Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Латвиялық генерал (1884–1942)
Latvian general (1884 1942)
Кришянис Беркис (1884 жылдың 26 сәуірінде Īslīce қауымында, Бауска муниципалитетінде, Курляндияда, қазіргі Латвияда дүниеге келген – 1942 жылдың 29 шілдесінде Пермьде, Ресейде қайтыс болған) – латыш генералы. Бірінші дүниежүзілік соғыста латыш оқшаушыларының офицері ретінде көзге түскен ол, Латвия Тәуелсіздік соғысы кезінде генерал шеніне көтерілді және соғыстан кейін Армия Бас штабында қызмет етті. Балтық елдерін Кеңес Одағы басып алғаннан кейін Сібірге жер аударылып, ГУЛАГ еңбек лагерінде қайтыс болды.
Krišjānis Berķis (April 26, 1884, in Īslīce parish, Bauska municipality, Courland, modern Latvia – July 29, 1942, in Perm, Russia) was a Latvian general. Rising to prominence as an officer of the Latvian Riflemen in World War I, he was promoted to the rank of general during the Latvian War of Independence, and served on the Army General Staff after the war. After the Soviet occupation of the Baltic States, he was deported to Siberia and died in a Gulag labor camp.
Өмірбаян
Кришьянис Беркис 1884 жылдың 26 сәуірінде Курляндияның Īslīce қауымындағы Bērzkrogs шаруа қожалығында дүниеге келген. Ол жергілікті шіркеу мектебін және Бауска қалалық мектебін бітірген. Бітіргеннен кейін әскери қызметке келуді шешіп, Вильнюс әскери училищесіне түсті. 1906 жылы подпоручик шенімен бітірді. Содан кейін Хельсинкидегі 2-ші Фин ұлттық полкінде қызмет етті. Финляндияның Ұлы Герцогтігінде қызмет еткен кезінде Хилма Лехтонен (1887-1961) есімді фин қызына үйленді. 1909 жылы поручик, ал 1913 жылы штаб-капитан шеніне көтерілді.
Krišjānis Berķis was born on April 26, 1884, in the farmer's homestead Bērzkrogs, Īslīce parish, Courland. He graduated from a local parish school and the Bauska city school. After his graduation, he decided to become a soldier, and entered Vilnius military school. He graduated in 1906 in the rank of podporuchik. He then served in the 2nd. Finnish rifleman regiment in Helsinki. During his service in Grand Duchy of Finland, he married a Finnish girl named Hilma Lehtonen (1887 1961). In 1909 he was promoted to Poruchik, and in 1913, to Stabskapitan.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1914 жылы Беркис Ресей армиясының фин корпусының офицері ретінде Шығыс Пруссия майданына жіберілді. Ол рота командирі, кейін батальон командирі болып қызмет етті. Мазур көлдері маңындағы шайқастарға қатысты. 1915 жылдың қаңтар айында Фин корпусы Карпаттардағы оңтүстік-шығыс майданына жіберілді. Беркис капитандық шеніне көтеріліп, көптеген шайқастарға, соның ішінде 1916 жылғы Брусиловтың шабуылына қатысты. 1917 жылы подполковник болып, көптеген өтініштерден кейін, латыш атқыштары бөлімдеріне ауыстырылды. Ол 6-шы Тукум латыш атқыштары полкінің батальон командирі болды, бірақ қазан айынан бастап бүкіл полкке қолбасшылық етті. Өз полкімен бірге Югла шайқасына қатысып, негізгі орыс әскерлерінің Ригадан қауіпсіз шығуын қамтамасыз етті. 1917 жылдың қараша айында Қызыл Армияға қосылудан бас тарғандықтан, қызметтен босатылды. Ол отбасымен бірге болу үшін Финляндияға кетті.
In 1914, Berķis as an officer in the Finnish corps of the Russian Army was deployed to the front in East Prussia. He served as a company commander, and later as battalion commander. He participated in battles near the Masurian lakes. In January 1915, the Finnish Corps was deployed to the south eastern front in the Carpathians. Berķis was promoted to captain and participated in many battles, including Brusilov's offensive in 1916. In 1917, he was promoted to lieutenant colonel and after many requests, was finally transferred to the Latvian Rifleman units. He became the battalion commander in the 6th. Tukums Latvian rifleman regiment, but from October, he commanded the whole regiment. With his regiment, he participated in Battle of Jugla, securing to main Russian units safe withdrawal from Riga. In November 1917, he refused to join the Red Army, and was dismissed from his post. He went to Finland to be with his family.
Латвияның тәуелсіздік соғысы
1918 жылы Финляндияда Азамат соғысы басталғанда, Беркис отбасымен бірге Ресейдің Смоленск қаласына көшті. Бірақ кейін Латвия және Эстония арқылы Финляндияға қайтып келді. 1918 жылдың күзінде Беркис газеттерден Латвия Республикасының жарияланғаны және оның алғашқы әскери бөлімдерінің құрылып жатқаны туралы хабардар болды. 1919 жылдың наурыз айында ол Таллинге жетіп, Латвия үкіметінің өкілдерімен кездесті. Ұзақ өтпей полковник Йоргис Земитанспен де кездесіп, 21 наурызда латыш армиясына қатарына қосылды. Оған латыш резервтік батальонын құру тапсырылды. Екі айдан кейін батальон полкке айналды. Кейін ол 2-ші Цесис жаяу әскер полкі болып өзгерді, ал Беркис командир болып тағайындалды. 1919 жылдың мамыр айында полк майданға жіберіліп, Видземедегі шайқастарға қатысты. 1 маусымда полк Валмиераға, содан кейін Цесиске кірді. Цесис шайқасынан кейін полк Страздюмижадағы келісімге дейін шегініп жатқан немістерді қуды. 6 шілдеде басқа латыш бөлімдерімен бірге полк Ригаға кірді. Тамыз айында Беркис 3-ші Латегале жаяу әскер дивизиясының командирі болып тағайындалды және қазан айында полковник шеніне көтерілді. Ол Бермонтиандарға қарсы барлық шайқастарға, содан кейін Латегалияны азат етуге қатысты.
When the Finnish Civil War started in 1918, Berķis with his family went to Smolensk, Russia. Later, however, he passed through Latvia and Estonia to return to Finland. In autumn of 1918, Berķis learned from newspapers about the proclamation of the Latvian Republic and the forming of its first military units. In March 1919, he managed to get to Tallinn where he met delegates of the Latvian government. Soon after, he met with Colonel Jorģis Zemitāns, and on 21 March, he enlisted in the Latvian army. He was ordered to form a Latvian reserve battalion. After two months, the battalion became a regiment. Later it became the 2nd. Cēsis infantry regiment, and Berķis was appointed as commander. In May 1919, the regiment was deployed to the front and participated in battles in Vidzeme. On 1 June, the regiment entered Valmiera, and later Cēsis. After fighting in Battle of Cēsis, the regiment chased retreating Germans until the Strazdumiža ceasefire. On 6 July with other Latvian units, the regiment entered Riga. In August, Berķis was appointed commander of the 3. Latgales kājnieku divīzija and was promoted to Colonel in October. He participated in all battles against Bermontians, and later also in the liberation of Latgale.
Соғыстан кейінгі жылдар
Латвияның тәуелсіздік соғысынан кейін ол әскери қызметте қалып, 3-ші Латгале жаяу әскер дивизиясының командирі ретінде қызметін жалғастырды. 1925 жылы генерал шеніне көтерілді. 1930 жылы 8 айлық офицерлік курсты бітірді. Кейін ол Армия штабына ауыстырылды. Беркис 1934 жылғы 15 мамырдағы төңкерісте премьер-министр Карлис Ульманиспен бірге басқарушылардың бірі болды. Төңкерістен кейін ол 2-ші Видземе жаяу әскер дивизиясының командирі және Рига гарнизонының қолбасшысы болып тағайындалды. 1934 жылдан 1940 жылға дейін Армияның Бас қолбасшысы болды және 1940 жылдың көктемінде қысқа мерзімге Соғыс министрі болды. Министрлік қызметінде Латвияның Эстония, Финляндия және тіпті Ұлыбританиямен ынтымақтастығын дамытуға тырысты, бірақ ол үшін кеш болды. Кеңес Латвиясын басып алғаннан кейін ол қызметінен босатылып, армиядан зейнеткерлікке шықты. Ол отбасымен бірге Финляндияға жетуге үміттенді, бірақ 12 шілдеде Латвияға оралуға шешім қабылдады. Оралып келе жатқанда, достары Беркисті мұндай қадамнан бас тартуға көндірді, сондықтан ол Таллинде тоқтады. Сол жерде оны Кеңес билігі тұтқындап, Сібірдегі Молотов облысының Усолаг лагеріне жер аударды, онда 1942 жылы түрме ауруханасында қайтыс болды. Оның жалғыз баласы, Валентин, Ресейде қайтыс болды, ал немересі із-түзсіз жоғалып кетті.
After the Latvian War of independence, he stayed in the military and continued his service as commander of the 3rd. Latgale infantry division. In 1925, he was promoted to General. In 1930, he graduated 8 monthlong officer courses. Later he was moved to Army HQ. Berkis was one of Prime Minister Kārlis Ulmanis' principal co conspirators in the coup d'état of May 15, 1934. After the coup, he was appointed commander of the 2nd. Vidzeme infantry division and commander of the Riga garrison. He served as Commander in Chief of the Army from 1934 to 1940, and briefly became Minister of War in the spring of 1940. In his short term as minister, he tried to promote Latvian cooperation with Estonia, Finland and even Great Britain, but it was too late. After the Soviet Latvian occupation, he was dismissed from his post and retired from the army. Together with his family, he managed to get to Finland; however, on 12 July, he decided to return to Latvia. On his way back, some friends managed to discourage Berķis from such a move, and he stopped in Tallinn. There, he was arrested by the Soviet authorities and deported to Usollag, Molotov Oblast, Siberia, where he died in a prison hospital in 1942. His only child, Valentins, died in Russia, and their grandson went missing.