Кіріспе

Авиациялық және метеорологиялық станцияларға арналған идентификатор Орналасу идентификаторы – әуежайдың, навигациялық құралдың немесе метеорологиялық станцияның атауын және орналасқан жерін көрсететін шартты белгі. Ол әуе қозғалысын басқару, телекоммуникация, компьютерлік бағдарламалау, ауа райы туралы хабарламалар және басқа да байланысты қызметтердегі штаттық әуе қозғалысын басқару мекемелерінде қолданылады.

ICAO орналасу индикаторы

Халықаралық азаматтық авиация ұйымы ICAO 7910 басылымында жарияланған төрт әріпті орналасу белгілеулерінің жиынтығын белгілейді. Бұл белгілеулер әуе қозғалысын басқару органдары аэропорттарды анықтау үшін, ал метеорологиялық қызметтер METAR ауа райы туралы хабарламаларды дайындау үшін пайдаланады. Бірінші әріп аймақты көрсетеді; мысалы, K – континенттік АҚШ, C – Канада, E – Солтүстік Еуропа, R – Азияның алыс шығысы және Y – Австралия. ICAO орналасу белгілеулерінің мысалдары: Манила Ниной Акино әуежайы үшін RPLL және Вестовер бірлескен әуе резервтік базасы үшін KCEF.

IATA идентификаторы

Халықаралық әуе көлігі қауымдастығы (IATA) үш әріпті идентификаторларды қолданады, олар авиакомпаниялардың жұмысын, багаждың бағытталған маршрутын және билеттеуді қамтамасыз етеді. IATA идентификаторларының белгілі бір ұйымдық жүйесі жоқ; көбінесе олар әуежайдың немесе қаланың аббревиатурасын қабылдайды, мысалы, Манила Ниной Акино әуежайы үшін MNL. АҚШ-та IATA идентификаторы көбінесе FAA идентификаторымен сәйкес келеді, бірақ бұл әрқашан осылай бола бермейді. Сойер халықаралық әуежайы, Мичиган штатының Маркетте қаласында орналасқан, FAA идентификаторы SAW және IATA идентификаторы MQT болып табылады - осының жарқын мысалы.

FAA идентификаторы

Федералды авиация басқармасының орналасу идентификаторы (FAA LID) – АҚШ-тағы авиациямен байланысты нысандарды анықтайтын үштен бес таңбалы әріп-сандық код, бірақ кейбір кодтар басқа ұйымдарға арналған және олардың басқаруында болады. Көбінесе ірі әуежайларға үш әріптен тұратын идентификаторлар беріледі, мысалы, Чикаго О’Хара халықаралық әуежайы үшін ORD коды. Кішкентай әуежайларға әдетте әріптер мен сандардың қосындысынан тұратын кодтар тағайындалады, мысалы, Skydive Chicago әуежайы үшін 8N2 және Turners Falls әуежайы үшін 0B5. Жекеменшік әуежайларға төрт таңбалы идентификаторлар беріледі, мысалы, Лос-Анджелес округінің өрт сөндіру департаментінің тікұшақ алаңы үшін 1CA9 коды. Орналасу идентификаторлары төменде сипатталған Transport Canada идентификаторларымен үйлестіріледі. Жалпы алғанда, FAA-ның үш әріптен тұратын барлық идентификаторларды (K, N, W және Y әріптерімен басталатындарды қоспағанда), үш және төрт таңбалы әріп-сандық идентификаторларды, сондай-ақ АҚШ және оның құзырындағы аумақтарға бес әріптен тұратын идентификаторларды тағайындауға құқығы бар. Әскери-теңіз департаменті N әрпімен басталатын үш әріптен тұратын идентификаторларды тек осы департаменттің пайдалануына береді. Transport Canada Y әрпімен басталатын үш таңбалы идентификаторларды тағайындайды. Q әрпімен басталатын кодтар тобы халықаралық телекоммуникациялық құзыретына бағынады, бірақ FAA техникалық операциялары оны басқа идентификациялық кодтар жүйесіне кірмейтін ұлттық әуе кеңістігінің жабдықтарын анықтау үшін ішкі пайдалануда қолданады. Z әрпімен басталатын кодтар тобы АҚШ әуе бағыттарын басқару орталықтарын анықтайды.

Transport Canada идентификаторы

Транспорт Канада өзінің құзыретіне кіретін аймақтарға екі, үш және төрт таңбалы идентификаторларды тағайындайды, соның ішінде Y және Z әріптерімен басталатын үш әріпті идентификаторларды. Бұл идентификаторлар жоғарыда сипатталған FAA идентификатор жүйесімен үйлесімді болу үшін жасалған, бірақ кейбір қақтығыстар бар.

Мексиканың Федералды азаматтық авиация агенттігі

Мексиканың Федералды азаматтық авиация агенттігі (Agencia Federal de Aviación Civil, AFAC) – Мексикадағы әрбір азаматтық әуежайды анықтау үшін қолданылатын, әрқайсысы үш әріптен тұратын әуежай кодтарын тағайындаушы мекеме. (Бұл әріптер IATA кодтарындағыдай, әуежай атауынан үш әріп алып таңдалады, мысалы, Zacapu әуежолағы үшін ZPU). Бұл әуежайлар әуежайлар, жеке әуежолақтар, құрлықтағы тікұшақ алаңдары, кемедегі тікұшақ алаңдары және платформадағы тікұшақ алаңдары болуы мүмкін. Ірі әуежайлар үшін IATA белгілері қолданылады, мысалы, TLC – Толука халықаралық әуежайы үшін, бірақ кейбір ерекшеліктер де бар, мысалы, IATA XAL және AFAC ALA – Сонора штатындағы Аламос ұлттық әуежайы үшін.

Ресейлік орналасу идентификаторы

Ресейде (және 1991 жылға дейін КСРО-да) үш кириллица әрпінен тұратын әуежай идентификаторлары (ішкі код) бар. Олар, мысалы, билет сату үшін пайдаланылады. Кейбір кестелі рейстері бар шағын әуежайларда IATA коды болмайды, тек осы код және, мүмкін, ICAO коды болады. IATA кодтарынан өзгеше, олар 1990 жылдары бұрынғы КСРО-ның бірқатар қалаларының атаулары өзгерген кезде өзгерді, мысалы, Санкт-Петербург (бұрынғы Ленинград) қаласы ЛЕД кодынан СПТ кодына ауысты. 2009 жылғы мәлімет бойынша, шамамен 3000 ішкі код комбинациясы қолданыста. Ресейдегі көптеген кішкентай аэродромдарда тіпті ICAO коды да жоқ, тек "ұлттық" анықтама немесе екі анықтама бар: біреуі азаматтық, әдетте "У" әрпімен басталады, екіншісі "мемлекеттік" немесе әскери операцияларға арналған, бірінші әрпі "Ь" әрпіне ауысқан, бірақ көбінесе бірдей болады. Бұл "ұшқыштар" кодтары ресми құжатта келтірілген, онда ұлттық кодтар (азаматтық), ұлттық кодтар (әскери және мемлекеттік) үшін бөлек бағандар қарастырылған, ал кейбіреулерінде "халықаралық" кодтар да бар; тек соңғылары ғана ICAO кодтарымен сәйкес келеді. Мысалы, Магадандағы Сокол әуежайы ұлттық азаматтық код УХММ, ұлттық әскери код ЬХММ және "халықаралық" UHMM кодымен тіркелген.

АҚШ ауа райы агенттігінің идентификаторлары

Ұлттық метеорологиялық қызмет стансаларды анықтау үшін бірнеше схемаларды қолданады. Әдетте ол ICAO және WMO идентификаторларына сүйенеді, бірақ бірнеше ауа райы болжамы кеңселері (WFO) және әуежайлардан алыстап кеткен ауа райы радарлары өздерінің қолданыстағы кодтарына қайшы келмейтін кодтарын алды. Бұл әдетте X әрпімен аяқталады, мысалы, Бирмингем, Алабама (BHM) өзінің радарлық орнын қаланың оңтүстігіндегі (BMX) бірімен алмастырды немесе Ноксвилл (TYS) кеңсесі жақын маңдағы Морристаунға (MRX) көшірілді. Басқалары өзгерді, сондықтан Флоридадағы Майами қазір MIA орнына MFL, ал Даллас/Форт-Уорт (бұрынғы DFW) қазір FWD болып табылады. Климатологиялық қолданбалар WBAN (Weather Bureau Army Navy) жүйесін қолданады, ол өзінің юрисдикциясындағы ауа райы станцияларын анықтау үшін бес цифрлы сандық код болып табылады. Жақында ол гидрометеорологиялық станциялар сияқты мамандандырылған ауа райы талаптары үшін төрт әріп пен бір сандық идентификаторларды қолдана бастады. Бұларды USFS RAWS жүйесі және USGS-тің ағым өлшегіштері пайдаланады, екеуі де NOAA-ның GOES ауа райы спутниктері арқылы хабарлайды. Бұл үш әріптен тұрады, олар орналасқан жерді еске түсіреді, содан кейін АҚШ штатының бірінші әрпі, содан кейін сол әріптің ішіндегі әліпбилік реттілікті көрсететін сан (мысалы, Солтүстік Каролина станциялары N7 әрпімен аяқталады). Мнемоникалық ең жақын қаланың аты, немесе өзеннің аты, немесе екеуінің үйлесімі болуы мүмкін; және бірдей атаулар жақын маңдағы әртүрлі орындар үшін әртүрлі мнемоникалыққа қайта орналастырылуы мүмкін. Мысалы, VING1 – Винингс, Джорджиядағы өлшегіш, ол Чаттахучи өзені бойындағы басқа станциялардан (мысалы, жақын маңдағы Оукдейлдегі CHAG1) ерекшеленеді, олар сондай-ақ Винингс сияқты Атланта қаласының шегінде және Атлантадағы басқа өзендерден, мысалы, Пичтри Крик (AANG1) орналасқан. АҚШ Әуе күштері ауа райы агенттігі (AFWA) барлық американдық әскери қызметтер атынан әрекет етеді және нақты әлемдегі төтенше жағдайларды қолдауға арналған бөлімшелерге, жаттығулар кезінде қолдау көрсететін гарнизондық бөлімшелерге, құпия жұмыс орындарына және тұрақты орналасу идентификаторын сұраған, бірақ әлі алмаған бөлімшелерге "KQ" әрпінен басталатын арнайы пайдалану ICAO идентификаторларын тағайындайды. Әскери-әуе күштері мен Ұлттық климаттық деректер орталығы әлі күнге дейін қолданатын жүйелердің бірі – Бас станция каталогы немесе MASLIB коды. Бұл 6 цифрлы сандық код, ол негізінен WMO станциясы идентификаторымен бірдей, бірақ қосымша цифр қосылады, бұл көптеген станцияларды индекстеуге мүмкіндік береді. Бұл қосымша цифр әрқашан "0" болып табылады, егер нақты бес цифрлы идентификаторды қолдана отырып, ДМҰ стансасына сілтеме жасалса, бірақ жақын маңдағы басқа стансаларға сілтеме жасау үшін 1-ден 9-ға дейін болуы мүмкін. MASLIB идентификаторлары АҚШ-тан тыс жерлерде танылмайды.

Көшірілген идентификаторлар

Сирек жағдайларда идентификаторлар жаңа орындарға көшірілді, көбінесе бастапқы әуежайдың жабылуына байланысты. Соның ішінде 1996 жылы Стейплтон халықаралық әуежайынан Денвер халықаралық әуежайына көшкен DEN/KDEN және 1999 жылы Остин Мюллер қалалық әуежайынан Остин–Бергстром халықаралық әуежайына көшкен AUS/KAUS жақсы белгілі мысалдар. Бұл екі жағдайдың да себебі бастапқы орналасқан жерлердің жабылуы болды. Кейде код толығымен тоқтатылып, оны алмастыратын ешбір код болмайды. Мұндай жағдайлар көбінесе кішкентай әуежайлар жабылғанда болады, мысалы, Стоун-Маунтин әуежайының 00A идентификаторы қазір Пенсильвания штатының Бенсалем қаласындағы R/C вертолет алаңында қолданылады. Тағы бір жағдайда, Нью-Йорктегі Идлевилд әуежайы Джон Ф. Кеннедидің құрметіне аталғаннан кейін JFK және KJFK идентификаторларына өзгертілді, ал оның бұрынғы IDL және KIDL кодтары кейін Миссисипи штатының Индианалола қаласындағы муниципалды әуежай үшін қайта қолданылды. Көшірілген идентификаторлар көбінесе жеткілікті жазбаға ие болмайды және тарихи жазбаларды өңдейтін деректер жүйелері мен бағдарламалық құралдарда, сондай-ақ зерттеу және құқықтық жұмыстарда проблемалар тудыруы мүмкін. Осыған ұқсас мәселе хабар тарату шақыру белгілеріне де қатысты.