Кіріспе
Американдық ақын Эммануэль Ксавье (Emanuel Xavier; 1970 жылғы 3 мамырда туған) – американдық ақын, поэзияны ауызша оқитын өнер шебері, автор, редактор және Бруклиннің Бушвик ауданында туып өскен ЛГБТҚ белсендісі. Нью-Йорктегі Ист Виллидж, Манхэттен өнер ортасымен байланысты, ол бал мәдениеті және Нуйорика қозғалысынан өрби, сәтті ақынға, жазушыға айналып, гей жастар бағдарламаларын және латын американдық гей әдебиетін қолдаушы болды.
Emanuel Xavier (born May 3, 1970), is an American poet, spoken word artist, author, editor, and LGBTQ activist born and raised in the Bushwick area of Brooklyn. Associated with the East Village, Manhattan arts scene in New York City, he emerged from the ball culture scene and the Nuyorican movement to become a successful poet, writer and advocate for gay youth programs and Latino gay literature.
Алғашқы жылдар
Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында Эммануэль Ксавье Гранья эквадорлық анасынан дүниеге келді. Оның әкесі оның жүкті екенін білгеннен кейін оларды тастап кетті. Ол анасымен және оның бірге тұратын жігітімен тәрбиеленді, ол әйелінен ажырасқанмен, жылдар бойы үйленген күйінде болды. Оған нағыз әкесі туралы ештеңе айтылмады. Бала кезінде Ксавье туысынан жыныстық зорлық көрді. Ол 1970-ші жылдары Бушвик ауданында өсті, сол кезде ол негізінен Пуэрто-Рикодан, афроамерикандықтардан және аздаған итальяндықтардан құралған иммигранттар қауымы болған. Ол сол кезде Квинс ауданындағы басым ақ нәсілді бастауыш мектепке автобуспен жеткізілді, онда ол нәсілшілдікке ұшырады. 16 жасында ол анасы мен оның бірге тұратын жігітіне өзінің гомосексуал екенін айтты және осы үшін үйден қуылды. Ксавье кәмелетке толмаған еркек проституты ретінде көшеде тірі қалды. Кейіннен ол "Бір түрлі жарық" (кітап дүкені) жұмыс істеді. Ол поэзияны "ауырсыну мен ашуды босатудың жолы" деп қарастырған.
Кәсіби мансап
90-жылдардың ортасында ол ЛГБТҚ+ қауымдастығына ай сайынғы "Realness & Rhythms" атты табысты шараларды Нью-Йорктегі A Different Light (кітап дүкенінің) жертөлесінде ұйымдастырып, сөздік поэзияны таныстыруға көмектесті. 1997 жылы "Пир патшайымы" атты поэзия кітабын өзі шығарды. "Осы дәуірде (Марлон Риггстің "Тілдерді шешіп" туындысымен бірдей кезеңде) біз Еммануэль Ксавьердің ерекше "Пир патшайымы" поэзиясын алдық – латын американдық автордың поэзиясы, тақырыптық және стиль жағынан осы туындыға ұқсас." 1998 жылы Вилли Нинжаның көмегімен ол Ксавьер үйін және Глам Слемді құрды, бұл Нью-Йорктегі Ақындар кафесінде (кейін Боуэри поэзия клубында) жыл сайынғы орталықтағы өнер шарасы болды. Ксавьер және Кстраваганза үйлері дәстүрлі балдарды ұйымдастыру үшін бірлесіп жұмыс істеді. Painted Leaf Press, қазір жұмыс істемейтін тәуелсіз баспа компаниясы, Ксавьердің жартылай автобиографиялық романын жариялады. Кішігірім таралыммен шығарылғанына қарамастан, роман "Ламбда" әдеби сыйлығына "Кіші баспа" санатында ұсынылды. Кейіннен 2009 жылы Rebel Satori Press басылымы оны он жылдық мерейтойына арнап қайта басып шығарды. 9/11 оқиғасынан кейін Ксавье "Жаулау үшін сөздер" атты поэзиялық қайырымдылық шарасын ұйымдастыруға көмектесті. Оның "Сәуір әні" өлеңі алғашқы Ұлттық 11 қыркүйек ескерткіші мен мұражайының веб-сайтына енгізілді және кейіннен 2002 жылы "Американо" өлеңдер жинағында жарияланды. 2002 жылы Ксавье Трибекадағы ДесБроссес көшесіндегі Трибека шатырында 14-ші жылдық Ламбда әдеби сыйлықтарын табыс ету рәсімін өткізді. Ол: "Гейлердің күн тәртібі міндетті түрде хип-хоп қозғалысының бөлігі емес. Мені ең болмаса Ричард Симмонс қолдайды, Рассел емес" деді. Бұл оның Рассел Симмонстың "Def Poetry" бағдарламасында екі рет қатысуға шақырылуына себеп болды. Ол сондай-ақ "In The Life with Laverne Cox" бағдарламасын жүргізді. Ол Вольфганг Буштың "Мен қалай көрінемін" деректі фильмінде түсті және "Шыңға сапар" көркем фильмінде басты рөлдердің бірін сомдады. Ксавье 2005 жылы "Оқтар мен көбелектер: Квир сөздік поэзиясы" антологиясын редакциялады, бұл оған антологиялар санатында екінші Ламбда әдеби сыйлығына үміткерлікке мүмкіндік берді. Бірнеше жылдан кейін, 2008 жылы ол "Марипосалар: Квир латино поэзиясының заманауи антологиясы" антологиясын редакциялады. El Museo del Barrio 2010 жылы "Legendary" сөздік поэзия альбомына негізделген хореографиялық би көрсетілімін ұйымдастырды. "Егер Иса гей болса" – 2010 жылы алғаш жарық көрген Эммануэль Ксавьердің үшінші толық өлеңдер жинағы. Кітаптың мұқабасындағы дәстүрлі Иса және ішіндегі гей секстік суреттердің болуы оның жарық көруіне қарсылық тудырды. 2013 жылы "Жамандық" атты өлеңдер жинағын жариялады. Ксавье 2015 жылдың 21 наурызында TEDx Bushwick-те сөз сөйлеуге шақырылды. Сондай-ақ, ол Испаниядан (Исландия, Иордания, Палестина) келген ақындарды қамтитын деректі фильм түсірді. Деректі фильмнен алынған үзінді "Американо" қысқаметражды фильмі ретінде жарық көрді. Ол сондай-ақ Америка ақындары академиясымен бірлесіп "The High Line" жобасы аясында алғашқы "Күн батқаннан кейін: Поэзия серуені" шарасын ұйымдастыруға көмектесті. 2016 жылы ол "Нұр" атты еңбегін жариялады. Кейін, 2024 жылы осы кітаптан алынған "Нұр" атты өлең "The Best American Poetry" блогының апталық өлеңі болып таңдалды. Stonewall Inn төңкерісінің 50 жылдығына орай, Ксавье 2019 жылы Stonewall Inn Gives Back бастамасына қатысты. Басқа қатысушылардың арасында Аманда Лепор, Дион Уорвик, Кейт Борнштейн, Леа ДеЛария, Майкл Мусто, Майкл Ури және Нико Торторелла болды. Ол Penguin Random House үшін жұмыс істейді және 2011 жылы The Penguin Random House LGBTQ Network-ті құрды, онда ол бастапқыда топ төрағасы болды. 2021 жылы "Эммануэль Ксавьердің таңдамалы өлеңдері" атты өлеңдер жинағы жарық көрді. 2022 жылы ол The Publishing Triangle кеңесіне кіргені туралы хабарланды. 2023 жылы ол 35-ші жылдық Publishing Triangle Awards сыйлығын өткізді және 2023 жылдың күзінде "Сүйкімді бала" атты жаңа кітабын жариялады. Сол жылы оның "Ескі кәсіпқой" атты өлеңі алғаш рет "Poetry" журналында жарияланды. Бұл кітап оған Гей поэзиясы номинациясы бойынша үшінші Ламбда әдеби сыйлығына үміткерлікке ие болды. 2024 жылдың 17 сәуір күні сәрсенбіде ол The New School-де 36-шы жылдық Publishing Triangle Awards сыйлығын өткізді.
This led to his invitation to feature twice on Russell Simmons Presents Def Poetry. He also hosted In The Life with Laverne Cox. He appeared in the Wolfgang Busch documentary How Do I Look and co starred in the feature film The Ski Trip. Xavier edited the anthology Bullets & Butterflies: Queer Spoken Word Poetry in 2005, earning him a second Lambda Literary Award nomination in the Anthologies category. A few years later, in 2008, he edited the anthology Mariposas: A Modern Anthology of Queer Latino Poetry. El Museo del Barrio staged a choreographed dance presentation based on his spoken word album Legendary in 2010. If Jesus Were Gay was the third full length poetry collection by Emanuel Xavier first published in 2010. The publication of this book was controversial because of a traditional Jesus on the cover and graphic gay sex inside. He published his poetry collection Nefarious in 2013. Xavier was selected as a featured speaker for TEDx Bushwick on March 21, 2015. He also filmed for a documentary from Spain which included poets from around the world (Iceland, Jordan, Palestine). An excerpt of the documentary was released as the short film Americano. He also helped organize the first After Sunset: Poetry Walk at The High Line with The Academy of American Poets. In 2016, he published Radiance. Later, in 2024, the title poem from this book would be selected as a poem of the week by The Best American Poetry blog site. For the 50th anniversary of the Stonewall Inn riots, Xavier was part of the Stonewall Inn Gives Back Initiative in 2019. Other participants included Amanda Lepore, Dionne Warwick, Kate Bornstein, Lea DeLaria, Michael Musto, Michael Urie and Nico Tortorella. He works for Penguin Random House and founded The Penguin Random House LGBTQ Network in 2011, where he originally served as chair of the group. Selected Poems of Emanuel Xavier, a curated career spanning collection of his poetry was published in 2021. In 2022, it was announced that he joined the Board of The Publishing Triangle. In 2023, he hosted The 35th Annual Publishing Triangle Awards and announced a new book, Love(ly) Child, for Fall 2023. That same year, one of his poems, "Old Pro" was published in Poetry (magazine) for the first time. The book would earn him his third Lambda Literary Award nomination for Gay Poetry. On Wednesday, April 17, 2024, he hosted the 36th Annual Publishing Triangle Awards at The New School.
Белсенділік
Бұрынғы үйсіз жасөспірім ретінде ол Сильвия Ривераның орны және Али Форни орталығы сияқты ұйымдарға арналған қайырымдылық шараларын ұйымдастырды. Ол сонымен қатар ACT UP Latino Caucus, Latino Commission on AIDS, Men of All Colors Together / New York (MACT / NY), Marriage Equality New York (MENY) және басқа да белсенді ұйымдармен байланыста болды. 2017 жылы PEN America оны Трамп әкімшілігіне қарсы наразылық ретінде Нью-Йорк қалалық кітапханасының алдында өткен Writer's Resist митингісінде "Americano" атты өлеңін оқып беруге шақырды. Сол жылы оның "Пиер Куин" поэзия жинағының 20 жылдығына арналған бір апталық көрме өткізілді. 2018 жылы ол Мәдени дипломатия жөніндегі халықаралық симпозиум аясында Біріккен Ұлттар Ұйымында өлеңдерін оқыды. Ол қару-жарақ бақылауы туралы жаңа өлеңмен бөлісті, бірақ сынға ұшырағаннан кейін, оны қайтадан спикер ретінде шақырудан бас тартты.
Шабуыл және соңынан
2005 жылдың қазан айында Ксавьер Бруклиндегі Бушвик ауданында шамамен 20 жас жігіттен шабуыл көрді. Шабуылға қатысты түрлі әңгімелер болды, кейбіреулері оның "Латин Кингс" тобына полицияның қатыгездігі туралы "Құдайды күту" атты өлеңін жариялауға рұқсат бергендігіне байланысты болғанын айтты. Шабуылдан кейін Ксавьерде акустикалық неврома, яғни мидың ісігінің бір түрі анықталды және оған операция жасалды; ісік қатерлі емес еді, бірақ жарым-жартылай бет парализіне әкелді. Ол параличтен жазылып кетті, алайда оң құлағының есту қабілеті жоғалды. Америкалық кітапханалар қауымдастығы Ксавьердің "If Jesus Were Gay" және "Nefarious" поэзия жинақтарын 2011 және 2015 жылдардағы "Көпіршік кітаптар" тізіміне енгізді. Оның үш кітабы – "Radiance", "Еммануэль Ксавьердің таңдамалы өлеңдері" және "Me No Habla With Acento: Contemporary Latino Poetry" антологиясы – Халықаралық латындық кітап сыйлығының финалистері болды. Сондай-ақ, оның үш кітабы – "Christ Like" романы, "Bullets & Butterflies: queer spoken word poetry" антологиясы және "Love(ly) Child" поэзия жинағы – Lambda әдеби сыйлығының финалистері атанды. Ол "Gay City Impact" сыйлығының және Марша А. Гомес мәдени мұрасы сыйлығының иегері. Ол Lambda әдеби сыйлығының төрешісі және 2023 жылғы "Святые и грешники" (Saints & Sinners) ЛГБТҚ+ әдеби фестивалінің поэзия төрешісі қызметін атқарды. 2023 жылы ол "Святые и грешники" (Saints & Sinners) ЛГБТҚ+ әдеби фестивалінің Даңқ залына енгізілді.
The American Library Association selected Xavier's poetry collections If Jesus Were Gay and Nefarious for its Over The Rainbow Books lists for 2011 and 2015 respectively. Three of his books have been finalists for International Latino Book Awards— Radiance, Selected Poems of Emanuel Xavier, and the anthology Me No Habla With Acento: Contemporary Latino Poetry. Three of his books have also been finalists for Lambda Literary Awards— the novel Christ Like, the anthology Bullets & Butterflies: queer spoken word poetry, and the poetry collection Love(ly) Child. He is the recipient of a Gay City Impact Award and the Marsha A. Gomez Cultural Heritage Award. He has served as a judge for the Lambda Literary Awards and as poetry judge for The 2023 Saints & Sinners LGBTQ+ Literary Festival. He was also inducted into the Saints & Sinners LGBTQ+ Literary Festival Hall of Fame in 2023.