Сербияның театр әкесі Йоаким Вуйич өмірі мен шығармашылығы
Joakim Vujić
Йоаким Вуйич – серб жазушысы, драматур, актер, саяхатшы. Сербия театрының негізін қалаушы, 18 ғасырдың көрнекті өкілі. Өмірбаяны, шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Серб жазушысы, драматург, актер, саяхатшы және полиглот Жоаким Вујич (серб кириллицасы: Јоаким Вујић; Бая, Габсбург монархиясы, 9 қыркүйек 1772 – Белград, Сербия княздығы, 8 қараша 1847) – серб жазушысы, драматург (музыкалық сахна және театр), актер, саяхатшы және полиглот. Ол 18 ғасырдағы ең талантты серб драматургтері мен жазушыларының бірі, 1835/36 жылдары Крагуевацтағы Княжевский серб театрының директоры болды. Ол Сербия театрының әкесі деп есептеледі.
Serbian writer, dramatist, actor, traveler and polyglot
Joakim Vujić (Serbian Cyrillic: Јоаким Вујић; Baja, Habsburg monarchy, 9 September 1772 – Belgrade, Principality of Serbia, 8 November 1847) was a Serbian writer, dramatist (musical stage and theatre), actor, traveler and polyglot. He was one of the most accomplished Serbian dramatists and writers of the 18th century, director of Knjaževsko srpski teatar (The Royal Serbian Theatre) in Kragujevac 1835/36. He is known as the Father of Serbian Theatre.
Өмірбаян
Вуич 1772 жылдың 9 қыркүйегінде Дунай өзенінің жағасындағы Бая қаласында дүниеге келді. 1696 жылдан бері император Леопольд I осы қалаға «серб қаласы» ретінде ерекше құқықтар берген (бірақ ол бұл мәртебеге бұрыннан-ақ ие болған). Оның ата-бабалары (сол кезде Осман империясының билігінде болған Оңтүстік Сербияда тұрған) Осман түріктерінен паналау іздеп, осы аймаққа (Паннон жазығының оңтүстігіндегі Рация немесе Расьяг) келген. Вуич Бая қаласындағы мектепке барып оқыды. Алдымен славян-серб мектебінде, содан кейін латын, неміс және венгр мектептерінде білім алды. Ол Нови-Сад, Калоча және Братиславада (Евангелиелік лицейде және Рим-католик академиясында) оқуын жалғастырды. Ол мұғалім болып жұмыс істеді және көбінесе шет тілдерін оқыту арқылы күнкөріс жасады. Вуич Ағартушылықтың ынталы жақтасы болды, ал оның үлгісі Доситей Обрадович еді, оны Доситей Караджордже Сербиясына аттанғанға дейін Триесттегі серб қауымдастығында жеке кездестірген. Жоаким Вуич көп тілді білген, итальян, неміс, француз, ағылшын, венгр, сондай-ақ грек және латын тілдерін меңгерген. Ол еврей тілін де біраз дәрежеде үйренді. Оның драматург ретіндегі мансабы 1813 жылы немесе оның шамасындағы бір драманы қою арқылы басталды және шамамен отыз жылға созылды. 1813 жылға дейін ол австриялық биліктің, әсіресе Габсбургтердің наразылығына ұшырады, олар Земундағы сахнада оған жасаған шабуылдары үшін оны қамауға алуға себеп болды. Түрмеде тұрып пьеса жазғаннан кейін, ол өзінің сөздерінен бас тартты және босатылды. Оның көптеген саяхаттары мен әдеби жетістіктері Сербияның жаңа астанасы – Крагуевацта оның беделін нығайтты және оны князь Милошпен жақын байланысқа түсірді, ол оның өзіне ұқсас адам екенін мойындады және оны князьдік серб театрының директоры (knaževsko srbskog teatra direktor) – Корольдік серб театрының директоры етіп тағайындады. Ол 1842 жылы Сербияға оралуға дейін Қара теңізге және Оңтүстік Ресейдің әртүрлі аймақтарына бірнеше саяхат жасады, ол 1847 жылдың 8 қарашасында қайтыс болды.
Vujić was born on 9 September 1772 in Baja, a small town on the bank of the Danube which had been granted, as early as 1696, special privileges by Emperor Leopold I as a "Serbian town" (though it had always been so for a long time). His ancestors (then living in Ottoman occupied South Serbia) arrived at this region (Rascia or Rászság of the southern Pannonian Plain) seeking refuge from the Ottoman Turks. Vujić went to school in Baja. First, he attended a Slav Serbian school, and then he proceeded to Latin, German and Hungarian schools. He was further educated in Novi Sad, Kalocsa and Bratislava (the Evangelical Licaeum and the Roman Catholic Academy). He became a teacher and earned his living chiefly as a teacher of foreign languages. He was an ardent supporter of Enlightenment and his model was Dositej Obradović, whom he met personally in Trieste's Serbian community before Dositej left for Karađorđe's Serbia. Joakim Vujić was a polyglot and spoke Italian, German, French, English, Hungarian, as well as Greek and Latin. He also learned some Hebrew. His career as a dramatic author began with the exhibition of a drama in or about the year 1813 and continued for almost thirty years. Before 1813 he incurred the hostility of the Austrian authorities, especially, it is said, of the Habsburgs, by the attacks which he made upon them on the stage in Zemun, and at their instance, he was imprisoned for a while. After writing a play during his imprisonment, in which he is said to have recanted, he was freed. His many travels and literary accomplishments established his influence in the new Serbian capital—Kragujevac—once and for all and at the same time knitted him closely to Prince Miloš, who recognized in him a man after his own heart, and made him the knaževsko srbskog teatra direktor, the director of the Royal Serbian Theatre. He made several voyages to the Black Sea and different places in southern Russia before returning in 1842 back in Serbia, where he died on 8 November 1847.