Кіріспе

Ventilator 202 (серб тілінде "электр желдеткіш 202") – 1980 жылдары Белград 202 радиостанциясы тікелей эфирде өткізген радиошоу. Бұл Белградтың "202" станциясының ең маңызды шоуларының бірі және, мүмкін, оның жүргізушісі Зоран Модлидің ең маңызды жобасы. Ол алғаш рет 1979 жылдың 3 маусымында эфирге шықты. 1987 жылдың соңына дейін Зоран Модли оны жүргізді. Кейін ол Modulacije деген тағы бір ұқсас шоу өткізді. "Ventilator 202" "501" деп қайта аталды және Дубравка Маркович жүргізді, ол оған өзінің ерекше стилін қосты. Ол жергілікті (отандық) демо музыканы насихаттауы, компьютерлерді ерте пайдалануы және "абсолюттік радио" тұжырымдамасын енгізуімен ерекшеленді. "Ventilator 202" Югославиядағы басқа радиошоулардан өзгеше болды. Зоран Модли шоудың жүргізушісі ғана емес, сонымен қатар микшерлік пультты және басқа да жабдықтарды өзі басқаратын. Ол, әсіресе, диджей де болды. 1980 жылдардың екінші жартысында "Ventilator 202" танымал Galaksija, ZX Spectrum және Commodore 64 үй компьютерлері үшін кассета таспаларына жазылған компьютерлік бағдарламаларды таратумен айналысты.

Демонстрациялық музыка

Басқа да заманауи радио бағдарламалары жас топтардың демо-музыкасын эфирге берді, бірақ танымал бола алмады. Зоран Модли Ventilator 202 бағдарламасына өзгеше көзқарас ұсынды. Ол тек демо-музыканы ойнатумен шектеліп қоймай, оны сол кездегі хиттермен бірдей дәрежеде қосты. Бағдарлама осыншалықты танымал болды ki, жас музыканттар үшін керемет бастамаға айналды және қалыптасқан дыбысқа альтернативті табуға мүмкіндік берді. "Вентилятор 202" бағдарламасына сол кездегі бүкіл Югославиядан демо-таспалар көптеп түсіп келіп жатты. Осы танымалдылықтың арқасында ең үздік үлгілерден альбомдар (винил пластинкалары мен кассеталар) шығару туралы идея пайда болды. Душан Панчичтің көмегімен Ventilator 202 1983 жылдың сәуір айында "Demo Top 10" атты алғашқы альбомын шығарды, ал 1983 жылдың қараша айында екіншісі жарық көрді. Алғашқы құрамы жасаған соңғы, үшінші альбом 1985 жылдың көктемінде шықты.

Телерадио хабарларын тарату компьютерлік бағдарламалық жасақтамасы

Шоу Galaksija, ZX Spectrum және Commodore 64 сияқты сол кездегі компьютерлер үшін бағдарламалық қамтамасыз етуді тікелей эфирге шығаруға дейін жетті. Алып барушы эфирге шығарылатын бағдарлама туралы мәліметтерді жариялайтын (атауы, компьютер түрі және т.б.). Осы кезде дайын тыңдаушылар магнитофондарын қосып, бейхабар тыңдаушыларды қорқытып жіберген ерекше дыбысты жазатын. Бұл бастама соншалықты танымал болды, арнайы бағдарламалық жасақтама жасалды, мысалы, ұшу симуляторы, "Velika Akcija" ("Ұлы әрекет") ойындары және алғашқы электрондық журнал. Журнал бағдарламаны көру үшін қолданылатын форматта эфирге таратылды. "Вентилятор-202" бағдарламасында компьютер саласының мамандары мен публицистер түрлі қызықты тақырыптарды талқылады. Владимир Айдачич, Миша Милосавльевич, Гаврило Вучкович, Йован Регасек, Тансие Гавранович, Зоран Живокович, Ака Милинкович және Деян Ристанович жиі сөз сөйлейтін спикерлер еді.