Кіріспе
1898–1899 жылдары АҚШ, Ұлыбритания және Германия арасындағы соғыс. Екінші Самоа азаматтық соғысы – 1898 жылы Германия, Ұлыбритания және АҚШ Тынық мұхитында орналасқан Самоа аралдар тізбегін кім бақылауы керек деген дауға тартысқан кезде туындаған қақтығыс. 1899 жылы соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ аралдардың шығыс бөлігін, немістер аралдардың батыс бөлігін алды, ал британдықтар бұрын Германияға тиесілі болған Соломон аралдарының солтүстік бөлігін – Шоисеул, Изабель және Шортленд аралдарын алды. Германияның бөлігі қазір тәуелсіз мемлекет – Самоа. АҚШ-тың бөлігі әлі де Америка Самоасы аумағы ретінде АҚШ үкіметінің бақылауында қалуда.
The Second Samoan Civil War was a conflict that reached a head in 1898 when Germany, the United Kingdom, and the United States were locked in dispute over who should have control over the Samoan island chain, located in the South Pacific Ocean. At the war's conclusion in 1899, the United States were granted the eastern section of the islands, the Germans were granted the western section of the islands, and the British were given the northern Solomon Islands of Choiseul, Isabel and the Shortland Islands that had formerly belonged to Germany. The German half is now an independent nation – Samoa. The U. S. half still remains under the control of the U. S. government as the territory of American Samoa.
Жауынгерлер
Достастар – Малиэтоа Танумафили I-нің самоалық жақтастары және АҚШ пен Ұлыбританияның қолдау көрсеткен теңіз күштері болды. Бұл күштер Германия тарапынан қолдау алған Мата'афа Иосефоның бүлікшілерімен күресті.
Тарих
Малиэтоа Лаупепаның қазасынан кейін Мата’афа Иосефо шет елден оралып, Самоа вождьтарының кеңесі тарапынан билікке сайланды. Жауап ретінде Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері мен АҚШ теңіз күштері Лаупепаның ұлы Малиетоа Танумафили I-ді Германия қолдауымен Мата’афаға қарсы қолдау үшін Апияға әскер түсірді. Британдықтар мен американдықтардың қатысқан алғашқы шайқасы – Апия қоршауы. Теңіз күштері жағаға қонғанда, олар қаланың көп бөлігін басып алды, Мата’афа күштері шабуыл жасады, сондықтан Апия портындағы британдық және американдық соғыс кемелері қала төңірегіндегі жау позицияларын бомбалауды бастады. Соғыстан кейін Мата’афа күштері Ваилеле бекінісіне шегінді, осылайша АҚШ және Ұлыбританияның бірнеше экспедициясы вождьтің жақтастарын табу үшін тығыз ормандарға кірді. Наурыздың соңында британдық, американдық және самоалық күштердің бірлескен экспедициясы Апиадан Ваилелеге қарай жағалау бойымен жүрді. Самоа көтерілісшілері шегінгенде екі ауыл қиратылды. 1 сәуірде 26 морской пехотинец, 88 теңізші және 136 самоалық теңіз артиллериясының қолдауынан бас тартып, Ваилеленің құрлық жағынан шабуылдау үшін жағалаудан кетті. «Филадельфия» крейсері, HMS «Тауранга» және HMS «Роялист» корветі теңізшілер мен морской пехотинцевті түсірді, ал «Роялист» Ваилеле плантациясын қорғаған екі бекініске бомбалау үшін экспедициядан бұрын жіберілді. 1 сәуірдегі Ваилеленің екінші шайқасы экспедициялық күштер үшін жеңіліс болды. Олар Апияға қайтып, қолбасшыларына шығындарын хабарлады, олар аймақтағы болашақ операцияларды жоспарлауға шешім қабылдады. 13 сәуірде британдық майдан Ваилеленің оңтүстігіне дейін кеңейтілді, сол күні Мата’афа күштері шабуыл жасады, бірақ олар кері қайтарылды. Кейіннен тағы бір экспедиция Ваилеледе шайқасты. Көтерілісшілер британдықтардың екі бекініске шабуыл жасауына қарсы тұрып, тағы да жеңіске жетті. Бұл шайқастар 1888 жылы аралдағы алғашқы азаматтық соғыс кезінде самоалық көтерілісшілердің неміс әскерлерін жеңген шайқас алаңының жанында болды. Джон Р. Монаганның ескерткіші Спокан қаласында осы жас офицердің батырлығын еске алу үшін орнатылды. Апиадағы екінші шайқас 25 сәуірде болды, онда самоалықтардың шағын тобы АҚШ морской пехотинцев патруліне шабуыл жасады, бірақ ешқандай шығынсыз кері қайтарылды. Соғыс нәтижесінде 1899 жылғы үш тарапты келісім арқылы Самоа аралдары Америка Самоасы және Германия Самоасына бөлінді.