Омаха хайуанаттар бағының темір жолы

Кіріспе

Небраска штатындағы теміржол аттракционы, АҚШ

Омаха зоопаркі темір жолы (OZRR) – Небраска штатының Омаха қаласындағы Генри Дорли зоопаркы мен аквариумында орналасқан 2 фут 6 дюймдік тар теміржол мұрасы. Бұл теміржол зоопарк келушілеріне пармен жүретін тар жол экспресс-пойызын ұсынады. Пойыз жолаушыларды зоопарк ішіндегі екі стансадан мінгізеді. Омаха зоопаркі теміржолының жылдық жолаушылар саны 200 мыңнан астам адамды құрайды.

Тарих

Омаха зообағының темір жолы, зообақ 1963 жылы Генри Дорли атындағы зообақ ретінде қайта құрылғаннан кейін қосылған алғашқы маңызды көрікті орындардың бірі болды. 100 жылдығын тойлауға арналған шара аясында Омахадағы Union Pacific темір жолы зообақта миниатюралық темір жол салуға демеушілік етуге шешім қабылдады. Зообақтың темір жолы бастапқыда 3 км-ден астам 2 фут 6 дюймдік тар рельстік жолға (стандартты магистральдық темір жолдың енінің жартысы) ие болды. Екі Y тәрізді жол (пойыздың бағытын өзгертуге мүмкіндік беретін) жалғастырушы жол мен негізгі овалдың қиылысында салынды. Рельстер Union Pacific компаниясының Вайоминг штатындағы Encampment тармағынан алынған темірден төселді. Зообақтың өзен жағасындағы бедерлі жеріне байланысты 6%-ға дейін болатын еңістер (көптеген теміржолдар үшін 2% тік деп саналады) қажет болды, ал кейбір бұрыштардың радиусы 150 футтан (46 м) төмен болды. Рельстерді төсеу үшін Union Pacific компаниясының бригадалары шақырылды және 1968 жылдың 22 шілдесінде UP Roadmaster Роберт Ковардың басшылығымен жұмыс басталды. Union Pacific демеушілігімен салынған зообақ темір жолының аттракционына сәйкес, бастапқыда Омаха қаласы шығыс терминалы болған Union Pacific компаниясының алғашқы құрлықарлық темір жолының тақырыбы берілді. Жолаушылар "Омаха пойыздар станциясынан" (қазіргі Red Barn Park деп аталатын Aksarben табиғат патшалығында орналасқан) отырып, зообақтың лагунасының оңтүстік жағындағы "Promontory Junction" станциясына дейін саяхат жасады, онда олар кішкентай станцияда түсіп, Омахаға қайтатын келесі пойыздарға отыра алатын болды. Саяхат барысында "Sherman Hill" еңісіне (Union Pacific компаниясының Вайоминг штатындағы құрлықарлық бөліністен өтетін еңісімен аталған) көтерілу де болды. Булы локомотив Union Pacific компаниясының №119 локомотивінің үлгісімен боялды және безендірілді, бұл локомотив құрлықарлық желінің аяқталуын белгілейтін "алтын қаданы" орнату кезінде қолданылған. Ал төрт вагондарға Union Pacific тарихындағы маңызды есімдер берілді. Union Pacific компаниясының ықпалы Омаха зообағы темір жолының логотипінде ең жақсы көрінді: күлімдеген жолбарыстың суреті салынған Union Pacific компаниясының гербі. Жылдар өте келе Union Pacific компаниясының жер-су аттарына жасалған тікелей сілтемелер жоғалып кетті, бірақ компанияның зообақ темір жолына көрсеткен қолдауы берік болып қала берді. Ұзақ жылдар бойы пойыз жабдықтары қысқы жөндеуге арналған Union Pacific компаниясының Омахадағы шеберханаларына тасымалданды, ал шеберханалар жабылғаннан кейін көптеген машиналар зообақтағы жаңа шеберхана салу үшін сыйға берілді. Бұл ғимарат "Union Pacific локомотивтер шеберханасы" деп аталды және 1994 жылдың шілдесінде ашылды. Union Pacific компаниясының бригадалары зообақ темір жолының бойындағы жол өткелдеріндегі сигналдарды күтіп-жөндеу жұмыстарын жалғастыруда. 1970 жылдары Омаха зообағының темір жолы және зообақтың өзі келушілер санының өсуін байқады. Әсіресе демалыс күндері төрт вагондық алғашқы пойыздың қажетті сыйымдылықты қамтамасыз ете алмайтыны анық болды, сондықтан екінші пойызды іздеу басталды. Кездейсоқ, Австриялық мұраға ие "Riva" атты шағын танк локомотиві Румынияда табылды және оның иесі Plasser & Theurer оны зообаққа сыйға беруге дайын болды. Локомотив Union Pacific компаниясының шеберханаларында қалпына келтіріліп, 1976 жылы зообақта пайдалануға берілді, сонымен қатар алғашқы төрт вагондарға қосымша екі вагондар сатып алынды. 1981 жылы Kenefick станциясы қосылды, бұл қонақтарға пойызға зообақтың негізгі кіреберісіне жақын орналасуға мүмкіндік берді. 2014 жылдың соңында Kenefick станциясы бұзылып, жаңа көрменің жоспарларына орын беру үшін жол қысқартылды (Африкалық шалғынды далалар). 2015 жылы Африкалық ложасының қарсы жағында жаңа Kenefick станциясы ашылды. Алғашқы жылдары пойыз жиі жалғастырушы жолды пайдаланып, зообақ аумағында сегіздік пішінде жүретін және жиі Y тәрізді жолдарда бағытын өзгертетін. Бұл практика 1970 жылдардың басында жылдам айналымдар қажеттілігіне және жаңа локомотивтің солтүстік (Bailey) Y тәрізді жолындағы тар бұрылыстан өте алмауына байланысты тоқтатылды. Жалғастырушы жол екі онжылдық бойы қолданылмай тұрды, содан кейін 1990 жылдардың ортасында алынып тасталды, батыс жағындағы жолдың қысқа бөлігі және шығыс жағындағы Y тәрізді жол, пайдаланылмайтын вагондарды сақтауға арналды. Бұл жалғастырушы жолдың соңғы қалдықтары 2016 жылы алынып тасталды, Омаха станциясынан кейін жылжымалы құрамды сақтау үшін жаңа сайдингтер орнатылды. Бүгінде пойыздар саябақты сағат тілі бойынша айналып, шамамен 3 км жолды басып, әр айналым 15-20 минутқа созылады. Promontory Junction станциясы 1990 жылдардың басында қолданыстан шығарылды. 2010 жылдан бастап екі пойыз да аптаның тығыз күндерінде бір мезгілде жүреді, бұл екі станциядан жиі кетуге мүмкіндік береді.

The Omaha Zoo Railroad was one of the first major attractions added after the zoo's 1963 re incorporation as the Henry Doorly Zoo. As part of its centennial celebration, the Omaha based Union Pacific Railroad decided to sponsor the construction of a ridable miniature railroad at the zoo. The zoo's railroad initially had just over 2 mile (3 km) of 2ft6in narrow gauge track (roughly half the width of standard mainline railroad tracks) in the form of a twisted oval with a connecting track through the middle. Two wyes (Y shaped track arrangements enabling the train to reverse direction) were constructed at the intersections of the connecting track and the main oval. The track was laid using rail from the Union Pacific's Encampment branch in Wyoming. Due to the hilly terrain of the zoo's riverside location, grades of up to 6% (for most railroads 2% is considered steep) were required and some of the curves were well under 150 feet (46 m) in radius. Track crews from the Union Pacific were brought in to lay the track, and operation commenced on July 22, 1968, under the supervision of UP Roadmaster Robert Kovar. Fitting for a railroad attraction sponsored by the Union Pacific, the Omaha Zoo Railroad was initially themed after the UP's first transcontinental railroad route, for which Omaha was the eastern terminus. Passengers boarded at the "Omaha train depot" located in the Aksarben Nature Kingdom (today known as Red Barn Park) and rode to "Promontory Junction" at the south end of the zoo's lagoon, where they had the option of disembarking at the small depot and catching a later train back to Omaha. The ride also featured a climb up the 6% grade of "Sherman Hill", named for the Union Pacific's own grade over the continental divide in Wyoming. The steam locomotive was painted and decorated to resemble Union Pacific's No. 119, the famous locomotive used in the laying of the real "golden spike" marking the transcontinental line's completion, and the four coaches were given names significant to the UP's history. The UP influence was perhaps most evident in the Omaha Zoo Railroad's logo: a Union Pacific shield with a smiling tiger superimposed over it. Though the direct references to Union Pacific place names have faded over the years, UP's support of the zoo railroad has remained strong. For years the train equipment was trucked to the Union Pacific's Omaha shops for winter maintenance, and when the shops closed much of the machinery was donated to build a new shop on site at the zoo. The Union Pacific Engine House, as this building is called, was dedicated in July 1994. Union Pacific crews continue to maintain the crossing signals along the zoo railroad's route. During the 1970s the Omaha Zoo Railroad and the zoo as a whole saw large increases in attendance. Especially on the weekends, it became evident that the original four car train could not provide the needed capacity, and a search was begun for a second train. By chance, a small tank locomotive of Austrian Heritage named "Riva" was found in Romania and its owner, Plasser & Theurer, was willing to donate it to the zoo. The locomotive was restored in the UP's shops and entered service at the zoo in 1976, together with two extra cars that were purchased to augment the original four. Kenefick Station was added in 1981 allowing guests to board the train closer to the zoo's main entrance. In late 2014, the Kenefick station was demolished and the track was shortened to make room for plans of a new exhibit. (African Grasslands) A new Kenefick Station was opened in 2015, across the visitor pathway from the African Lodge. In the early years the train commonly ran figure eights through the zoo using the connecting track and often reversed direction on the wyes. This practice ended in the early 1970s due to the need for faster turnarounds and the new locomotive's inability to negotiate a tight curve on the north (Bailey) wye. The connecting track lay idle for two decades before finally being removed in the mid 1990s, retaining a short section of track on the western side, and a wye at the eastern end, which were used for storing railcars not in use. These last remnants of the connecting trackage were removed in 2016, with new sidings for storing rolling stock installed just beyond the Omaha depot. Today the trains circle the park in a clockwise direction, covering roughly 1.8 mile (3 km) and taking 15–20 minutes on each circuit. The Promontory Junction Station was abandoned in the early 1990s. Beginning in 2010, both trains have operated simultaneously on busy weekends allowing more frequent departures from the two stations.

Омаханың жануарлар дүниесі теміржол пойыздары

Генри Дорли зообағына келгендер үш локомотивтің бірімен саябақты айналып, 1,8 мильдік (3 км) жол жүреді. Екі қозғалтқыш – булы локомотивтер, және олар жұмыс істеудің негізгі принципі бойынша ұқсас болса да, екі локомотив басқа жағынан мүлдем басқаша, ал қонақтар оларды оңай ажырата алады. Үшінші қозғалтқыш – дизельдік, ол булы локомотивтерден мүлдем өзгеше жұмыс істейді. Ескі вагондарды алмастыру үшін жаңа вагондар қосылды. 119 – зообақтың екі локомотивінің біріншісі және бес ашық вагондан тұратын пойызды тұрақты түрде сүйреп жүреді. Бұл 4-4-0 "Америка" типіндегі локомотив, яғни бұрылыстарда оны бағыттауға көмектесетін төрт бағыттағыш дөңгелегі, 4 үлкен жетек дөңгелегі және артқы дөңгелектері жоқ. Бұл типтегі локомотивтер 1850 жылдан 1880 жылға дейін американдық теміржолдарда кең таралған, сондықтан "американдық стандарт" деген лақап атқа ие болған. Бұл қозғалтқыш түрлі-түсті бояуымен, жылтыратылған латуньмен және Nathan компаниясының алты қоңыраулы сыбызғысының әдемі дыбысымен танымал. 119 – Омаха зообағы теміржолындағы алғашқы локомотив және 1968 жылы зообақ үшін арнайы салынған. Оны Wyano, Пенсильвания штатындағы Crown Metal Products компаниясы жасаған, бұл компания бүкіл елдегі ойын-сауық парктері мен зообақтар үшін булы пойыздың көшірмелерін жасаған. Зообақ теміржолының демеушісі Union Pacific компаниясының құрметіне, қозғалтқыш 1869 жылы алғашқы құрлықтық теміржол аяқталғанда пайдаланылған Union Pacific компаниясының салтанатты локомотивіне ұқсатып безендірілген. 119 зообақтағы алғашқы жылдары жеткіліксіз қуатқа ие болды және тік төбелерге пойызды тартуда қиындықтар туды. Кейіннен Union Pacific және зообақ теміржолының жөндеу шеберханасы жасаған өзгерістер оны айтарлықтай жақсартты, ал 1996–1999 жылдардағы күрделі жөндеуден кейін ол жаңадан да жақсы жағдайда деп танылды. Жөндеу кезінде қозғалтқыш сыртқы түрі де жаңартылды. Алғашында қара, күміс және қызыл түске боялған, ол әдемі қызыл, қоңыр және көк түстерге боялды. Сондай-ақ, жаңа ағаш кабина орнатылды. Бұл қозғалтқыш 2013 жылдың мамыр айында жөндеуден кейін қайтадан пайдалануға берілді, ал 2022 жылы кабинада ондаған жылдар бойы теміржолдың бригадирі болған марқұм Генри Моррис кішісінің құрметіне тақта орнатылды. Riva, 104 нөмірі, 1974 жылы сатып алынған зообақтың екінші булы локомотиві. Бұл 0-6-2 танк локомотиві, яғни ол отын майын және суын 119 сияқты бөлек тендерде емес, локомотивтегі резервуарларда тасымалдайды. Оның алты кішкентай жетек дөңгелегі және үлкен цилиндрлері бар, бұл оны өзінің өлшеміне қарағанда өте қуатты етеді, сондай-ақ ол еуропалық стильдегі биік үнді әуенмен танымал. Екі дөңгелекті тіреуші күш қорабы мен кабинаны қолдайды. Ол 10 600 фунт тарту күшін өндіреді, 119-дан екі есе көп тарта алады және әдетте алты ашық вагондан және кабуздан тұратын пойызбен жұмыс істейді. Riva өзінің ұзақ өмірін 1890 жылы Австрияның Линц қаласындағы Краус зауытында сериялық нөмірі 2360 болып шыққаннан бастады. Оның алғашқы иесі Италияның солтүстігіндегі Трентино-Оңтүстік Тироль аймағындағы M.A.R. (Mori–Arco–Riva del Garda) теміржолы болды, онда ол "Arco" және "Lago di Garda" деген екі бірдей бауырлас локомотивтермен бірге 2-ші нөмір ретінде қызмет етті. Италия 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда теміржол жабылды. Теміржол майдан желісінде болды және ауыр зақымдарға ұшырады, ал "Рива" Шығыс майдандағы Heeresfeldbahn (әскери теміржол) жұмысына жіберілді. 1918 жылдан 1941 жылға дейін Польшаның Стриж қаласындағы өнеркәсіптік теміржолда қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тағы бір әскери қызметте болды, содан кейін локомотив Румыния мемлекеттік теміржолдарына (CFR) 395–104 нөмірімен келді. "Рива" 1968 жылға дейін CFR-дің Alba Julia–Zlatna желісінде жұмыс істеді, содан кейін ол зейнеткерлікке шығып, Австриядағы теміржол машиналарын жөндеуші Plasser & Theurer компаниясына сатылды. Plasser & Theurer компаниясының американдық өкілі Омаха зообағы екінші локомотив іздеп жүргенін біліп, 1974 жылы "Рива" зообаққа сыйға берілді. Жөндеу жұмыстары Омахадағы Union Pacific шеберханаларында жүргізілді. Жөндеуге негізгі жұмыс, американдық пневматикалық тежегіш жабдықтарының орнатылуы және көмірден майға ауысу кірді. Содан кейін локомотив боялды және фаралар мен қоңырау сияқты жоғалған бөлшектер ауыстырылды. Жаңадан туған "Рива" 1976 жылы жыл сайынғы Отбасылық кеш/Мүшелер күні іс-шарасы кезінде зообақта қызметке кірісті және содан бері жыл сайын жұмыс істеп келеді. 1990 жылдардың басында және 2000–2002 жылдары күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. 2005 жылдың қысы мен көктемінде су резервуарлары ауыстырылды және ауа резервуарлары (1976 жылы қосылған) жасырылған жерге көшірілді, бұл локомотивке тарихи жағынан дұрыс түрін қайтарды. Локомотив каскадты жасыл және қара түстен қоңыр дөңгелектері бар толық қара түске қайта боялды. 2013 жылы оған жаңа қоңырау да сыйланды. 2023 жылдың шілдесінде 104 тағы бір сыртқы жөндеуден өтті, ол 1890 жылдардағы түріне ұқсас болды. Локомотив қара түске қарсы жарық қызыл түске боялды. Барлық шамдар алынып тасталды, бағыттағышы өзгертілді және әшекейлі таңбалар қайта жаңартылды. Virgie – зообақтың 2008 жылы сатып алынған алғашқы дизельдік локомотиві. Бұл 1957 жылы Plymouth компаниясы жасаған 40 тонналық дизельдік локомотив және теміржолдың негіс қалаушыларының бірінің құрметіне аталған. Локомотив зообаққа келгенде, ол ақшыл көк түске боялған және алдыңғы жағында әйелдің бейнесі (бұрынғы иесінің әйелі болса керек) бейнеленген. Зообақ осы бейнені алып тастап, оны жарқын қызыл түске өзгертті. Сенімді емес дерек көзі: дата=2018 жылдың қазаны Virgie 2009 жылы қызметке кірісті, негізінен пойыз жиынтығын ауыстыру үшін пайдаланылады және көптеген түрлі жөндеу жұмыстары үшін қолданылады.

Visitors to the Henry Doorly Zoo ride behind one of three locomotives for the 1.8 mile (3 km) trip around the park. Two of the engines are steam locomotives, and though they are similar in the basic principle of their operation, the two locomotives are otherwise quite different and guests can easily distinguish between them. The third engine is a diesel, which operates very differently from the steam locomotives. New coaches have been added to replace the old coaches. 119 is the first of the zoo's two locomotives and regularly hauls a train of five open air coaches. It is a 4 4 0 "American" type locomotive, meaning that it has four pilot wheels to help guide it through curves, 4 large driving wheels, and no trailing wheels. This type of locomotive was prevalent on American railroads from 1850 to about 1880, thus earning it the nickname "American standard". This engine is known for its colorful paint scheme, polished brass, and sweet sounding Nathan six chime whistle. No. 119 was the original locomotive on the Omaha Zoo Railroad and was custom built for the zoo in 1968. It was built by Crown Metal Products of Wyano, Pennsylvania, a company that built replica steam trains for amusement parks and zoos all over the country. In honor of zoo railroad benefactor Union Pacific, the engine was decorated to resemble the Union Pacific's ceremonial engine used at the 1869 completion of the first transcontinental railroad. During the 119's first years at the zoo, it was underpowered and had difficulty pulling the train up the steep hills. Subsequent modifications by the Union Pacific and the zoo railroad's own shop have improved it greatly, and after a major rebuild in 1996–1999, it was deemed to be in better than new condition. During the rebuild, the engine also received a cosmetic makeover. Originally painted black, silver, and red, it emerged resplendent in a beautiful crimson, maroon, and blue scheme. A new stained wood cab was also fitted. This engine returned to service in May 2013 after an overhaul, and in 2022, the cab received a small placard honoring the late Henry Morris Jr. who was the railroad's foreman for decades. Riva, number 104, is the zoo's second steam locomotive, acquired in 1974. It is a 0 6 2 tank locomotive, meaning that it carries its fuel oil and water in tanks on the locomotive rather than in a separate tender, as does the 119. It has six small driving wheels and large cylinders, making it extremely powerful for its size and is also known for its European style high pitched whistle. A two wheel trailing truck supports the firebox and cab. Generating tractive effort of 10,600 pounds, it has almost twice the pulling power of 119, and typically operates with a train consisting of six open air coaches and a caboose. Riva began its long career in 1890 when it was turned out by the Krauss Works of Linz, Austria as serial number 2360. Its first owner was the M. A. R. (Mori–Arco–Riva del Garda) Railway in northern Italian region of Trentino South Tyrol, where it served as number 2 alongside two identical sister engines, "Arco" and "Lago di Garda". The railway was closed when Italy entered the World War I in 1915. The railway was on the front line and then sustained heavy damage, while "Riva" was sent to work on the Heeresfeldbahn (field military railways) in the Eastern front. From 1918 to 1941, it served an industrial railway in Stryj, Poland. World War II brought another stint in military duty before the engine finally ended up on the State Railways of Romania (CFR) as number 395–104. "Riva" operated on the CFR's Alba Julia–Zlatna line until 1968, when it was finally retired and sold to Plasser & Theurer, an Austria based builder of track maintenance machinery. An American representative of Plasser & Theurer became aware of the Omaha Zoo's search for a second locomotive, and in 1974 arrangements were made for "Riva" to be donated to the zoo. Restoration took place in the Union Pacific's Omaha shops. The overhaul consisted of major running gear work, American air brake equipment installation, and conversion from coal to oil firing. The locomotive was then painted, and missing parts such as the headlights and bell were replaced. The reborn "Riva" entered service at the zoo in 1976 during the annual Family Night/Members' Day event, and has operated almost every year since. A major multi year overhaul took place in the early 1990s and another in 2000–2002. During the winter and spring of 2005, the water tanks were replaced and the air tanks (added in 1976) were moved to a concealed location, returning the engine to a more historically correct appearance. The engine was repainted from its cascade green and black paint scheme to an all dark green with maroon wheels. It was also given a new bell in 2013. In July 2023, 104 received yet another external makeover that closely resembled its original appearance from the 1890s. The locomotive has been repainted into a bright red with contrasting black. All lights have been removed, its pilot has been modified, and cosmetic stenciling has been reapplied. Virgie is the zoo's first diesel locomotive, acquired in 2008. It is a four wheeled, 40 ton diesel switcher locomotive built by Plymouth, in 1957 and named for one of the railroad's founders. When the engine arrived at the zoo, it was painted light blue and featured a likeness of a woman's face (presumably that of its previous owner's wife) on its front. The zoo has since removed the face and reimagined it in a striking red color. Unreliable source: date=October 2018 Virgie entered service in 2009, mainly used as a train set switcher and is used for multiple different shop tasks.