Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сербия жазушысы және саясаткері (1841–1910)
Serbian writer and politician (1841–1910)
Лазар Костич (12 ақпан 1841 – 27 қараша 1910) – серб ақыны, прозашы, заңгер, эстетик, журналист, публицист және саясаткер, серб әдебиетінің ең ұлы тұлғаларының бірі саналады. Костич шамамен 150 лирикалық өлең, 20 эпикалық поэма, үш драма, бір монография, бірнеше эссе, әңгімелер және көптеген мақала жазған. Костич ағылшын әдебиетін зерттеуді қолдады және Йован Андреевич Йолестің қатысуымен Уильям Шекспирдің туындыларын серб тіліне жүйелі түрде аударуды бастағандардың бірі болды. Костич сондай-ақ Шекспирдің туындыларын серб мәдениетіне таныстыратын кіріспе жазды.
Lazar Kostić (; 12 February 1841 – 27 November 1910) was a Serbian poet, prose writer, lawyer, aesthetician, journalist, publicist, and politician who is considered to be one of the greatest minds of Serbian literature. Kostić wrote around 150 lyrics, 20 epic poems, three dramas, one monograph, several essays, short stories, and a number of articles. Kostić promoted the study of English literature and together with Jovan Andrejević Joles was one of the first to begin the systematic translation of the works of William Shakespeare into the Serbian language. Kostić also wrote an introduction of Shakespeare's works to Serbian culture.
Өмірбаян
Лаза Костич 1841 жылы Ковильде, Воеводинада – сол кезде Австрия империясының бір бөлігі болған – әскери отбасында дүниеге келді. Оның тегі аромандардан. Костич Будапешт университетінің құқық факультетін бітіріп, 1866 жылы сол университетте заңтану ғылымы бойынша философия докторы ғылымын қорғады. Оның диссертациясының бір бөлігі Душан кодексіне арналған еді. Оқуын аяқтаған соң Костич бірнеше лауазымды атқарды және Нови-Сад, Белград және Черногорияның мәдени және саяси өміріне белсенді қатысты. Ол «Біріккен серб жастары» (Ujedinjena omladina srpska) ұйымының жетекшілерінің бірі болды және ұстазы Светозар Милетичтің көмегімен Венгрия парламентіне серб өкілі болып сайланды. Либералдық және ұлтшылдық көзқарастарының салдарынан Костич Австрия-Мажарстанды тастап кетуге мәжбүр болды. Белград пен Черногорияда бірнеше жыл өткізгеннен кейін ол үйіне оралды. 1869-1872 жылдары Костич Нови-Сад сотының президенті болды және округіндегі партияның жетекшісіне айналды. Ол Сремски-Карловцыдағы діни және зайырлы съезде бірнеше рет делегат болды. Екі рет Нови-Сад қаласының мэрі және екі рет Будапешттегі парламентке Сайкаси делегаты болып қызмет етті. Костич тұтқындалды және түрмеге қамалды, бірақ қалғандары сияқты ол да кейін босатылды. 1868 жылы Сербияның жаңа князі он төрт жасар Милан IV Обренович болды, ол Лазаның сол жылы жарық көрген «Максим Крноевич» атты соңғы туындысына ғашық болды. Костич Белградқа көшіп, онда ақын ретінде танымал болды. Миланның ықпалымен Костич ықпалды саяси және әдеби журнал «Серб тәуелсіздігі» (Srpsku nezavisnost) редакторы лауазымын иеленді. Милан оны 1878 жылғы Берлин конгресінде Жован Ристичтің басты көмекшісі етіп тағайындады, ал 1880 жылы Костич Сербия делегациясының құрамында Санкт-Петербургке жіберілді. Ол Симо Матавульж, Павел Ровинский және Валтазар Богишич сияқты зиялылармен кездесті. 1890 жылы Костич Сомборға көшіп, 1895 жылдың қыркүйегінде Джулиана Паланацкиге үйленді және өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Сомборда ол армандары туралы «Арман күнделігі» (Dnevnik snova) атты кітап жазды, сонымен қатар оның махаббат өлеңдері мен элегияларының ең көрнекті үлгісі саналатын «Santa Maria della Salute» атты танымал өлеңін жазды. Костич өзінің жұмысы мен зерттеулерінде екі бағытты ұстанды: теориялық сана абсолютке жете алмайды, себебі оған ғаламдық болу үшін қажетті қызығушылық пен өмірдің байлығы жетіспейді. Ол Светозар Марковичтің антропологиялық философиясына және революционер және материалист Николай Чернышевскийдің көзқарастарына қарсы болды. 1910 жылдың 27 қарашасында Венада қайтыс болды. Костич – даулы тұлға; ол жастық шағында түсінілгеннен гөрі атақты болды, ал қарттық шағында танымалдылығы төмендеді, тек өлімінен кейін ғана нағыз даңққа ие болды. Бүгінде Костичті қазіргі серб поэзиясының негізін қалаушы деп мойындау қабылданған.
Laza Kostić was born in 1841 in Kovilj, Vojvodina—which was then part of the Austrian Empire—to a military family. He had Aromanian ancestry. Kostić graduated from the Law School of the University of Budapest and received a Doctor of Philosophy in jurisprudence at the same university in 1866. A part of his thesis was about the Dušan's Code. After completing his studies, Kostić occupied several positions and was active in cultural and political life in Novi Sad, Belgrade, and Montenegro. He was one of the leaders of Ujedinjena omladina srpska (United Serb Youth) and was elected a Serbian representative to the Hungarian parliament, thanks to his mentor Svetozar Miletić. Because of his liberal and nationalistic views, Kostić had to leave Austria Hungary. He returned home after several years in Belgrade and Montenegro. From 1869 to 1872, Kostić was the president of Novi Sad's Court House and was virtually the leader of his party in his county. He was a delegate in the clerico secular Sabor at Sremski Karlovci several times. He served as Lord Mayor of Novi Sad twice and also twice as Sajkasi delegate to the Parliament in Budapest. Kostić was arrested and incarcerated but like the rest of them he was later released. In 1868, the new Prince of Serbia was the fourteen year old Milan IV Obrenović, who had fallen in love with Laza's most recent work Maksim Crnojević, which had been released that year. Kostić moved to Belgrade, where he became a popular figure as a poet. Through Milan's influence, Kostić obtained the position of editor of Srpsku nezavisnost (Serbian Independence), an influential political and literary magazine. Milan chose him to be Jovan Ristić's principal assistant at the 1878 Congress of Berlin and in 1880 Kostić was sent to Saint Petersburg as a member of the Serbian delegation. where he met intellectuals Simo Matavulj, Pavel Rovinsky, and Valtazar Bogišić. In 1890, Kostić moved to Sombor where he married Julijana Palanački in September 1895 and spent the rest of his life there. In Sombor he wrote a book which describes his dreams Dnevnik snova (Diary of Dreams), and the popular poem Santa Maria della Salute, which is considered the finest example of his love poems and elegies. Kostić has been following two lines in his work and research: theoretical mind cannot reach absolute, not having the richness of fascination and life necessary to its universality. He was opposed to the anthropological philosophy of Svetozar Marković and the views of revolutionist and materialist Nikolay Chernyshevsky. He died on 27 November 1910 in Vienna. Kostić was a controversial personality; he was more celebrated than understood in his youth and became less popular in his old age, only achieving real fame after his death. Today, it is generally accepted that Kostić is the originator of modern Serbian poetry.
Жеке өмірі
Лаза Костич эксцентрик ретінде сипатталуы мүмкін, бірақ оның генийлік ұшқыны болды. Ол драмалық поэзияға ямбикалық өлшемді алғаш рет енгізіп, Шекспирді серб тіліне алғаш аударған адам болды. 20 ғасырдың басындағы еуропалық авторлардың съезінде Костич Сербия мәдениеті мен Батыс Еуропаның ірі мәдениеттері арасындағы қарым-қатынасты түсіндіруге тырысты. Костич Австрия-Мажарстан империясындағы ең маңызды серб ақсүйек отбасының патриархы Лазар Дунджерскимен дос болды. Ол Лазардың кіші қызы Елена Ленка Дунджерскиге ғашық болды. Ленка оның сезіміне жауап берді, бірақ Лазар Дунджерски олардың қарым-қатынасын мақұлдамады және оларға үйленуге рұқсат бермеді. Ленка 25 жасқа толған күні, инфекциядан қайтыс болды, бірақ кейбір авторлар оның өз-өзіне қол жұмсағанын айтады. Ол серб тілінде жазылған ең әдемі махаббат өлеңдерінің бірі саналады.
Laza Kostić may be characterized as an eccentric but had a spark of genius. He was the first to introduce iambic meter into dramatic poetry and the first translator of Shakespeare into Serbian. At a European authors' convention at the turn of the 20th century he tried to explain the relationship between the culture of Serbia and those of major Western European cultures. Kostić was friends with Lazar Dunđerski, the patriarch of one of the most important Serbian noble families in Austria Hungary. He was in love with Jelena Lenka Dunđerski, Lazar's younger daughter, Although Lenka returned his love, Lazar Dunđerski did not approve of their relationship and would not allow them to marry. Lenka died, probably from an infection, on her 25th birthday but some authors believe she committed suicide. and what is said to be one of the most beautiful love poems written in Serbian language.
Мұра
Лаза Костич 100 ең көрнекті сербтер тізіміне енген. Ковильж және Жаңа Белградтағы мектептер оның құрметіне аталған.
Laza Kostić is included in The 100 most prominent Serbs. Schools in Kovilj and New Belgrade are named after him.