Кіріспе

Иран премьер-министрі (1868–1951)

Хасан Восуг-эд Доулех (حسن وثوق‌الدوله; 1 сәуір 1868 – 3 ақпан 1951) – Иранның премьер-министрі қызметін екі рет атқарған ирандық саясаткер. Ол сонымен қатар премьер-министр болған Ахмад Каваамның ағасы болды.

Өмір

Хасан Восуг Иранның ең танымал отбасыларының біріне туған. Оның әкесі Мирза Ибрагим Мотамед ос Салтанех, ал әкесінің әкесі Мұхаммед Кавам од Доулех болды. Воссугтың анасы оның кішкентай кезінде қайтыс болды, содан кейін оны туысы тәрбиеледі, ал әкесі Иранның бірнеше провинциясында қаржылық менеджер болып жұмыс істеді. Ол үйде жеке ұстаздардан білім алып, француз және ағылшын тілдерін еркін меңгерді. Жасөспірім шағында ол әкесімен бірге саяхаттарға қатысып, жастайынан Иран Әзірбайжанының қаржылық басқаруын өз қолына алды. Воссуг 1906 жылы Иранның Ұлттық Кеңесшіл Ассамблеясының (Мәжіліс) негізін қалаушы мүшесі және президенттің орынбасары болып сайланды. 1911-1915 жылдары Воссуг алғашқы Сыртқы істер министрі, кейін Қаржы министрі болды. Ол 1916 жылдың тамызынан 1917 жылдың маусымына дейін және 1918 жылдың тамызынан 1920 жылдың шілдесіне дейін Премьер-министр қызметін атқарды. Воссуг 1919 жылғы Англо-Персия келісіміне байланысты келіссөздерде жетекші рөл атқарды, бұл британдықтар оған пара берді деген күдіктерге әкелді. Воссуг өзінің жеке байығанын жоққа шығарды және ақшаны қайтаруға дайын екенін білдірді, бірақ оның беделі мұндай деңгейде зардап шекті, ол Иранды тастап кетті. Воссуг 1926 жылдың маусымында, Реза Шахтың таққа отырғаннан кейін көп ұзамай елге оралды. Ол қысқа мерзімге Қаржы министрі, содан кейін Әділет министрі болып тағайындалды. Ол министрлік лауазымынан кетуге және Мәжіліске депутат болып сайлануға ниет білдірді, нәтижесінде сайланды. 1928 жылы өкілеттік мерзімі аяқталғаннан кейін Воссуг саясаттан шығып, бірақ Реза Шах оған қаржылық мәселелер бойынша жиі кеңес сұрады. 1936 жылы ол жаңадан құрылған Парсы тілі мен әдебиеті академиясының мүшесі болды. Хасам Воссуг 1951 жылы Тегеранда қайтыс болды.