Кіріспе
Сандфорд-он-Темз, сонымен қатар жай ғана Сандфорд деп аталады, Оксфордтың оңтүстігіндегі Оксфордширде Темза өзенінің жанындағы ауыл және приход кеңесі. Ауыл Оксфорд пен Хенли арасындағы A4074 тас жолының батысында жатыр.
Ерте тарих
1086 жылы "Соңғы сот кітабында" Ифли мен Рэдли арасындағы Темза өзеніндегі құмды броды арқылы өмір кешіп жатқан 18 отбасы тіркелген. Алты жүз жыл өткен соң ауыл халқы шамалы ғана өсті, ал 19 ғасырдың басында оның саны 200-ден аспады. Бүгінде халық саны 1000-нан асып, приход шекаралары үлкен өзгерістерге ұшырады.
Сент-Андрей шіркеуі
12 ғасырдың ортасында Сандфорд елтасының жерінде, жақын орналасқан Минчери қатындарының пайдалануы үшін Әулие Эндрюге арналған шағын "далалық шіркеу" салынды. Алғашқы Нормандық кіреберісі 1652 жылы Элизабет Ишемнің жомарттығы арқасында қалпына келтіріліп, жөнделді, бірақ шіркеудегі жақсарту жұмыстарының көп бөлігі 1840 және 1865 жылдар арасындағы 25 жыл ішінде жасалды. Көлемді жердің ортасында 1800 жылы Ұлы жұма күні отырғызылған әдемі қасиетті ырыс ағашы тұр, ал кіреберістің шығысындағы жазық бетті қабір тасынан қаңғыбақтарға нан таратылды. Әулие Эндрю шіркеуінің оңтүстік қабырғасында төрт соғыс ескерткіші орналасқан: екі дүниежүзілік соғыста қаза болғандардың тізімін ұсынатын ағаштан жасалған ауылдық құдайы және Е. Г. Уилкинс, Х. С. Кэннон және Х. С. Кэннонға арналған үш жекелеген еске алу тақтасы. Олардың әрқайсысы Императорлық соғыс мұражайының Ұлттық соғыс ескерткіштерінің тізіміне енгізілген.
Темплирлер және Госпитальдер
1239 жылы сэр Томас де Сэндфорд Оксфордтағы Темпл Коулидегі Тамплиерлер орденіне жер сыйлады. Эдуард II патшалық кезінде Тамплиерлер қудаланды, ал 1324 жылы Госпитальерлер ордені оны өз басқаруына алды. 1541 жылы Генрих VIII орденді таратып жіберді, соның салдарынан жер кардинал сэр Томас Вулсиге тиесілі болды.
Өзен және саға
Темза өзені Сэндфорд тарихында маңызды рөл атқарады, құнарлы шалғынды далалар егіншілікке жағдай жасайды, ал су көліктік және энергетикалық қажеттіліктерді қамтамасыз етеді. Ауылдың солтүстік жағынан табылған римдік керамикалық бұйымдар Сэндфордтың өндіріс тарихына куәлік етеді. "Сэндфорд" топонимі өзен арқылы өтуге байланысты, және тарихи деректерде Сандфорд паромдары туралы айтылады. 1644 жылғы мамыр айында Англия азамат соғысы кезінде Эссекс графы әскерін Сандфорд арқылы өзенге алып өтіп, Кропреди шайқасына қосылды. Көп ұзамай, өзен жағасындағы Корольдің қарулы үйі жанында паром (кейіннен ақылы көпір) болған, ол жылқылар мен арбаларды қоса алғанда, көліктерді Беркширдің бұрынғы қаласы Абингдонға жеткізген. Өзеннің батыс жағалауында құлыптың төменгі жағында саяхатшылардың жылқыға қайта мінуі үшін қолданылған ежелгі тіреу тасы әлі де көрініп тұр. Джером К. Джером "Кемедегі үш дос" кітабында Сандфордтың су астындағы тоғанын "өзіңді суға батыруға өте жақсы орын" деп сипаттаған. Құлып сақшысының үйінің артындағы су арнасы (1914 жылғы) "үлкен лашер" бөгетінен ағып, күшті ағыстар мен су айналымдарын тудырады. Қауіпке қарамастан, бұл орын 20 ғасырдың ортасына дейін жүзуге танымал болған. 1921 жылы осы өзенде үш студент, оның ішінде Питер Пэннің авторы Дж.М. Барридің асырап алған ұлы Майкл Льюэллин Дэвис қаза тапты. Мұнда кемінде 1821 жылдан бері тұрған обелискіде 1843 және 1921 жылдар аралығында үш жеке оқиғада суға батып кеткен алты Крайст Черч студентінің қазасы туралы жазылған. Тіпті 1950 жылдарға дейін Темзадағы Сэндфорд өзені демалуға арналған орын ретінде есептелген. Жексенбі күндері Оксфордтан адамдар құлыптың төменгі жағындағы "Лидо" су айдынында жүзіп, пикник жасауға келген. Корольдің қарулы үйінің кең шай бақтары болған, онда тыныш демалыс күндерін өткізуге болады. Сэндфордтағы алғашқы шлюз – бұл 1624 жылы "Ұлы құлыптар" деп аталған және шамамен 1632 жылы Англияда салынған алғашқы фунт шлюздерінің бірімен ауыстырылған навигациялық бөгет немесе флеш-шлюз, ол қазіргі лашер орнындағы ескі өзен арнасында орналасқан. Иффли, Сэндфорд және Кульхам шлюздары 1623 жылғы Темза кеме қатынасы заңына сәйкес Оксфорд Буркот комиссиясымен салынған (21 Jas. 1. c. 32). Ескі шлюз содан бері толтырылған, бірақ оның орны әлі де көрініп тұр (жоғарғы қақпалардың орны қазіргі жоғарғы қақпалардың үстіндегі тас құрылымында көрінеді). Жаңа шлюз 1836 жылы ашылды және қазіргі шлюз 1972 жылы салынғанға дейін жақсартулар жүргізілді. Литтлмор сағасы Темзадағы Сэндфордқа жақын Темза өзеніне қосылады.
Шаруашылықтар
Темплерлер орденінің аты 1900 жылы Оксфордтағы Магдален колледжі сатып алған Темпл фермасында соңғы кездерге дейін сақталды. 1950 жылдары Гилберт Генри Джеймс Моррис (Дик Моррис деп танылған) Магдален колледжімен ұзақ мерзімге жалға алу шарты жасасты және әйелі Фредамен бірге Темпл Ферм Кантри Клубын құрды. Жерге бірнеше ғимарат кірді, оның ішінде мүшелерге арналған бары бар бас үй, сондай-ақ мырза және ханым Моррис тұрған және қонақ бөлмелері бар екі қабатты жатын бөлмелер. Қорада да бар (қора бары) және жексенбілік кешкі ас пен апталық бинго және маусымдық билер сияқты кешкі шаралар өткізілетін үлкен мәдени орталық болды. Жаңа жылдық кеш биігі ерекше атақты болды. Сонымен қатар, Темза өзенінде автотұрақ, крикет алаңы және кеме тоқтау орны салынды. Дик Моррис 1966 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Фреда ұлы Ллойдпен серіктестік құрып, 1985 жылға дейін клубты басқарды, осы уақытта жалға алу мерзімі аяқталды. Temple Farm Country Club ретінде ұзақ жылдар қызмет еткеннен кейін, 1990 жылдары мүлік өртеніп, кейіннен қонақ үйге айналдырылды, бастапқыда Four Pillars Hotels Group құрамына кірді, ал 2016 жылдан бастап De Vere Hotel тобының бөлігі болды. Қора бары Оксфорд шейіті Джордж Нейпирдің соңғы бейіті болды деп айтылады, оның денесі Темзадан алынып, кейіннен қораға айналған отбасылық шіркеуге қойылды. Оның денесі жерлену жолында факелдік шерумен әкелінген бақтың қақпасына 1614 жылғы жазу ойылып салынған. Рок фермасы, бұрын Сандфорд фермасы деп аталған, 1897 жылы Бенфилд мырза сатып алған. Ол және оның серіктесі Локсли мырза құрылыс фирмасының иелері болды және құрылыс жұмыстарын кірпішпен қамтамасыз ету үшін Рок фермасындағы сазды пайдаланды. Жол атына қарамастан, Рок фермасының соңғы қалдықтары – қазір Манор Хаус деп аталатын және бастапқыда Сандфорд фермасы деп аталған бастапқы ферма үйі, Рок Ферма жолының сол жағында орналасқан шағын үйлер, Манор Хаусының оң жағындағы тағы төрт үй және 1990 жылдары қалпына келтірілген және Рок фермасының жаңа құрылысындағы үйлердің бірінің алдында тұрған Кине Клоуздағы ескі көгершін үйі. Рок-Фарм-Лейндегі жаңа қора стиліндегі үй бастапқы ескі қораның жоспарында салынған, оны бұзуға рұқсат алған құрылысшы. Рок фермасындағы жаңа үйлерді салу үшін жерді дайындау кезінде көптеген құрылыс тастары табылды, олардың кейбіреулері терезелер мен басқа архитектуралық элементтерге арналған. Бұл Элизабет Ишхамның үйінен алынған болуы мүмкін, ол бұл жерде болған деп есептелді. Тастың бір бөлігі Манор Хаусының артқы жағындағы қайта жаңартылған ғимаратқа, ескі сауын залының оңтүстік жағына қосылды. Сондай-ақ, Кине Клоузының соңынан римдік керамика сынықтары мен шлак табылды. (Герральд Кин мырза осы жердегі ферманы басқарған соңғы фермер болды.)
Өнеркәсіп
Құлыптың жанында және ағысы төмен орналасқан Сэндфорд Милл атты жағажайлық тұрғын үйлер кешені бар. 1980 жылдары салынған бұл кешен 1982 жылғы Рождество қарсаңында жабылған бұрынғы диірменнің орнында тұр. Алғашқыда Абингдон аббаттығына тиесілі болған және 1100 жылы жергілікті монахтардың нан пісіруге арналған меншігі деп тіркелген жүгері диірмені, 14 ғасырдың басында Темплер орденінің қолына өтті. 1826 жылы Оксфорд университетінің арта өсіп жатқан сұранысын қанағаттандыру үшін ол қағаз фабрикасына айналдырылды. Құлыптан жолдың ар жағында көрінетін және 1826 жылы салынған коттедждер де (қазіргі Ривер Вью) диірмен жұмысшылары үшін салынған. Олар бастапқыда битумдалған қағаздан жасалған жалпақ шатырлармен ерекшеленді (Британиядағы алғашқы мысал). Диірмен арнасы "King's Arms" пабынан құлыпқа дейін өтетін жаяу көпірдің астынан ағып өтеді. 20 ғасырдың басында "King's Arms" пабына іргелес және ағысы жоғары орналасқан кемежай қағаз фабрикасы мен кірпіш зауыты үшін кеңінен пайдаланылды, олар 1914 жылға дейін жақсы дамыды. 1920 жылы 126 фут биіктіктегі кірпіш зауытының мұржасы бұзды. Қазір бұл жерде тіркемелер тұратын алаң орналасқан. Бұл атау Брик Килн Лэйн (бұрынғы Краб немесе Краб Гейт Лэйн) жолында сақталған, ол 2001 жылы аяқталған Оксфорд ғылым паркі мен Оксфорд Юнайтед ФК-ның Кассам стадионына қарай ауылдан шығысқа қарай созылады.
Хенли жолы
Ауыл орталығы арқылы өтетін жол (қазіргі Хенли жолы, бірақ бұрын Нунхэм жолы және Лондон жолы деп аталатын) сонымен қатар Нортфилд бұлағынан да өтеді. Бұл жерде 1920 жылы бұзылып, орнына қазіргі үй салынған Сэндфорд Гейт деп белгілі алым қабылдау орны тұрды. Уильям Моррис (Лорд Нюфилд) Оксфорд пен Нюфилд арасында саяхаттайтын кезде қызмет көрсеткен ең алғашқы жанармай құю станцияларының бірі қазіргі гараждың қарсы бетінде, Хенли жолында орналасқан. Гараж Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Спитфайр" ұшақтарының қанаттарын жөндеу шеберханасы болып жұмыс істеді.
Екінші соғыс кемесінің жарысы, 1943 жыл
1943 жылы Оксфорд және Кембридж университеттері арасындағы екінші соғыс кезеңіндегі қайық жарысы Темза өзенінде, Сэндфорд қаласының жанында өтті. Біріншісі сияқты, бұл жарыс ресми емес болды және "Блюз" марапаттары тағайындалмады. Дегенмен, халықтың қызығушылығы зор болды, өзен жағалаулары көрермендерге толы болды, олардың барлығы велосипедпен немесе жаяу жүріп жарысқа жете алды. Сол кездегі газеттерде бұл топтың жеті мыңнан он мыңға дейін адамды құрағаны айтылған. Кембридж командасының құрамында сол кезге тән емес, басында даниялық, ал төртінші нөмірде түрік болды. Оксфорд командасына төрт медицина студенті кірді. Жарыс 2 километрлік өзеннің тар жағалауларында өтті, басталуы Сандфорд шлюзінен 0,4 километр төмен, ал аяқталуы Радли колледжінің қайық үйінде болды. Оксфорд жеребе тастап, Оксфордшир жағалауын таңдады, ал Кембридж Беркшир жағында баяулады. Оксфорд 40 қағумен, ал Кембридж 37 қағумен старт алды, дер кезінде көш бастап, отыз секунд ішінде бір ұзындыққа алға шықты. Бастапқыда қалып қойғанына қарамастан, Кембридж жібермеді және жақсы қарсылық көрсетті, төрешінің шешімі бойынша Оксфорд жарысты үштен екі ұзындыққа жеңіп аяқтады.
Ыңғайлылықтар
Ауылда екі қоғамдық үй бар: өзендегі Корольдің қарулары (19-шы ғасырда Миллдің малтылдау үйінен айналдырылған) және Хенли жолындағы Кэтрин дөңгелегі. "Түлкі" (Моррелл отбасы 1853 жылы салған) 2009 жылдан бері жабық. Ауылда бірнеше ашық қоғамдық кеңістіктер бар, оның ішінде шіркеудің жанындағы үлкен, қоршалған демалыс алаңы, онда балаларға арналған ойын құралдары орналасқан, Сэндфорд шлюзінің жанындағы өзен жағасындағы шөпті аймақ, бұл ескі кемежайдың орны, сондай-ақ Хейфорд Хилл Лэйндегі демалыс аймақтары, онда балаларға арналған ойын құралдары да бар. Барлығына ауылдық кеңес жауапты. Оксфордты сақтау қоры Броадхерст бақтары мен Темза өзені арасындағы жерді меншіктендіреді. Ауылдағы дүкен мен пошта 1987 жылы жабылды. Ауылдық сарайда еріктілер жүргізетін "Сөйлесу дүкені" деп аталатын дүкен мен кафе бар, онда жергілікті өнімдер мен жалпы тауарлар ұсынылады. Сустранс велосипед жолы Темза өзені арқылы ауылдан қолжетімді және өзен бойымен Оксфорд қаласының орталығына оңай баруға мүмкіндік береді. Сэндфорд – Оксфорд пен Абингдон арасындағы Salters Steamers өзендік кемелер қызметінің белгіленген аялдамасы. Ауылға Уоллингфорд пен Оксфорд қаласының орталығы арасындағы тұрақты жергілікті автобус бағыты жүреді.
Көше атаулары
Қауымдық кеңес пен жергілікті тұрғындар жүргізген жан-жақты жергілікті зерттеулерге қарамастан, 1990 жылдардың соңында Хейфорд Хилл Лэйнде салынған жаңа жолдарға сәйкес келетін ескі далалық атаулар табылған жоқ. Сондықтан, бұрынғы жергілікті тұрғындардың тегі ұсынылып, Оңтүстік Оксфордшир аудандық кеңесі тарапынан мақұлданды. Қолданылған атаулар:
Batten Place: Richard Batten was the first Attendant at Littlemore Hospital, which opened in 1846. Buckler Place: J. C. Buckler was one of the original architects of Littlemore Hospital. Janaway: when the Sandford Link Road was built to pass underneath the Henley Road at the junction with Heyford Hill Lane, a property called Dool House had to be demolished. This large house, which stood at the end of Heyford Hill Lane, was built in 1810 by John Janaway, a wheelwright. The house was purchased by the newly opened Littlemore Hospital in 1848 to house the Hospital Chaplain. It later became a home for nurses and a residence for doctors.
Баттен алаңы: Ричард Баттен 1846 жылы ашылған Литтлмор ауруханасының алғашқы қызметкері болды.
Batten Place: Richard Batten was the first Attendant at Littlemore Hospital, which opened in 1846. Buckler Place: J. C. Buckler was one of the original architects of Littlemore Hospital. Janaway: when the Sandford Link Road was built to pass underneath the Henley Road at the junction with Heyford Hill Lane, a property called Dool House had to be demolished. This large house, which stood at the end of Heyford Hill Lane, was built in 1810 by John Janaway, a wheelwright. The house was purchased by the newly opened Littlemore Hospital in 1848 to house the Hospital Chaplain. It later became a home for nurses and a residence for doctors.
Баклер алаңы: Дж. С. Баклер Литтлмор ауруханасының түпкілікті сәулетшілерінің бірі еді.
Batten Place: Richard Batten was the first Attendant at Littlemore Hospital, which opened in 1846. Buckler Place: J. C. Buckler was one of the original architects of Littlemore Hospital. Janaway: when the Sandford Link Road was built to pass underneath the Henley Road at the junction with Heyford Hill Lane, a property called Dool House had to be demolished. This large house, which stood at the end of Heyford Hill Lane, was built in 1810 by John Janaway, a wheelwright. The house was purchased by the newly opened Littlemore Hospital in 1848 to house the Hospital Chaplain. It later became a home for nurses and a residence for doctors.
Жанауэй: Сандфорд Линк жолы Хенли жолының астынан Хейфорд Хилл Лэйнмен қиылысатын жерге салынғанда, «Дуль Хаус» деп аталатын үйді бұзуға тура келді. Хейфорд Хилл Лэйннің соңында орналасқан бұл үлкен үйді 1810 жылы Джон Жанауэй, дөңгелек жасаушы салды. 1848 жылы жаңа ашылған Литтлмор ауруханасы бұл үйді сатып алып, аурухананың дін қызметкерін орналастырды. Кейіннен ол медбикелер мен дәрігерлерге арналған үйге айналды.
Batten Place: Richard Batten was the first Attendant at Littlemore Hospital, which opened in 1846. Buckler Place: J. C. Buckler was one of the original architects of Littlemore Hospital. Janaway: when the Sandford Link Road was built to pass underneath the Henley Road at the junction with Heyford Hill Lane, a property called Dool House had to be demolished. This large house, which stood at the end of Heyford Hill Lane, was built in 1810 by John Janaway, a wheelwright. The house was purchased by the newly opened Littlemore Hospital in 1848 to house the Hospital Chaplain. It later became a home for nurses and a residence for doctors.
Сандфорд-он-Темз тұрғындары
Уильям Страудли, Хайленд темір жолының локомотив басқарушысы, кейіннен Лондон, Брайтон және Оңтүстік жағалау темір жолында қызмет еткен, 1833 жылдың 6 наурызында Темзадағы Сэндфордта дүниеге келді. Чарли Уолтерс, футболшы, «Тоттенхэм Хотспур» футбол клубында ойнап, 1921 жылғы Англия футбол федерациясы кубогының финалында жеңімпаз медалін жеңіп алды.