Кіріспе
Гренландиядағы негізгі халықаралық әуежай – Кангерлусуак әуежайы (Søndre Strømfjord Lufthavn) – Гренландияның батыс-орталық бөлігінде, Кекката муниципалитетіне қарасты Кангерлусуак елді мекенінде орналасқан. Нарсарсуақ әуежайымен қатар, бұл Гренландиядағы ірі ұшақтарды қабылдай алатын екі азаматтық әуежайдың бірі. Басқа Гренландия әуежайларына қарағанда, ол жағалаудан алыс орналасқандықтан, тұман мен желдің әсеріне аз ұшырайды. Кангерлусуак әуежайы – Air Greenland әуе компаниясының халықаралық транзиттік пункті. Кангерлусуак аймағында өте аз тұрғын (шамамен 500 адам) бар, сондықтан осы жерден немесе осы жерге баратын саяхатшылардың саны аз; көптеген саяхатшылар ұшақтарын ауыстырады. Мәңгілік тоңның еруі мен климаттың өзгеруіне байланысты ұшу-қону жолағының жабылуы салдарынан, 2024 жылы әуежай ірі коммерциялық рейстерге жабылады. Дегенмен, әуежайдың әскери мақсатта пайдалануы жалғасады.
Kangerlussuaq Airport (, Søndre Strømfjord Lufthavn) is an airport in Kangerlussuaq, a settlement in the Qeqqata municipality in central western Greenland. Alongside Narsarsuaq Airport, it is one of only two civilian airports in Greenland large enough to handle large aircraft. It is located away from the coast and hence less prone to fog and wind in comparison with other airports in Greenland. Kangerlussuaq Airport is the international hub for Air Greenland. The Kangerlussuaq area has very few inhabitants (around 500), so few travellers have their origin or destination here; most travellers change aircraft. Due to runway pavement failures caused by thawing of the permafrost and climate change, the airport will be closed to major commercial traffic in 2024. However, military use of the airport will continue.
Тарих
Бірінші әуежай 1941 жылы АҚШ оккупациясы кезінде Bluie West 8 деген атпен салынды, кейіннен Sondrestromfjord әуе базасы және Sondrestrom әуе базасы болып қайта аталды. 1950 жылдардың ортасында Атлантикалық мұхитты басып өтетін азаматтық рейстер май құю үшін осы әуе базасын пайдалана бастады. 1956 жылы «Скандинавия әуежолдары» (SAS) «Полярлық бағыт» бойынша аптасына үш рет Douglas DC 6B ұшақтарымен Копенгаген – Сондер Стромфьорд (қазіргі Кангерлусуак) – Виннипег – Лос-Анджелес бағытында рейстер орындады. Бұл Гренландияға әуе қатынасын қамтамасыз етті, бірақ 1960 жылдары авиалайнерлердің ұшу қашықтығы артқан соң маңызы азайды. Оның орнына база Гренландияның әуе трафигінің орталығына айналды. 1992 жылы әуежай Гренландияның азаматтық басқаруына берілді. 2011 жылдың соңында «Air Greenland» компаниясының мәжілісінде Гренландияның негізгі халықаралық әуе хабын Кангерлусуактан көшіру жоспары келісілді. 2011 жылғы жоспарға сәйкес үш ұшу-қону жолағы салынуы керек: Қақортоқта жаңа әуежай, сондай-ақ Нуук пен Илулиссатта кеңейтулер жасалады. Жаңа әуежайлар кейіннен Тасиалақ пен Итокктортоормитте де салынуы мүмкін. Кангерлусуакпен қатар Нарсарсуак және Кулусук әуежайлары (Тасиалақ салынса) жабылады. Жалпы, көптеген ұшу-қону жолақтары АҚШ әскері тарапынан Данияның Гренландиядағы АҚШ әскерінің болуын азайту саясатына байланысты, ірі елді мекендерден қасақана алыс жерлерде салынған. Сондай-ақ, Кангерлусуактың ұшу-қону жолағын жөндеу қажет, себебі оның астындағы мәңгілік тоң еріп жатыр. 2016 жылы Нуук пен Илулиссат әуежайларының ұшу-қону жолақтарын ұзарту туралы шешім қабылданды, бұл оларға Даниядан орташа өлшемді реактивті ұшақтарды қабылдауға және Нарсарсуақты Қақортоқтағы жаңа әуежаймен алмастыруға мүмкіндік береді. Нұқ әуежайының құрылысы 2019 жылдың соңында басталды. Бұл, ұшу-қону жолағының жағдайымен бірге, Кангерлусуактың ақырында жабылуына немесе Гренландияның басқа қалаларына рейстерді орындау үшін кіші ұшақтарды және круиздік кемелердің келуіне байланысты чартерлік рейстерді пайдалануға әкелуі мүмкін. Егер Нуук пен Илулиссат Еуропадан тікелей рейстер алса да, Кангерлусуак әлі де маңызды болады, себебі ауа райы тұрақтырақ және ұшу-қону жолағы ұзын. Круиздік кемелер Гренландияға барып-қайтудың ұзақ уақыты көптеген жолаушылар үшін ыңғайсыз болғандықтан, Гренландияда жолаушыларды алмастыруды қалайды. Оларға кешігусіз сенімді әуежай қажет, өйткені круиздік кемелердің порттары мен құрлықтағы іс-шаралары бекітілген кестеге сәйкес келеді. Осы себепті 2018 жылы Кангерлусуакқа жақын жерде әуежайға баратын жолмен бірге жақсы порт салу жоспарлары мақұлданды. 2018 жылдан бастап шағын порт круиздік кемелерді де, ірі жүк кемелерін де қабылдай алмайды, сондықтан ауыстыратын қайықтар қажет.
Мекемелер
Терминал жаз айларында тәулігіне 24 сағат бойы ашық. 70 бөлмесі және мейрамханасы бар Kangerlussuaq қонақ үйі әуежай терминалының ішінде орналасқан, транзиттік жолаушылар мен аймаққа келгендерге жатақ ұсынады. Басқа да ыңғайлылықтардың ішінде күндіз жұмыс істейтін түнгі клуб және өзің қызмет көрсету бара бар. Бірнеше туристік фирмалар терминалдағы кеңседе, Туристік кеңсемен бірге орналасқан. Кangerlussuaq-та одан да қарапайым жатақтар да бар.
Жүк
Копенгагеннен ірі ұшақтармен Гренландияға пошта мен тауарларды, оның ішінде шұбатылған азық-түлікті жылдам тасымалдаудың басты жолы – әуе көлігі. Кангерлусуакта тиімді порттың болмауына байланысты, көптеген материалдар басқа бағыттарға әуемен жеткізіледі. Жедел тасымалдауды қажет етпейтін тауарлар көбінесе Нуукке әуемен, ал содан кейін Гренландияның басқа аймақтарына кемемен тасымалданады. Жағалаудағы Сисимиутке жол салу жоспары осы тасымалды ескере отырып жасалған. Жалпы, шығындарға қатысты алаңдаушылықтар бар, сондай-ақ Кангерлусуак әуежайының болашағына байланыстығы белгісіздік, жол салу немесе порт құрылысы туралы шешім қабылдауды қиындатады.
Апаттар мен оқиғалар
1961 жылы Greenlandair компаниясы басқаратын DHC 3 Otter ұшағы бортындағы өрт салдарынан Кенгерлусуак маңындағы қиыр жерге апаттық қонғанда құлады. Бір экипаж мүшесі қаза тапты. Ұшақта екі экипаж мүшесі және төрт жолаушы болды. 1968 жылы үш американдық T-33 реактивтік оқу ұшағы соқтығысып, жақын жердегі тауға құлады. Барлық үш ұшқыш парашютпен қауіпсіз жерге түсті. 1976 жылы АҚШ Әуе күштеріне қарасты C-141A жүк ұшағы құлап, бортындағы 27 жолаушы мен экипаждың 23-і қаза тапты.