Кіріспе

1959 жылы түсірілген Вирджил В. Фогельдің ғылыми фантастикалық фильмі.

"Жануарлар халқының шабуылы" (Швецияда "Рымдинвазия мен Лаппландия", ал халықаралық деңгейде "Түн ортасында күннің қорқынышы") – 19 тамыз күні швед кинотеатрларында көрсетілген 1959 жылғы швед-американдық қара-ақ ғылыми фантастикалық фильм. Фильмді Бертил Йернберг пен Густаф Унгер продюсерлік етті, режиссері – америкалық Вирджил В. Фогель, ал басты рөлдерде Барбара Уилсон, Роберт Бертон және Стэн Гестер ойнады. Артур К. Пирс жазған фильмнің көп бөлігі ағылшын тілінде. "Лапландияға ғарыштан шабуыл" фильмін американдық продюсер Джерри Уоррен кеңінен өңдеп, жаңадан түсірілген американдық эпизодтар қосты. Фильм 1962 жылы АҚШ-та Уорреннің "Қан аулаушылардың қорқынышы" фильмімен бірге "Жануарлар халқының шабуылы" деген атпен шықты.

Сюжет

Швецияда саяхаттап жүргенде Олимпиадалық конькиші Диана Уилсон өзінің тағысы, әйгілі геолог доктор Вэнс Уилсонмен (Роберт Бертон) кездеседі. Ол метеорит құлаған жерді зерттеуге келген екен. Дианаға тағысының әріптесі доктор Эрик Энгстром (Стен Гестер) көңіл білдіреді, бірақ ол шаңғы тебу кезінде одан қашып, қиындық тудырады. Бірде оның шаңғысын тартып алып, қонақ үйге аяқпен қайта оралуға мәжбүр етеді. Бірте-бірте араларында романтика туады. Бірақ, кейін Лапландияда қырқылып, өлтірілген көптеген бұғы туралы хабар келеді. Екі ғалым бірден солтүстікке, Лапландияның Арктикалық тауларына, метеорит құлаған жерге ұшып кетеді. Олар келгенде Диананың ұшаққа тығылып кіргенін біліп, қатты ашуланады. Метеорит – дөңгелек пішіндес ғарыш кемесі екені анықталады. Сонда Диана өте қауіпті қадам жасағанын түсінеді. Ғарыш кемесіндегі үш адам тәрізді ғарышкерлердің бақылауындағы, өте биік, түкті екі аяқты, күшті жақ, тістері мен үлкен дөңгелек табандары бар жаратылыс ештен келіп, ғалымдар мен жергілікті лапландтарға қауіп төндіреді. Биік аң ғалымдардың ұшағын қиратып, күзетші сарбазды өлтіріп, лапландтардың үйлерін жалаңаш қолымен бұзып тастайды. Доктор Энгстром мен Диана қауіпсіз жерге қарай шаңғымен қашуға тырысқанда, түкті жаратылыс тағы да шабуыл жасап, Диананы ұстап алады. Ол қатты айқайлап, есінен таяды. Осы уақытта іздеу тобы құрылып, түн басталғандықтан, факелдермен іздеу жұмыстарын жалғастырады. Олар Диананың айқайын естіп, дыбысқа қарай жүреді. Доктор Энгстром келіп, шашты жаратылыстың оны алып кететінін көреді. Ол лапландтардың отты факелдерін көтеріп, доктор Уилсонға жаратылыс Диананы ұстағанын ескертуге тырысады. Оны қарға көмілген ғарыш кемесіне алып бара жатқанда, ғарыштан келген жаратылыс кенеттен тұтқынына мейірімділікпен қарастыра бастайды. Бұл адам тәрізді ғарышкерлердің жаратылыстың санасын бақылауының нәтижесі еді. Диана жақын орналасқан мұз үңгіріне жүгіріп кіріп, ғарышкерлер жақындағанда тағы да айқайлап, есінен таяды. Ғарышкерлер үңгірден шығып, жанып тұрған факелдердің оларға қарай келе жатқанын көреді. Шашты жабайы жаратылыс Диананы алып, көмілген ғарыш кемесінен алыстайды. Лапландтар оларды қуалайды және ақыры қарлы жардың шетінде тік тұрған алып жаратылысқа жетеді. Ашулы ауыл тұрғындары отты факелдерді лақтыра бастайды. Биік жаратылыс Диананы жерге мұқият қояды, ол бірнеше метр қашықтыққа дөңгелей алады. Тағы да факелдер лақтырылады, шашты жаратылыс оттанады және жардан құлап, төменде өртеніп кетеді. Ғарышкерлер ғарыш кемесімен ұшып кетеді, келген жолдарымен қайта оралады. Диана мен Эрик түн ортасында күннің сәулесінде бірге кетеді.

АҚШ-та шығарылған

Швед продюсері Бертил Йернбергтің айтуынша, оның серіктесі, продюсер Гюстаф Унгерге олардың американдық агенті ретінде әрекет ету тапсырылды. Унгер Джернбергке "Paramount оны сатып алады" дегеннен кейін, фильмді американдық продюсер Джерри Уорренге сатып, транзакциядан түскен барлық ақшаны өзіне қалдырды. 1962 жылғы 3 мамырда АҚШ кинотеатрларында көрсетілу үшін фильмнің 73 минуттық шведтік нұсқасын дистрибьютор Джерри Уоррен 55 минутқа қысқартты. Уоррен фильмге жаңа басталғыш берді, экрандағы баяндаушыны (Джон Каррадин) қосты, ол фильмді ашып, жабып, қайта қарастырылған сюжетіне шеңбер қойды. Америка Құрама Штаттарында түсірілген жаңа кадрлар, сондай-ақ Барбара Уилсонның "Дайан Уилсон" кейіпкерімен бірге түсірілді, ол шведтік түпнұсқада жоқ, ертеректегі, ауыр НЛО оқиғасына қатысты. Тағы бір жаңа сахна Швецияда түсірілді, онда Уилсонның кейіпкері ұзақ телефон қоңырауы алады. Сонымен қатар, екі радиооператордың далалық Лапп кабинасында қысқа толқынды радио арқылы сыртқы әлеммен байланыс орнатуға тырысқан қосымша көріністері қосылды. Екі кейіпкер де әңгімеде қайтадан пайда болмайды. Швед сюжетінің басқа да бөліктері түпнұсқадан қайта өңделді немесе толығымен кесілді (Барбара Уилсонның жалаңаш душ сахнасы да соның ішінде), содан кейін бұл жаңа нұсқа АҚШ-та Джерри Уорреннің "Жануарлардың шабуылы" деген атаумен таратылды. Ол 1962 жылы Уорреннің түпкілікті фильмі "Қан аулаушылардың қатерімен" бірге қос фильм ретінде көрсетілді. "Жануарлардың шабуылы" американдық теледидарға таратылғанда, қосымша кадрлар қосылып, фильмнің ұзақтығы 80 минутқа дейін ұлғайды (Уорреннің кинотеатрлық нұсқасы теледидар үшін тым қысқа болған). Қосымша кадрларда дәрігерлер тобы Диана Уилсонның әртүрлі психикалық проблемаларын талқылайды. Фильмнің АҚШ нұсқасының слоганы: "Қырғи қабандар жер бетінде ашулы тырнақтарымен шабуылдайды! Мұндай оқиға болуы мүмкін бе? Өзіңіз көріңіз және шешіміңізді беріңіз!"

Прологтың қосылуы

Фильмнің АҚШ-тағы нұсқасы Джон Каррадиннің баяндауымен басталады, ол көрермендерге ғылыми білімнің қажеттілігі және оның пайдалы екенін түсіндіреді. Сцена екі дәрігердің Диана Уилсон (Барбара Уилсон) атты пациенттің ерекше жағдайын талқылауына ауысады. Үшінші дәрігер кеңсеге бас сүйек алып кіріп, екеуіне адам құлағының қалай жұмыс істейтінін түсіндіре бастайды. Флешбэк Диана Уилсонның бұрынғы НЛО кездесуін көрсетумен басталады: Төсекте ұйықтап жатқанда, жас әйел ғарыздық келуді бастан кешіреді, тек ол ғана ести алатын қорқынышты, құлақты жарып жіберетін дыбыспен оянады. Сандуғасы шашырап, үрейге түсіп, ауырсынудан үйден шығып, аспанда есімсіз дөңгелек жарық көрді. Жедел жәрдем келгенде, оны ауруханаға жеткізеді, ол комаға түсіп, болған оқиғаны түсіндіре алмайды. Жергілікті газет беттерінде сол түні аймақта НЛО байқалғандығы туралы хабарлар жарияланады, бұл оқиғаның онымен байланысты болу мүмкіндігі талқыланады. Бұл мәселе анықталатынша, ол толыққандай жазылып, ауруханадан шығып, Швецияға ұшып кетеді. Осы кезде түпнұсқа фильмнің сюжеті басталады, бірақ фильмнің қалған бөлігіндегі түрлі сахналарға Каррадиннің қосымша баяндауы енгізіледі.

Саундтрек

Швед фильмінің түпнұсқа балладасы, "Түн ортасының ағысы", "Värmlandsvisan" деп кең танылған ескі швед халық әнінің негізінде жазылған. Музыкасын Густаф Унгер, швед тіліндегі сөздерін Густаф Унгер, ал ағылшын тіліндегі сөздерін Фредерик Герберт жазған.

Сыни жауап

Киносыншы Гленн Эриксон DVD Savant басылымында фильмді "қасіретті, өте нашар фильм" деп атады, "ол көңіл көтеруге көп нәрсе бермейді", "басты рөлдердің екеуі де лайықты деңгейде ойын көрсетпесе де, жағымды", және "оқиға ешқайда жете алмайды" деп жазды. AllMovie сайтындағы сыншы Фред Белтин фильмді "оқиғаны дамытпайтын, көбінесе шатастыратын, ауыр салмақты екіұшты сөздерге толы" деп сипаттады, бірақ "түпнұсқа швед фильмі өзінің ерекше географиялық орнынан басқа ерекше көзге түспесе де, [америкалық продюсер Джерри] Уоррен жасаған шатасқан нәрсемен салыстырғанда, ол өздігінен қарағанда әлдеқайда жарқырап тұрады" деп атап өтті.

Үй медиасы

1959 жылы швед кинотеатрларында көрсетілген түпнұсқа фильмнің арнайы DVD нұсқасы, фильмнің халықаралық атауы – "Terror in the Midnight Sun", 2001 жылдың 10 шілдесінде Something Weird Video компаниясы тарапынан жарық көрді. DVD-ге сонымен қатар Джерри Уорреннің 1962 жылы АҚШ-та қайта өңделген "Invasion of the Animal People" фильмі, осы кезеңде түсірілген швед фильмдерінің қысқаметражды фильмдері мен трейлерлері де қосылған.

Дау

Фильм түсірілімі аяқталғаннан кейін режиссер Барбара Уилсонның дублерінен кейіннен монтажға қосылатын, жалаңаш душ сахнасын түсіруді сұрады. Бұл сценарийде көзделмеген еді және Барбараға АҚШ-қа оралған соң ғана бұл туралы хабарланды. Hertz Lion Pictures компаниясы түсірілген кадрларды алып тастаудан бас тартқандықтан, ол оларға 150 мың долларлық талап арыз берді. Кейіннен ол сот процесін тоқтатты.