Кіріспе

Бишікпен құмар ойыны – көптеген жергілікті халықтар ойнайтын дәстүрлі қол ойыны, әр топтың ережелері әртүрлі болады. Әдетте, әртүрлі топтар жолға шығып кездескенде ойнайтын. Ойын бірнеше күнге созылып, оның барысында құнды заттар, мылтық, оқ-дәрі немесе темекі салынған тігістер тігісетін. Дәстүр бойынша, тек ер адамдар ғана қатысатын. Дегенмен, қазіргі заманғы ойындарда әйелдер де ойнауға мүмкіндік алады. Канаданың Юкон территориясындағы алғашқы ұлттар жыл сайын көптеген қол ойындары турнирлерін, яғни бишікпен құмар ойындарын өткізеді, онда екі жыныстың өкілдері де қатысады.

Ойын ережесі

Екі тең команда бір-біріне қарама-қарсы жерде тізе бүгіп отырады. Бір жағынан ойыншылар біртұтас затты (изиді) жұдырықтарында жасырады. Бұл зат жұдырықтар арасында беріліп отырады. Артында барабаншылар музыка қосып, құмар ойын туралы әндер айтады. Қарсы команданың капитаны қол шапалақтағанда барабан тоқтап, ойыншылар жұдырықтарын көрсетеді. Сосын капитан қолмен белгі беріп, заттың қай жұдырықта екенін қарсыластағы барлық ойыншыға бірден атайды. Дұрыс атай алса, ол ойыншы ойыннан шығарылады, ал шығарылмаған әр ойыншыға есептеу таяғы беріледі. Барлық қарсыластар ойыннан шығарылғанда, изиді жасыру құқығы екінші командаға өтеді. Ойын, командалардың бірі үш "қазы таяғының" екеуін алғанда аяқталады.

Юкон стилі

Бұл ойынды ойнау үшін командалардың жұп саны, ойыншылардан 2 таяқ артық (яғни 12 адамға 14 таяқ қажет), үш ойын таяғы (бір команда екеуін алғанда ойынды жеңіп алады), екі немесе одан көп көрпе немесе жамылғы, буындыны (токенді) жасыруға көмектесу үшін, адам санына тең буынды (токен) және екі төреші (әр тараптан біреу) қажет. Ойын екі капитан арасындағы шайқаспен басталуы керек. Екеуі де өз буындыларын жасырып, дайын болғанда қай қолды ашатынын "атумен" (көрсетумен) білдіреді. Ойын барысында команда капитаны түрлі шешімдер қабылдауы тиіс. Қай капитан жеңсе, оның командасы бірінші болып токенді жасырады. Ойыншы буындыны жасырып, екі қолын жұмып көтергенде, екі таңдауы бар: қолдарын кесіп, "Диа" деуі немесе қолдарын кесіспей қалдыруы. Көптеген ойыншылар жасырынып шыққаннан кейін қандай позада тұратындарына өте шығармашыл. Толық команда немесе қалған мүшелері жасырынып шыққаннан кейін, қарсы команданың капитаны көрсетумен жауап береді. Көрсету опциялары: Солға, Оңға, Ішкі бөлу, Сыртқы бөлу (олар үшін көптеген қол сигналдары, сондай-ақ екі қол сигналдары бар). Көрсету кезінде бармақтың орналасуы өте маңызды. Егер ойыншылар солға немесе оңға көрсетіп, бармақтарын жоғары көтерсе, бұл техникалық тұрғыдан сыртқы бөлу болып саналады және екі адамның арасында нақты орналасуды қажет етеді. Сол сияқты, егер ойыншылар ішкі бөлу үшін бармақтарын көтерсе, олар бармақтары көрсеткен адамның сыртқы қолын ашатынын білдіреді. Егер капитан сол жаққа көрсетсе, қарсы команда оң қолын ашады (қай қол көрсетілгеніне қарай). Егер капитан оң жаққа көрсетсе, қарсы команда сол қолын ашады. Ішкі бөлу екі адамның арасында қол алысқандай ашық қол болуы мүмкін, ал бөлу орны әр адам үшін ішкі қол болады. Сыртқы бөлу әдетте саусақпен нысанаға алу сияқты көрінеді және қайда орналасса да, ол барлық сыртқы қолдар болады.