Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балалар ойыны
Children's game
Ринголевио (кейде Ringalevio немесе ring a levio деп те жазады) – Нью-Йорк қаласының көшелерінде пайда болған балалар ойыны, ол кем дегенде 19 ғасырдың соңынан бері белгілі. Бұл "тег" ойынының көптеген түрлерінің бірі. Канадада бұл ойын Relievio деп аталады, ал 1950 жылдары Бостон мен Ирландияда да осы атау қолданылған. Кейбір жерлерде оны коко левио деп те атайды. Америкалық қоғам қайраткері және жазушы Эммет Гроган 1972 жылы "Ринголевио" атты көркемдемелі автобиография жазды. Гроган былай деп жазды: "Бұл ойын. Бұл ойын Нью-Йорк көшелерінде, есінде сақтаған адамдар ойнаған. Оның аты – Ринголевио, және ережелері қарапайым. Екі команда тең сандағы ойыншылардан тұрады. Уақыт шегі жоқ, үзіліс те, ойыншыларды ауыстыру да, қару қолдану да рұқсат етілмейді. Екі түрме бар. Бір ғана мақсат бар." Стюарт Кулиннің сөзіне сүйенсек, relievo ойыны ринг рельевоға, содан кейін ринголеавиоға айналған. Осыған ұқсас ойын, "Тұтқынның базасы" деп аталады, оны Льюис пен Кларктың экспедициясының мүшелері Нез Персе тайпасына қарсы ойнаған.
Ringolevio (also spelled ringalevio or ring a levio) is a children's game which originated in the streets of New York City, where it is known to have been played at least as far back as the late 19th century. It is one of the many variations of tag. In Canada, the game is known as Relievio, a name which was also used in Boston and Ireland in the 1950s. It is also, in some places, known as coco levio. American activist and author Emmett Grogan wrote a fictionalized autobiography called Ringolevio, which was published in 1972. Grogan wrote: "It's a game. A game played on the streets of New York, for as long as anyone can remember. It is called Ringolevio, and the rules are simple. There are two sides, each with the same number of players. There are no time limits, no intermissions, no substitutes and no weapons allowed. There are two jails. There is one objective." According to Stewart Culin, relievo became ring relievo and then ringoleavio. A similar game, called Prisoner's Base, was played by members of Lewis & Clark's Corps of Discovery against a group of Nez Perce.
Ережелер
Ойынды ойнаушылар екі топқа бөлінеді, бірі – "аңшылар", екіншісі – "құрбан". "Түрме" деп аталатын жабық аймақ белгіленеді. Ойыншыларды түрмеден қаншалықты қашықта қууға болатынының шектеулері болады. Аңшылар тобының мақсаты – "құрбанды" ұстап, оны ұстап алып, ән айту. Бұл ән аймақтар бойынша өзгеше болады, ойынның әртүрлі нұсқалары "тізбек-тізбек, екі тізбек, үзілмейді" және "Ринголевио, 1 2 3, 1 2 3, 1 2 3" сияқты әндерді қолданады. Егер қуылған адам осы қысқа айту кезінде кез келген сәтте босап кетсе, ол ұсталмайды және ойынды жалғастыра береді. Егер ән аяқталса, аңшы құрбанды түрмеге (кейбір нұсқаларында "негізгі орын" деп те аталады) алып кетеді, ал тұтқын "ойнаудан шығарылған" деп есептеледі. Құрбан түрмеге ұсталмай кіріп, тұтқындарды тигізіп, "Барлығы ішке! Барлығы ішке! Барлығын босатыңыз!" (басқа сөздер "All in, all in, all in, free allo" және "Olly olly oxen free" деп те айтылады) деп айту арқылы тұтқынға алынған топ мүшелерін босата алады.
The game typically splits players into two teams, one of "hunters" and one of "prey". A confined area called "jail" is marked. Games often have set boundaries of how far from the jail pursued players can go. The goal of the hunting team is to catch the "prey" by grabbing hold of them and performing a chant. This chant varies between regions, with different versions of the game using chants such as "chain chain double chain, no break away" and "Ringolevio, 1 2 3, 1 2 3, 1 2 3". If the pursued person breaks free at any point during this brief recitation, the person is not caught and can still play. If the chant is finished, the hunter takes the prey to jail (also called the "base" in some variations) and the captive is considered "out". The prey can free captured team members by entering the jail without being caught, tagging the captives and shouting, "All in! All in! Free all!" (other phrases used include "All in, all in, all in, free allo" and "Olly olly oxen free").
Фильмдер
Роджер Корманның "Жас жарыскерлер" (1963) фильмінде Роберт Мачин (Роберт Кэмпбелл) өзінің нағыз ағасы Уильям Кэмпбелл болған ағасы Джомен сөйлескенде "Ring a Leerio" деп айтады. PBS құжатты фильмі "Нью-Йорк көше ойындары" (2010) бұл ойынды Нью-Йорк қаласында кең таралған ойын ретінде көрсетеді. 1998 жылғы "Құлағандар" фильмінде Джон Гудман Дензел Вашингтонды кездестіргенде "Olly Olly Oxen Free O" деп бәйқиды.
In Roger Corman's The Young Racers (1963), Robert Machin (Robert Campbell) mentions "Ring a Leerio" in conversation with his brother, Joe (his real life brother William Campbell). The PBS documentary, New York Street Games (2010), as one of the games popular in New York City. In the 1998 film Fallen John Goodman shouts "Olly Olly Oxen Free O" upon encountering Denzel Washington.
Музыка
Француз әншісі Литтл Боб 1987 жылғы альбомын және оның атау трегін "Ringolevio" деп атады. Репер Notorious B.I.G. "Things Done Changed" әнінде, "Ready to Die" (1994) альбомында осы ойынды "coco levo" деп еске алады. Ол бұл ойын енді ойналмайтынын және мұның қала ішіндегі геттолардағы әлеуметтік құлдыраудың бір белгісі екенін айтады. "Ring a levio" рэпер 2Pac-тің "Old School" әнінде еске алынады. Лирик Роберт Хантер 1975 жылы жазған "Tiger Rose" әнінде "Балалар 'ring a levio' ойнайтын жағалауда" деп сөздер келтіреді. "Relievio" Бостондық Damone тобының "On My Mind" әнінде айтылады. Хип-хоп тобы Onyx-тің "Snowmads" (2019) альбомында "Ringolevio" әні бар.
French singer Little Bob called his 1987 album and the title track "Ringolevio". The rapper Notorious B. I. G. mentions the game, calling it "coco levo", in the song "Things Done Changed" on his album Ready to Die (1994). He notes that the game is no longer played and this is a symptom of social decline in inner city ghettos. Ring a levio is mentioned in rapper 2pac's song "Old School". Lyricist Robert Hunter mentions "On the bank where children play 'ring a levio'" in his 1975 song "Tiger Rose". Relievio is mentioned in Boston based band Damone's song "On My Mind". The song "Ringolevio" on the album Snowmads (2019) by hip hop group Onyx.
Теледидар
Ринголевио ойыны "Твайлайт-зона" эпизодындағы "Хорас Фордтың керемет әлемі" эпизодында маңызды орын алады. "Симпсондар" эпизодында "The D'oh cial Network" Лиза Шерри мен Терриден ринголевио (кейде "ринголивио" деп те айтылады) ойнауды, басқа ойындармен бірге сұрайды, бірақ олар оған жауап бермейді. Кейіннен олар Марко Поло ойнайды. "Бруклин көпірі" сериалының бір эпизодында балалар мен ересектер жаңбырлы күні үй ішінде өткізілетін Олимпиада ойындарының бір бөлігі ретінде Ринголевио ойнайды.
A game of ringolevio figures prominently in The Twilight Zone episode "The Incredible World of Horace Ford." In The Simpsons episode "The D'oh cial Network," Lisa asks Sherri and Terri to play ringolevio (as "ringolivio") among other games, but is ignored. Later, they play Marco Polo instead. In an episode of Brooklyn Bridge, the kids and adults play Ringolevio as part of their indoor rainy day olympics.