшаларында Эск аңғары мен таулардың көрінісін бағалауға мүмкіндік беретін ерекшеліктер бар. Мұнда Ұлыбритания мен басқа елдерден келген соулар мен басқа да жыртқыш құстарды ұстайтын құсхана бар. Бұл құстардың ұшуын күнделікті тамашалауға болады. Сондай-ақ, далалық тышқанның өміріне арналған жабық лабиринт бар. Мункастер қамалы әлі күнге дейін Пеннингтон отбасының меншігінде, олар кем дегенде 800 жылдан бері Мункастерде тұрып келеді және бұл олардың отбасылық резиденциясы. 2011 жылы қайтыс болғанға дейін Филида Гордон Дафф Пеннингтон және оның күйеуі Патрик Гордон Дафф Пеннингтон (1930–2021) үш онжылдық бойы қамалдың "құлап бара жатқан қиратысын" қалпына келтіріп, оны туризм мен іс-шаралар орталығы ретінде дамыту үшін жұмыс істеді. 2021 жылдан бері қамалдың иелері Питер мен Иона Фрост Пеннингтон, ал олардың үлкен ұлы Эван "Мункастер операциялар директоры" қызметін атқарады. Қазір қамалға жылына 90 000-нан астам адам келеді. 2021 жылдың қазан айында қамал Англиядағы 142 нысанның бірі болып, үкіметтің Мәдениетті қалпына келтіру қорынан 35 миллион фунт стерлинг көлемінде қаржы алды. Мункастерде әр сенбі сайын таңғы сағат 09:00-де Мункастер қамалының 5 км-лік паркур жарысы өтеді.
Мункастердің сәттілігі
1461 жылы Тоутон шайқасынан кейін, дәстүр бойынша, Генрих VI Мункастер қамалына қашып келді, онда сэр Джон Пеннингтон оған пана берді. Генрих сэр Джонға венециялық шыныдан жасалған ішетін тостаған сыйлап, "Осы тостаған бүлінбегенше, Мункастерден шыққан Пеннингтонды ешқашан қууға болмайды" деп тілек айтты.
Ақымақ Том
Ортағасырлық әзілкеш Томас Скелтон Пеннингтон отбасының қызметінде болды және ол түпнұсқа "Том Фул" екені, сонымен қатар Шекспирдің "Король Лир" пьесасындағы ақымақ образының шабыты болғаны айтылады. Оның портреті қамал ішінде ілулі тұр. Скелтон қамал аумағында жыл сайын өткізілетін әзілдесу сайысы арқылы еске алынады. Аңызға сүйенсек, Скелтонды Уитбектің Уайлд Уилл атты адамы қамал қызметкері, сэр Алан Пеннингтонның тұрмысқа шықпаған қызы Хелвиз Пеннингтонға ұнамайтын күйеуші, Дик атты ағаш шеберінің ұлын басын кесу үшін жалдаған. Ол былай деген: "Міне, Диктің басын жоңқа астына жасырып қойдым; оянғанда менің шиллингтерімді тапқандай оңай таппайды".