Кіріспе

Хельме Хайне (1941 жылдың 4 сәуірінде Берлинде туған) – көптеп сатылатын неміс жазушысы, балалар кітаптарының авторы, суретші және дизайнер. Қазір Жаңа Зеландияда тұрып, сценарийлер, аудиокітаптарға арналған сценарийлер жазып, сондай-ақ сатирикалық суреттер мен мүсіндер жасап жүр.

Өмірбаян

Хельме (Хелмут) Хайне 1941 жылы Берлинде дүниеге келген. Оның ата-анасы түрлі мейрамханалар мен қонақүйлер басқарған. Хельме Хайне – жазушы және сәулетші Эрнст Вильгельм Хайненің інісі. Ол балалық шағын Люббекеде, ал 1953 жылдан бастап Вюльфратта өткізген. 1958 жылы орта мектепті бітірген кезде он үш мектепке қатысқан. Оқушы кезінде ол «ойымен кетіп, қалыпты емес, және көркемдік таланты мол» деп сипатталған. Ол бизнес пен өнерді оқыды. Кейін, 1960 жылдардың басында, жоспарланған болса да, Вюперталь қаласының шетіндегі қамалмен қоршалған ата-аналық қонақүйді басқарудан бас тартты. Оның орнына ол Еуропа, Азия және Оңтүстік Африканы аралап, 1977 жылға дейін Йоханнесбургте тұрып жұмыс істеді. Ол «Sauerkraut» атты саяси және әдеби кабаре ұйымдастырды, сатирикалық журнал шығарды, сурет салды және режиссер, сахна суретшісі және актер болып жұмыс істеді. 1970 жылдардың басында Хайне сурет салуға кірісті. 1975 жылы Хельме Хайне өзінің «Сарықұстың құс әлемінің құпиясы» атты алғашқы балалар кітабын жазды. Сол жылы ол Франкфурт кітап жәрмеңкесінде редактор Гертрауд Мидделхаувемен кездесіп, кітабы 1976 жылы жарық көрді. Ол Болонья балалар кітап жәрмеңкесінің «Premio Grafico» сыйлығына ие болды. 1977 жылы «Шошқалардың тойы» кітабымен үлкен жетістікке жетті. 1977 жылы Хельме Хайне Оңтүстік Африкадан көшіп, отбасымен Германияға оралды. Ол 50-ден астам балалар кітабын шығарды, олар 35-тен астам тілге аударылды. Олардың екеуі «Нью-Йорк Таймс» газетінің «Жылдың ең жақсы суреттелген балалар кітаптары» тізіміне енді: «Мистер Миллер – ит» (1980) және «Түндегі керемет саяхат» (1991). Оның ең танымал туындысы – 1982 жылы жарық көрген «Достар». Хельме Хайне театр және музыкалық жобалармен айналысып, 1970 жылы Осакада өткен Дүниежүзілік көрмеде де жұмыс істеді. Ол Ганновер хайуанат бағы үшін ойын-сауық паркін жасады және Еуропа, АҚШ және Азияда көптеген көрмелерге қатысты. 1983 жылы Хайне Питер Маффай мен Грегор Роттшалькпен бірлесіп «Табалуга» атты кішкентай жасыл дракон кейіпкерін жасады. «Табалуга» мюзиклі Германияда үлкен сәттілікке ие болды, ал 1999 жылы Оберхаузендегі Метроном театрында жеке қойылымдары көрсетілді. «Табалуга» мультсериалы 78 бөлімнен тұрады және 18 елде көрсетілді. «Sauerkraut» 1992 жылы Хайне жасаған балалар мультсериалының атауы болды. 1980 жылдардың соңында Хельме Хайне Ирландияға сапар шегіп, содан кейін Жаңа Зеландияға барды. Бүгінде ол әйелі, жазушы Гизела фон Радовицпен бірге аралдар шығанағындағы Рассел қаласында тұрып жұмыс істейді. Хайне ересектерге арналған романдар, радио және фильм сценарийлерін жазады, мысалы «Молливуп» (2009) фильмі, сондай-ақ сурет салып, мүсіндер мен жиһаз жобалайды. Бос уақытында Хайне желкенмен жүзуді және балық аулауды ұнатады. Хельме Хайне Бавария, Саксония және Австриядағы Ротари клубтары басқаратын «Stiftung Freunde» («Достар қоры») атты қайырымдылық қорына қолдау көрсетеді, оның аты оның ең танымал кітабынан алынған. Қордың мақсаты – жас балаларды өмірлік дағдыларға үйрету және зорлық-зомбылық пен тәуелділіктің алдын алу. Автор және суретші ретінде Хельме Хайне көптеген ұлттық және халықаралық сыйлықтарға ие болды, соның ішінде Еуропалық балалар кітабы сыйлығына да.

Хельме Хайне және оның шығармалары туралы кітаптар

Карола Киммерле: Хельме Хайне достары. Ридингхаус (2001). Марен Саам: Хельме Хайнедің "Достар" балалар кітабына арналған әдеби шеберхана. Verlag an der Ruhr (2004). Жизела фон Радовиц: Арман мен шындық – Хельме Хайне, портрет. Beltz & Gelberg (2012).