Кіріспе

1943 жылғы 8 қыркүйекте АҚШ Әуе күштерінің ұшақтары Италияның Рим қаласына жақын орналасқан тарихи Фраскати қаласына әуе шабуылы жасады. Шабуылдың мақсаты Жерорта теңізі аймағындағы Германия Бас штабы (О. Б. С.) және қала маңындағы ғимараттар мен виллаларда орналасқан итальяндық штаб-пәтерлер болды.

Тарих

1943 жылдың 7 қыркүйегінде генерал Дулиттлдің операциялық бұйрығы: "8 қыркүйектегі мақсат – сегіз ауыр бомбалаушы ұшақ Фраскати қаласын жою. Бұл нысана маңызды және оны жою қажет. Ұшақтар Литорияға (қазіргі Латина) және Монте-Кавоға (Албан таулары) бағытталды; сағат 12:10-да Фраскатиге жетті. Олардың нысанасы – фельдмаршал Альберт Кесселринг пен оның штабы. Әуе шабуылына қарсы қорғаныс 88/56 мм ауыр зениттік және 37 мм және 20 мм жеңіл зениттік қарулармен жабдықталған, олар Тусколо жотасында және қаладағы террасаларда орналасқан, тұншықтыруға төтеп беру үшін цемент бағаналармен нығайтылған. Италия Корольдік Әуе күштері (Regia Aeronautica) шамамен 30 ұшақпен, соның ішінде ескірген Fiat CR.42, Macchi C.200, Fiat G.50 Freccia, Reggiane Re.2001, Macchi C.202 және екі Fiat G.55 истребительдерімен қатысты. Бұл Регия Аэронавтиканың одақтас күштермен келісімге келгенге дейінгі соңғы миссиясы болды. Барлығы бір одақтас ұшағы, 97-ші бомбалаушы топтың B-17 және 36 истребитель әуеде жойылды. Ғимараттардың шамамен 50 пайызы, көптеген ескерткіштер мен виллалар қирады. Сан-Пьетро алаңы қиратылды, бірақ собордың фасады зақымдалмады. Сол күні АҚШ-тың генерал-майтабасы Дуайт Д. Эйзенхауэр Италиямен одақтастардың келісімін жариялады. Бірнеше күннен кейін фельдмаршал Кесселринг өзінің әскери штабымен Соратте бункеріне көшті. Кейіннен фельдмаршал Кесселринг 8 қыркүйектегі оқиға туралы естеліктерінде жазды. Ол бұл күнді "итальяндық сатқындық күні" деп атады. Шындығында, бомбалау кезінде итальяндықтар неміс штабында болған жоқ. 1943 жылдың 3 қыркүйегінде одақтас күштер итальяндықтарды капитуляция туралы бейбіт келіссөздер кезінде бомбалау туралы ескертті. Бұл итальяндық генералдар мен Савойя патшалық сановниктері алты күннен кейін Пескара маңындағы Ортана портына қашып кетті. Италияның одақтастармен келісімге келгені туралы жаңалық Фраскатиге 1943 жылдың 8 қыркүйегінде сағат 19:45-те жетті. 24 сағаттан аз уақыт бұрын бомбадан қорғанышқа жасырынып, қала тұрғындары енді неміс армиясының басып алуынан қашу үшін оңтүстікке қашып барады. Қала тұрғындарының қирағандарды жинап, өлгендерді жерлеуге уақыты болмады. Нәтижесінде неміс қарулы күштері (Вермахт) бұл аймақты "зарарлы аймақ" деп жариялады және жалынды таратқыштарды қолданып қаланы жоюды жоспарлады. Бірақ қалада қалған азаматтар немістердің қаланы қирату жоспарын біліп, өлгендерін жерлеуге кірісті. Барлығы 485 азамат одақтастардың шабуылынан зардап шекті.

Ұшу реті

131 АҚШ Әскери Әуе Күштерінің ұшағы (B 17G Flying Fortress) биіктіктен таңдап бомбалау операциясын жүзеге асырды, себебі ұшақтар "Norden" заманауи нысана алу жүйесімен жабдықталған болатын. Ұшу реті: 1) 99-шы бомбалау тобы – 32 F. F. B17, 5500 м (18000 фут). 2) 301-ші бомбалау тобы – 36 F. F. B17, 6000 м (20000 фут). 3) 97-ші бомбалау тобы – 35 F. F. B17, 5500 м (18000 фут). 4) 2-ші бомбалау тобы – 28 F. F. B17, 6000 м (20000 фут).