Көне грек қала-мемлекеттерінің әлеуметтік-саяси құрылысы

Кіріспе

Ежелгі грек әлеуметтік және саяси ұйымы

Полис (полис), көпше түрі poleis (полис), ежелгі грек тілінде «қала» дегенді білдіреді. Қазіргі грек сөзі πόλη (поле) ежелгі сөздің тікелей туындысы болып табылады және шамамен «қала» немесе қалалық орын дегенді білдіреді. Дегенмен, ежелгі грек термині, қалалық ғимараттар мен кеңістіктердің толық жиынтығын білдіретін, полис емес, асти (ἄστυ) болды. Полис сөзінің ежелгі мағынасында қазіргі полистерде жоқ әлеуметтік-саяси мән бар. Мысалы, бүгінгі қала өз азаматтары үшін «отан» (πατρίδα) немесе «туған жер» болып табылатын «ел» (χώρα) ішінде орналасқан. Ежелгі грек тілінде polis – отан, басқашасы жоқ. Оның конституциясы бар және азаматтарының толық адалдығын талап етеді. Χώρα – тек ауылдық жер, ел емес. Ежелгі Грекия – тәуелсіз мемлекет емес, еллиндер қоныстанған аумақ, олар өздерінің ана тілі ретінде ежелгі грек тілінің бірнеше диалектілерін қолданған. Poleis тек қазіргі Грекия Республикасының аумағында ғана емес, өмір сүрген. Копенгагендегі Полис орталығының 1993 жылдан 2003 жылға дейінгі бірлескен зерттеуі архаикалық және классикалық дәуірде грек тілінде сөйлейтін 1500-ге жуық қонысты poleis ретінде жіктеді. Бұл аймақтар Кавказдан Испанияның оңтүстігіне дейін, Ресейдің оңтүстігінен Мысырдың солтүстігіне дейін, Жерорта және Қара теңіздердің жағалауларында орналасқан. Олар шағын мемлекеттер желісі деп аталды. Көптеген қоныстар әлі де бар: мысалы, Марсель, Сиракуза, Александрия, бірақ олар енді грек немесе шағын мемлекеттер емес, басқа елдерге тиесілі. Ежелгі грек әлемі отандық аймақтар мен колонияларға бөлінген. Колония әдетте халықты жеңілдету немесе қандай да бір әлеуметтік дағдарысты шешу үшін немесе жақсырақ ел табу үшін бір полиспен жіберілген. Ол мегаполис немесе «ана қала» деп аталды. Гректер колонияның отандық аймағы мен мегаполисін анықтауға мұқият болды. Әдетте мегаполис өзінің колонияларының әлеуметтік-экономикалық және әскери қолдауына сене алады, бірақ әрқашан емес. Отандық аймақтар Грекияның материгінде орналасқан. Әрқайсысы өзінің халқына және poleis-іне этникалық немесе «тектік» атау берді. Мысалы, Акарнания – Акарнания халқының және poleis-інің орналасқан жері болды. Персей цифрлік кітапханасындағы бірнеше жүздеген ежелгі грек классикалық еңбектерінде бұл сөз мыңдаған рет қолданылады. Ең көп қолданылатыны – ежелгі тарихшы Дионисий Галикарнасский, ең көп дегенде 2943 рет қолданылған. Жазбаларды зерттеу кезінде б.з.б. 300 жылға дейінгі полис сөзін қолданатын 1450 жазба, афиналық 425 және poleis-тің қалған бөлігінен 1025 жазба табылды. Әдеби және жазбалық мағынада ешқандай айырмашылық жоқ. Полис көптеген қосымша мағыналармен толысты. Негізгі мағыналары – «мемлекет» және «қоғам». Полис туралы теориялық зерттеу грек әдебиетінің бастапқы кезеңдеріне дейін жетеді, Гомер мен Гесиодтың еңбектері идеалды мемлекетті бейнелеуге тырысады. Платон мен академия полис дегеннің не екенін анықтауға кіріскенде зерттеу үлкен серпіліс жасады. Платон полисті «Мемлекет» еңбегінде талдайды, оның грек атауы Πολιτεία (Politeia) сөзі полистен алынған. Платон үшін полистің ең жақсы басқару формасы – жалпыға ортақ игілікке жетелейтін басқару. Философ патша ең жақсы билеуші, өйткені философ ретінде ол Жақсылық Формасымен таныс. Платонның мемлекет кемесін салыстыруында философ патша полисті кеме сияқты ең жақсы бағытқа бағыттайды. «Мемлекеттің» II–IV кітаптарында Платон идеалды полистің құрылымы туралы баяндайды. «Мемлекетте» Сократ кез келген қоғамның екі негізгі қағидасына назар аударады: өзара қажеттіліктер мен қабілеттердің айырмашылығы. Осы екі қағидаттан бастау алып, Сократ идеалды полистің экономикалық құрылымымен айналысады. Платонның айтуынша, кез келген полистің бес негізгі экономикалық тобы бар: өндірушілер, саудагерлер, теңізшілер / кеме иелері, бөлшек саудагерлері және жалақымен жұмыс істейтіндер. Екі қағидат пен бес экономикалық топпен бірге төрт ізгілік бар. «Әділ қаланың» төрт қасиеті – даналық, батылдық, шама-шарқы және әділдік. Осы барлық қағидаттармен, топтармен және ізгіліктермен «әділ қала» (полис) болады деп сенді. Платон мен академиядан бөлініп, мұнда профессор болған Аристотель өзінің жеке мектебін, Лицей, университетін құрды. Оның ең мықты оқу бағдарламаларының бірі – Аристотель ойлап тапқан саяси ғылым. Ол полистердің әлемін зерттеу үшін студенттерді полистердің қоғамдары мен үкіметтерін зерттеуге жіберді және ақпаратты құжатқа қайтарып, құжатты кітапхананың саяси ғылым бөліміне орналастырды. Өкінішке орай, тек екі құжат сақталды: «Саясат» және «Афиналық Конституция». Бұл екі маңызды еңбек бүгінгі күні кез келген саяси ғылым оқу бағдарламасының құрамында. Екі грек философы да өмір сүрген қоғамның белгілі бір аспектісін түсіндірумен айналысты, ол – полис. Платон идеалға көбірек қызығушылық танытты, ал Аристотель – нақты жағдайға. Екеуі де полис нені білдіретіні туралы нақты көзқарасқа ие болды, яғни, тұжырымдамалық модель. Барлық модельдерді, анықтама бойынша, сынап қарау қажет. Әрине, Аристотель тікелей бақылаушыларды жіберуге болатын. Бүгін полисті білудің жалғыз жолы – ежелгі әдебиетті зерттеу (филология) және белгілі бір деңгейде археология. Мыңдаған беттерге жететін жазбалар бар және сөзсіз мыңдаған орындар бар. Қиындық – модель үшін қандай ақпаратты таңдау және қалғанын, мүмкін, маңызсыз деп есептеу. Соңғы жүз жылдағы классикалық зерттеулер полис туралы өз көзқарастарында салыстырмалы түрде тұрақты болды, негізінен тек бірнеше модельдерге сүйенді: қала-мемлекет концепциясы және Фустель де Куланждің ежелгі қала моделі. Дегенмен, ешбір модель барлық парадокстарды шеше алмайды немесе жаңадан қарастырылатын жағдайлардың барлығын қамти алмайды. Сұрақ – poleis белгілі бір модельге сәйкес келе ме (кейде сәйкес келеді), бірақ модель барлық poleis-ті қамтиды ма, ол, көрінетіндей, ешбір модельге бұрыннан тән емес, тіпті ежелгі модельдерге де. Жаңадан анықтау процесі жалғасуда. Копенгагендегі зерттеу екі модельдің екеуін де қабылдамайды және олардың орнына шағын мемлекетті ұсынады. Кейбір ғалымдар толығымен циникке айналды, ешбір шешім табылмаған және табылмайтындығына сенімді. Бұл аргумент полисті Платонның анықталмайтын абстракцияларымен, мысалы, бостандық пен әділдікпен бір санатқа қояды. Дегенмен, теориялық тұрғыдан анықталмаса да, нақты бостандық пен нақты әділдік бар, ал ежелгі авторлар полис сөзін қолданғанда дәйекті нәрсені білдіруі керек. Қиындық – оны табу.

Polis ('/p//ɒ//l//ᵻ//s/, /US/'/p//oʊ//l//ᵻ//s/; wikt:πόλις (πόλις]]), ), plural poleis ('/p//ɒ//l//eɪ//z/, πόλεις, ), means ‘city’ in ancient Greek. The modern Greek word πόλη (polē) is a direct descendant of the ancient word and roughly means "city" or an urban place. However, the Ancient Greek term that specifically meant the totality of urban buildings and spaces was asty (ἄστυ), rather than polis. The ancient word polis had socio political connotations not possessed by the modern. For example, today's πόλη is located within a χώρα (khôra), "country," which is a πατρίδα (patrida) or "native land" for its citizens. In ancient Greek, the polis is the native land; there is no other. It has a constitution and demands the supreme loyalty of its citizens. χώρα is only the countryside, not a country. Ancient Greece is not a sovereign country, but is a territory occupied by Hellenes, people who claimed as their native language some dialect of ancient Greek. Poleis didn't only exist within the area of the modern Republic of Greece. A collaborative study carried by the Copenhagen Polis Centre from 1993 to 2003 classified about 1500 settlements of the Archaic and Classical ancient Greek speaking population as poleis. These ranged from the Caucasus to southern Spain, and from southern Russia to northern Egypt, spread over the shores of the Mediterranean and Black Seas. They have been termed a network of micro states. Many of the settlements still exist; e. g., Marseilles, Syracuse, Alexandria, but they are no longer Greek or micro states, belonging to other countries. The ancient Greek world was split between homeland regions and colonies. A colony was generally sent out by a single polis to relieve the population or some social crisis or seek out more advantageous country. It was called a metropolis or "mother city." The Greeks were careful to identify the homeland region and the metropolis of a colony. Typically a metropolis could count on the socio economic and military support of its colonies, but not always. The homeland regions were located on the Greek mainland. Each gave an ethnic or "racial" name to its population and poleis. Acarnania, for example was the location of the Acarnanian people and poleis. The few hundred ancient Greek classical works on line at the Perseus Digital Library use the word thousands of times. The most frequent use is Dionysius of Halicarnassus, an ancient historian, with a maximum of 2943. A study of inscriptions found 1450 that use polis prior to 300 BC, 425 Athenian and 1025 from the rest of the range of poleis. There was no difference in meaning between literary and inscriptional usages. Polis became loaded with many incidental meanings. The major meanings are "state" and "community." The theoretical study of the polis extends as far back as the beginning of Greek literature, when the works of Homer and Hesiod in places attempt to portray an ideal state. The study took a great leap forward when Plato and the academy in general undertook to define what is meant by the good, or ideal, polis. Plato analyzes the polis in the Republic, the Greek title of which, Πολιτεία (Politeia), itself derives from the word polis. The best form of government of the polis for Plato is the one that leads to the common good. The philosopher king is the best ruler because, as a philosopher, he is acquainted with the Form of the Good. In Plato's analogy of the ship of state, the philosopher king steers the polis, as if it were a ship, in the best direction. Books II–IV of The Republic are concerned with Plato addressing the makeup of an ideal polis. In The Republic, Socrates is concerned with the two underlying principles of any society: mutual needs and differences in aptitude. Starting from these two principles, Socrates deals with the economic structure of an ideal polis. According to Plato there are five main economic classes of any polis: producers, merchants, sailors/shipowners, retail traders and wage earners. Along with the two principles and five economic classes, there are four virtues. The four virtues of a "just city" are wisdom, courage, moderation and justice. With all of these principles, classes and virtues, it was believed that a "just city" (polis) would exist. Breaking away from Plato and the academy, a professor there, Aristotle, founded his own school, the Lyceum, a university. One of its strongest curricula was political science, which Aristotle invented. He dispatched students over the world of the polis to study the society and government of individual poleis, and bring the information back to document, placing the document in a political science section of the library. Unfortunately only two documents have survived, Politics and Athenian Constitution. These are a part of any political science curriculum today. Both major ancient Greek philosophers were concerned with elucidating an existing aspect of the society in which they lived, the polis. Plato was more interested in the ideal; Aristotle, the real. Both had a certain view of what the polis was; that is, a conceptual model. All models must be tested, by definition. Aristotle, of course, could send direct observers. The only way to know a polis now is through study of the ancient literature (philology), and to some extent archaeology. There are thousands of pages of writing and certainly thousands of sites. The problem is to know what information to select for a model and what to neglect as probably irrelevant. Classical studies of the last few hundred years have been relatively stable in their views of the polis, relying basically on just a few models: the concept of a city state, and Fustel de Coulange's model of the ancient city. However, no model ever seems to resolve all the paradoxes or provide for every newly considered instance. The question is not whether poleis can be found to fit a particular model (some usually can), but whether the model covers all the poleis, which, apparently, no model ever has, even the ancient ones. The re defining process continues. The Copenhagen study rejects either model and proposes instead the microstate. Some few scholars have become totally cynical, rejecting the idea that any solution has been or can be found. This argument places polis in the same category of Plato's indefinable abstracts, such as freedom and justice. However, there is a practical freedom and a practical justice, though not theoretically definable, and the ancient authors must mean something consistent when they use the word polis. The problem is to find it.

Үлгілердің субъективті элементі

Қазіргі заманғы көне әлем тарихында πόλις көбінесе полис деп транслитерацияланады, оны тарихшының тіліне аударуға тырысылмайды. Мысалы, Эрик Воегелин "Полис әлемі" деген атпен ағылшын тілінде еңбек жазды. Мұндай еңбектерде автор полисті өзі анықтауға ниеттенді; яғни, ежелгі грек әдебиеті мен жазуларынан алынған ежелгі грек қалаларының (полейстердің) бірі немесе бірнешесінен қоғамның моделін ұсыну. Мысалы, Воегелин "қалалық қоныстар" Эгей теңізінде дориандық шапқыншылықтарға дейін бірнеше мың жыл бойы болған, "жинақталған, дориандыққа дейінгі қала" құрайтын модельді сипаттайды. Бұл типтегі қала "грек полисінің үлгісі" ретінде қарастырылмауы керек. Дориандық шапқыншылықтарға тап болған гректер грек полисін құру үшін бірікті (синоэцизм). Осылайша, полисті осы қорғанысқа байланысты қоныс аудару кезеңіне (Қараңғы ғасыр) жатқызуға болады. Көптеген полистер бұл модельге сәйкес келеді, әрине, және ол 20 ғасырда кеңінен тарады. Алайда, классикалық Афина осы модельдегі парадокс болып табылады, онға Воегелин жауап бере алмайды. Ол былай дейді: "ең маңызды мысалда, Афинада Эгей теңізіндегі қоныстар мен кейінгі полистер арасындағы үзіліс болмаған сияқты". Егер Афина грек полисінің кезінде грек полисі болған және дориандыққа дейінгі қала кезеңімен байланысты болса, онда дориандық Афина тіпті сол кезде де грек полисі болған болуы керек. Модель өзінің ең маңызды тұсында сәтсіздікке ұшырайды. Полисті модельдеудің екінші тәсілі – полис сөзін мүлдем қолданбау, оны тарихшының тіліне аудару. Осылайша, модель аудармада жатыр, бұл априорлық болжамдарды негізделген фактілер ретінде енгізудің кемшілігін білдіреді, ал олар шын мәнінде таза болжамдар.

Кулангеннің ежелгі қаласымен проблемалар

Осы аударма үлгілерінің ең ықпалдыларының бірі француз тіліндегі "La Cite antique" болды, оны Куланг ағылшын тіліне "Ежелгі қала" деп аударды. Атауын оқу ғана барлық ежелгі қалаларды қамтитын үлгі типтің бар екендігі туралы идеяға сенімділік береді және автор оны дәлелдеместен ғана ұсынуы керек. Бұл тип грек әдебиетіндегі полисті латын әдебиетіндегі civitas (қаланың ерте түрі) және керісінше аударудың ежелгі практикасына негізделген. Кулангтың грек және итальян қалаларының бір үлгі екендігіне деген сенімділігі сол кезде жаңадан ашылған үнді-еуропалық тілге негізделген: «Гректер мен итальяндықтар тармақтары болып табылатын үнді-еуропалық нәсілдің тарихында біз мүмкіндігінше артқа оралайық». Гректердің genos, «отбасы»; итальяндықтар, gens. Грек фратриясына сәйкес келетін отбасылар тобы – итальян куриясы. Грек тіліндегі phyle, яғни бірнеше фратриядан тұратын тайпаға сәйкес келетін сөз – племени. ИЕ мәдениеттерін салыстыру – бұл сенімді әдіс, бірақ тарихи айырмашылықтарды ескеруі керек «көне қаланың» сенімді моделін әзірлеу үшін жеткіліксіз. Аналогиядан Кулангс ойдан шығарылған тарих туралы әңгіме жасайды. Ол отбасылар бастапқыда таралып, жалғыз өмір сүргенін айтады (Аристотельдің де болжамы). Халық саны белгілі бір дәрежеге жеткенде, отбасылар фратрияларға қосылды. Алдағы уақытта фратриялар руларға, ал рулар қалаларға бірікті. Қаладағы ежелгі тайпалар қасиетті болып қалды. Шын мәнінде, бұл қала ежелгі тайпалардың бірлестігі еді. Кулангтың діни қызметкерлердің фрагментарлық тарихына негізделген ертегісі қалалардың сақталған тарихына көп ұқсамайды. Мысалы, Римде отбасылық және рулық даму болған жоқ. Рим тарихының ең ұлы жазушысы Ливий (I кітап) ертедегі Римде жауынгерлердің өзара бәсекелестік әрекетімен құрылған қала туралы айтады. Олардың кейбіреулері көршілес этрусктерден, Ромул мен Ремустың басшылығымен, Трояның шынайы ұрпақтары, олар ертеректе аборигендермен бірге латын халқын құрды. Олар Альба-Лонганың латындықтары арасында қарсы алынбады, сондықтан олар жеті төбедегі базаларынан рейдтерге бет бұрды. Аңыз бойынша, оларды қасқыр ана баққан, олар ел ішінде далаға шығып, далалық өмір сүрген. Алайда оларға бір одақтас қолдау көрсетті. Эвандер Троя соғысына дейін Аркадиядан колонияны басқарды және Паллантий деп аталатын төбелердің бірінде полис (Ливийдің қаласы) орнатқан болатын, кейін ол Палатинге айналды. Ол троялықтарды тәрбиелеп, оларды қолдады. Жаулап алушылар тобының саны көбейген кезде Ромул оларды бірден қоршауға алынатын жаңа қала Римді құру үшін төбелердегі қоныстардан тұратын синоэцизмге келістірді. Ремусты құрбандыққа шалу керек болды, өйткені ол қабырғадан секіріп, оны мазақтаудың үлгісін орнатты. Латын, грек және этруск тілдерінде сөйлейтін халықтардан басқа, отбасылар, фратриялар, рулар болған жоқ. Жауынгерлер жақын маңдағы итальяндық сабиндерді («сабиндер әйелдерін зорлау») ұрлап, сабиндермен латындықтармен синоэцизмге келісу арқылы мәселені шешті. Ал Альба Лонга елеусіз қалды, кейіннен оны бағындырды. Алғашқы төрт рудың пайда болуы әлеуметтік эволюцияның нәтижесі емес. Олар осы мақсатта жасалған қаланың алғашқы муниципалды бөлімі болды. Олар конфедерация емес еді. Римді бастапқыда этруск патшалары басқарған.

One of the most influential of these translative models was the French La Cite antique, translated again into English "the ancient city", by Coulanges. Only to read the title gives credibility to the idea that there is a model type inclusive of all ancient cities, and that the author need only present it without proving it. This type is based on the ancient practice of translating polis in Greek literature to civitas (early form of city) in Latin literature and vice versa. Coulanges' confidence that the Greek and Italic cities were the same model was based on the then newly discovered Indo European language: "Go back as far as we may in the history of the Indo European race, of which the Greeks and Italians are branches, " The Greeks had a genos, "family"; the Italics, a gens. Corresponding to Greek phratry, a group of families, was the Italic curia. Corresponding to Greek phyle, a tribe of multiple phratries, was the tribus. The comparison of IE cultures is a solid technique, but it is not enough to develop a solid model of "the ancient city", which must take historical disparities into consideration. From the analogy Coulanges weaves a tale of imaginary history. Families, he asserts, originally lived dispersed and alone (a presumption of Aristotle as well). When the population grew to a certain point, families joined into phratries. Further growth caused phratries to join into tribes, and then tribes into a city. In the city the ancient tribes remained sacrosanct. The city was actually a confederacy of ancient tribes. Coulange's tale, based on the fragmentary history of priesthoods, does not much resemble the history of cities such as it survives. For example, there was no familial and tribal development of Rome. Livy (Book I), the grandest of the historians of early Rome, portrays a city formed under competitive duress by a collaboration of warriors, some of whom were from among the neighboring Etruscans, led by Romulus and Remus, the true descendants of the Trojans who with the aborigines had earlier formed the Latin people. They were not welcome among the Latins of Alba Longa, and so they had turned to raiding from their base in their seven hills. The myth supposes they had been nourished by a she wolf and lived a wild life camping in the country. They were, however, supported by an ally. Evander had led a colony from Arcadia before the Trojan War and had placed a polis (Livy's urbs) on one of the hills named Pallantium, later becoming Palatine. He had actually raised the Trojan boys and supported them now. When the band of marauders became populous enough Romulus got them to agree to a synoecism of settlements in the hills to form a new city, Rome, to be walled in immediately. Remus had to be sacrificed because he had set a precedent of jumping over the wall in mockery of it. There were no families, no phratries, no tribes, except among the already settled Latins, Greeks, and Etruscans. The warriors acquired a social structure by kidnapping the nearby Italic Sabines ("the Rape of the Sabine Women") and settling the matter by agreeing on a synoecism with the Sabines also, who were Latins. Alba Longa was ignored, later subdued. The first four tribes were not the result of any previous social evolution. They were the first municipal division of the city manufactured for the purpose. They were no sort of confederacy. Rome initially was ruled by Etruscan kings.

Қала-мемлекетпен проблемалар

Куланге жұмысына 1893 жылы У. Уорд Фаулердің ағылшын қала-мемлекетінің жаңашылдығы ілесіп отырды. Немістер өз тілінде бұл сөзді ойлап тапқан: Stadtstaat, "қала мемлекеті", сол кезде көптеп тараған көптеген бір қамал княздіктеріне қатысты. Полиске осы атауды 1765 жылы Гердер қолданған. Фаулер оны ағылшынша былай деп түсіндірді: "Олай болса, грек және рим тарихында біз қала мемлекетпен айналысуымыз керек; халықтың бүкіл өмірі мен күші, саяси, зияткерлік, діни, бір нүктеге, ал бұл нүкте қалаға бағытталған мемлекет". Ол оған полис сөзін қолданды, "латын нәсілі, шын мәнінде, гректің тұжырымдамасын ешқашан түсінген жоқ, бірақ бұл құбылыстың болмауынан гөрі олардың ақыл-ойының аз өмір сүруіне байланысты болды". Полис мүлдем қалалық болмауы мүмкін, өйткені Фукидид "лакедемондықтардың полисі" туралы "Елленің ескі үлгісіне сәйкес ауылдардан құралған" деп атап көрсетті. Сонымен қатар, бұрын Ахаия жерінде орналасқан Лакедемонның бес ауылының айналасында бұрынғы Ахаияның perioeci ("айналасында тұратын адамдар") деп аталатын ауылдары болды. Олар басқыншылар тарапынан еркін полис ретінде қалдырылды, бірақ олар Дориан полистерінің мүдделеріне бағынышты және қызмет етті. Олар егемендік критерийін орындамаған қала-мемлекеттер болған жоқ. Лакедемон қала мемлекетінің билігімен полис болып табылмайды. Бұрынғы Ахей акрополісі аңғардың шетінде тұрды, ол ескірген және мүлдем пайдаланылмайтын. Лакедемонның қаласы да, акрополісі де болмаған, бірақ барлық тарихшылар оны полис деп атаған. Қала мемлекетінің билігі 20 ғасырдың аяғына дейін сақталды, онда жаппай деректер мен демеушілік деректер қорларының жинақталуы бұрын мүмкін болмаған бірнеше көздерді іздеу мен салыстыруды мүмкін етті, олардың кейбіреулері осы мақалада айтылды. Хансеннің айтуынша, Копенгаген орталығы "полис ұғымын тәуелсіздік пен автономия ұғымынан ажыратуды" қажет деп тапты. Олар "бағынышты полистер" класын 15 түрден тұратын етіп анықтады, олардың барлығы ежелгі көздер бойынша полистер деп аталады, бірақ толық тәуелсіз емес, мысалы, тәуелсіз болған, бірақ кейіннен үлкен полиске синоцидтелген қалалар, басқа полистердің жаңа отарлары, бекіністер, порттар немесе сауда бекеттері аналық полистерден біршама алыстатылған, федерацияға қосылған полистер, Бұл категорияға perioeci кірді. Үлгілерді негізгі көздер ретінде (олар ешқашан болған емес) бөлектегенде, тарихнаманың авторлар мен жазулардың айтқанына негізделуі керек екендігі анық. Сонымен қатар, полистің белсенділігі үшін уақыт терезесі бар. Орта ғасырларда полис civitas аудармасында қолданылғандығы бұл civitatтарды полис етпейді. Копенгаген зерттеуінде қолжазбалар мен жазулардан басқа, полистің болуы мүмкін екендігіне қатысты бірнеше дәлелді мәліметтер қолданылады, олардың кейбіреулері - Пангелендік ойындарындағы жеңістер, ойындарға қатысу, басқа полисте ресми агент немесе проксенос болуы. Ол конституциялы біріккен полис ретінде басталды және кейіннен материктегі жергілікті тұрғындардың ауылдарымен біртіндеп синоцизделді. Грек емес, олар қосылуға шақырылды. Бұл қала бірден көтеріліп, кейіннен аудандарды иеленіп, орталықтандырылған қаладан басталды. Полис пен куми арасында туыстық байланыс болған жоқ. Полис полис қауымдастығы арасындағы полис ретінде танылады. Полеидің елшілері бар, Грекия ойындарына қатыса алады немесе қонақжайлылық таныта алады және т.б. Аристотельдің айтуынша, олардың ең маңызды ерекшеліктері өзгерсе, басқа полиске әкелетіндер. Бұл үш. Полистің белгілі бір жері, халқы және конституциясы (политея) болады. Мысалы, егер полис жаппай көшіп кетсе, басқа үкімет формасын алса немесе жаңа халықтың ағыны болса, бұл бірдей полис емес. Аристотель полистің екі негізгі анықтамасын айтады, олардың екеуі де айтылғандай мүмкін емес. Екіншісінде (біріншісі үшін төменде қараңыз) полис "азаматтардың жиынтығы" (III I 2 кітап). Егер олар азаматтар болса, онда полисті құру үшін ешкімнің жинауының қажеті жоқ, өйткені ол қазірдің өзінде бар. Егер олар азамат болмаса, онда оларды полис деп атауға болмайды және олар солай әрекет ете алмайды. Аристотельдің бірден-бір тұрақты мағынасы - халықты жинаған кезде олар қазір азамат болып табылатын полисті құрады. Бұл жарату сәті қаншалықты ұзақ болмасын, ол логикалық қажеттілік болып табылады; әйтпесе, азаматтық белгісіз өткенге шексіз кері шегінеді. Қазіргі кездегі азаматтардың барлығы да алғашқы сәттерін өткізген болуы керек, әдетте заң шығарушы өз заңдары бекітілгенде немесе отар жасырғанда. Ежелгі жазушылар осы бастапқы сәттерді бірнеше сөздермен атады, олардың барлығы бірдей префикстің көмегімен жасалған, sunoik (латынша synoec), "бір үй", яғни енді бірдей немесе ұқсас деп топтастырылатын нәрселер. Бұл сөз тіркесі, ең жалпы мысалы sunoik eioun, "бірге байланысты болу", оның атауы sunoik eiosis, байланыс әрекеті. Екінші сөз, sunoik ein, "бірге тұру", жеке тұлғаларды білдіруі мүмкін, мысалы, некеде, немесе бірлесіп, мысалы, қауымдастықта. Қауымдастық мағынасы Геродотта кездеседі. Сонымен қатар, "бірлесіп отарлау" деген ұқсас мағына бар, ол онда да, тарихи жазушылардың барлығында, Ксенофонда, Платонда, Страбонда, Плутархта табылады; яғни, Архаикалық дәуірден Рим дәуіріне дейін барлық кезеңдерде көбінесе үзіліссіз. Байланысты атаулар sunoik ia, sunoik esion, sunoik idion, sunoik eses, sunoik isis, бір тілдің ғасырлар бойы күтілетін көбейтілуі. Бұлардың барлығы да жалпы қауымдастықты білдіруі мүмкін, бірақ олардың екі негізгі қосымша мағынасы бар, қауымдастықты саяси түрде құру немесе оның тұрған ғимараттарын кеңейту. Соңында, Классикалық кезеңде және кейінірек z / s кеңейтімі қолданыла бастады, Фукидид, Ксенофон және Плутархтың дәлелдегендей: sunoik izein, "бір қалаға біріктіру немесе қосу", оның атаулары sunoik isis және sunoik ismos, "қала құру", содан ағылшын ғылыми термині синоэцизм шықты. Барлық полистер өздерінің politeia көзі ретінде кез келген атаумен синоэцизмге көз жеткізеді. Барлық елді мекендер полис емес; мысалы, emporion, немесе "шетелдік саудаға арналған базар" полистің бөлігі болуы мүмкін немесе өздігінен болуы мүмкін. Ежелгі немесе қазіргі эпиграфистердің тіркеген кез келген синоэцизмінде үлгіні сенімді түрде мысалға сәйкес келтіруде үлкен мәселе туындайды. Мысалы, Фукидид Спартаның қалалық еместігін "синоэцизделмеген" деп атады, онда синоэцизм ортақ тұрғын үйлерді құруды білдіреді (жоғарыда қараңыз). Мұнда бұл тек орталық қалалық аймақты салуды білдіреді. Плутархтың оқырманы Ликургтың, әскери мемлекеттің негізін қалаушысы құрған тағы бір синоэцизм болғанын біледі. Жалғыз жалпы синоэцизм екі есе болып көрінеді, бірі құрылыстар үшін, бұл оқиғада жоқ, екіншісі конституция үшін. Ол осы сөзді Афин маңындағы елді мекендерді король Тесейдің қалаға заңды түрде қосуын сипаттау үшін де қолданады, тіпті ешқандай арнайы құрылыс қажет болмады. Орталық полис қазірдің өзінде болды. Осы оқиғада да физикалық құрылыстардың жоқтығымен синоэцизмнің екі еселігі бар. Көрінетін синоэцизм әртүрлі типтерде болуы мүмкін, олардың таңдалуы sunoikisteres-тің талаптарына байланысты. Липпман Плеврон (Этолия) қаласындағы Страбон сипаттаған оқиғаларға бұрын қолданылған екі ұғымды, саяси синоэцизм және физикалық синоэцизмді қолданады. Македониялықтардың шабуыл қаупінде болған Плеврон, таудың беткейіне ресми түрде көшіріліп, қабырғаланған және Жаңа Плеврон деп аталған. Бұл әрекет физикалық синоэцизм болды. Македониялық қауіп жойылғаннан кейін бұрынғы орналасқан жер қайтадан қоныстандырылып, Ескі Плеврон деп аталды. Ескі және Жаңа саяси синоэцизммен біріктірілді.

Coulanges work was followed by the innovation of the English city state by W. Warde Fowler in 1893. The Germans had already invented the word in their own language: Stadtstaat, "city state," referring to the many one castle principates that abounded at the time. The name was applied to the polis by Herder in 1765. Fowler anglicised it: "It is, then, a city state that we have to deal with in Greek and Roman history; a state in which the whole life and energy of the people, political, intellectual, religious, is focused at one point, and that point a city." He applied the word polis to it, explaining that "The Latin race, indeed, never realised the Greek conception but this was rather owing to their less vivid mental powers than to the absence of the phenomenon". A polis may not be urban at all, as was pointed out by Thucydides regarding the "polis of the Lacedaemonians", that it was "composed of villages after the old fashion of Hellas". Moreover, around the five villages of Lacedaemon, which had been placed in formerly Achaean land, were the villages of the former Achaeans, called the perioeci ("dwellers round"). They had been left as supposedly free poleis by the invaders, but they were subject to and served the interests of the Dorian poleis. They were not city states, failing the criterion of sovereignty. Lacedaemon by the city state rule thus falls short of being a polis. The earlier Achaean acropolis stood at the edge of the valley and was decrepit and totally unused. Lacedaemon had neither a city nor an acropolis, but all the historiographers referred to it as a polis. The rule of the city state persisted until late in the 20th century, when the accumulation of mass data and sponsored databases made possible searches and comparisons of multiple sources not previously possible, a few of which are mentioned in this article. Hansen reports that the Copenhagen Centre found it necessary to "dissociate the concept of polis from the concepts of independence and autonomia." They were able to define a class of "dependent poleis" to consist of 15 types, all of which the ancient sources call poleis, but were not entirely sovereign, such as cities that had been independent, but were later synoecized into a larger polis, new colonies of other poleis, forts, ports, or trading posts some distance removed from their mother poleis, poleis that had joined a federation with binding membership, etc. The perioeci were included in this category. When the models are set aside as primary sources (which they never were) it is clear that historiography must be founded on what the authors and inscriptions say. Moreover, there is a time window for the active polis. The fact that polis was used in the Middle Ages to translate civitas does not make these civitates into poleis. The Copenhagen Study uses quite a few evidential indications of a probable polis, in addition to the manuscripts and inscriptions, some of which are victory in the Panhellenic Games, participation in the games, having an official agent, or proxenos, in another polis, It began as a united polis with a constitution and subsequently synoecised gradually with villages of indigenous population on the mainland. Non Greek, they were invited to join. This city began with a centralized city thrown suddenly up and acquired the districts later. There were no connections of kinship between the polis and the komai.]] A polis is identified as such by its standing as polis among the community of poleis. Poleis have ambassadors, can join or host the Hellenic Games, etc. According to Aristotle, their most essential characteristics are those that, if changed, would result in a different polis. These are three. A polis has a particular location, population, and constitution (politeia). For example, if a polis moves en masse, receives a different form of government, or an influx of new population, it is not the same polis. Aristotle expresses two main definitions of polis, neither of which is possible as stated. In the second (see below for the first) a polis is "a collection of citizens " (Book III I 2). If they already are citizens, then there is no need for anyone to collect to create a polis, as it already exists. If they are not citizens then they cannot be defined as a polis and cannot act as such. Aristotle's only consistent meaning is that at the moment of collecting together a population creates a polis of which they are now citizens. This moment of creation, however long it might be, is a logical necessity; otherwise, the citizenship recedes indefinitely into the unknown past. All current citizenships must have had their first moments, typically when the law maker had gotten his laws ratified, or the colony had broken with the metropolis. The ancient writers referred to these initial moments under any of several words produced with the same prefix, sunoik (Latinized synoec ), "same house," meaning objects that are from now on to be grouped together as being the same or similar. It is a figure of speech, the most general instance being sunoik eioun, "to be associated with", its noun being sunoik eiosis, the act of association. A second verb, sunoik ein, "to live together," can mean individuals, as in marriage, or conjointly, as in a community. The community meaning appears in Herodotus. A closely related meaning, "to colonize jointly with," is found there also, and in the whole gamut of historical writers, Xenophon, Plato, Strabo, Plutarch; i. e., more or less continuously through all periods from Archaic to Roman. Associated nouns are sunoik ia, sunoik esion, sunoik idion, sunoik eses, sunoik isis, a multiplication to be expected over centuries of a single language. These can all mean community in general, but they have two main secondary meanings, to institute a community politically or to enlarge the buildings in which it resides. Finally in the Classical Period and later, the z / s extension began to be used, as evidenced in Thucydides, Xenophon, and Plutarch: sunoik izein, "combine or join into one city," with its nouns sunoik isis and sunoik ismos, "founding a city", from which the English scholarly term synoecism derives. All poleis looked back to a synoecism under any name as their source of politeia. Not all settlements were poleis; for example, an emporion, or "market reserved for foreign trade", might be part of a polis or out on its own. In any particular synoecism recorded by either ancient or modern epigraphists a major problem has been to fit the model credibly to the instance. For example, Thucydides refers to Spartan lack of urbanity as "not synoecised", where synoecism is the creation of common living quarters (see above). Here apparently it means only the building of a central urban area. The reader of Plutarch knows that another synoecism existed, one instituted by Lycurgus, founder of the military state. The single overall synoecism is apparently double, one for the facilities, missing in this story, and one for the constitution. He uses the same word to describe the legal incorporation of the settlements around Athens into the city by King Theseus, even though no special building was required. The central polis already existed. In this story also there is a duality of synoecism with an absent change of physical facilities. Apparently a synoecism can be of different types, the selection of which depends on the requirements of the sunoikisteres. Lippman applies two concepts previously current, the political synoecism and the physical synoecism, to events at the polis of Pleuron (Aetolia) described by Strabo. Pleuron, in danger of being sacked by the Macedonians, was officially moved up the slope of a nearby mountain, walled in, and named Newer Pleuron. This act was a physical synoecism. After the Macedonian threat vanished the former location was reinhabited and called Old Pleuron. The old and the Newer were united with a political synoecism.

Полис мемлекет ретінде

Полис көбінесе "мемлекет" деп аударылады. "Саясат" сөзі полис сөзінен туындаған politika сөзінен жасалған. Ол полистің істерімен айналысты және шамамен мемлекеттік басшылыққа тең. Политея – қазіргі замандағылардың үкімет деп түсінетін нәрсе. Әдетте, бүкіл қауымдастықтың мүддесі деп саналатын белгілі бір әлеуметтік қызметтер бар, мысалы, әділет және зардаптарды өтеу, қоғамдық тәртіп, әскери қызмет және маңызды оқиғаларға жетекшілік ету. Осы мақсаттарға жететін институттар – үкімет. Ол ең жоғары адалдық пен ең биік құқыққа ие болуын талап етеді. Осы мақсатта үкімет құру үшін заңдар қабылданады. Конституция, полистерде қолданылғанда, әлеуметтік негізді, халықты және үкіметтің заңдарын білдіреді. Полис сияқты, политея да көптеген мағыналарға ие болды. Бұл мағыналар жиынтығы полистен ажырамас ұғымның семантикалық бар екенін көрсетеді, атап айтқанда, азаматтық. Полистің халқын екі түрге бөлуге болады: азаматтар (политай) және азамат емес адамдар. Екіншілері бір терминмен белгіленбейді; "азамат емес" – ғалымдардың жіктемесі. Азаматтық ұғымы бүгінгі күні де сол мағынаны сақтайды. Азаматтар – мемлекеттік құрылымның мүшелері, сондықтан олардың құқықтары мен міндеттері бар, олар үшін жауапты болады. Аристотельдің айтуынша, азамат – "үкіметке қатысуға құқылы адам". Азаматтардың қолындағы үкімет бүгінде республика деп анықталады, бұл политеяның бір мағынасы. Дегенмен, республика – үкіметтің ерекше түрі емес; ол көптеген түрлердің бірі, мысалы, демократия, аристократия және тіпті шектеулі монархия. Егер халықтың пікірі ешқандай рөл атпаса, онда республика, полис болмайды, және олар азамат емес. Полис ең алдымен конституциялық республика болды. Ксенофонт жазғандай, оның азаматтары есейген кезде заңға бағынуға ант берді, әдетте бұл міндетті әскери қызметінің бір бөлігі болды. Азаматтық мұрагерлікпен беріледі. Тек отбасылар ғана азаматтыққа үміткер жас азаматтарды ұсына алады, бірақ бұл олардың қабылданатындығын білдірмейді. Үкімет азаматтыққа өтінішті қабылдамау немесе кейінірек мәртебені алып тастау құқығын сақтайды. Политея – федералды мекеме болды, онда конфедерациялық ештеңе болған жоқ. Кезекшілер өздерінің ант берген міндеттерін орындау үшін муниципалитеттерден рұқсат алудың қажеті болмады, олар тікелей әрекет етті. Егер осы әрекеттердің қандай да бір заңдық салдары болса, айыптаушылар сот төрешілерінің өкілеттіктерін асырып кеткенін немесе оларды дұрыс пайдаланбағанын дәлелдеді. Қорғану ісі бойынша, бұл жоққа шығару және міндетті орындау туралы мәлімдеме болды. Копенгаген зерттеуі азаматтық туралы нақтырақ ақпарат береді, бірақ ол барлық мәселелерді қамтымайды. Әр полис осылай болғаннан кейін бұрынғы барлық беделді ұйымдардың билігін қабылдамай, оларды жаңа азаматтық бөлімшелер немесе муниципалитеттермен алмастырды. Оларға тек азаматтар ғана тиесілі болуы мүмкін, әр азаматқа бір ғана бөлімше. Олар аймақтық (деме) немесе туыстық (тайпа және т.б.) болды. Сонымен қатар, шетелдіктер, құлдар және әйелдер де олардан шеттетілді. Аристотель (Саясат III. I.9) былай деді: "Азаматтық екі жақтағы азаматтардың баласына ғана беріледі, яғни азамат әкесінің немесе азамат анасының баласы", бұл Копенгаген зерттеуінің моделіне қиындық туғызады: әйелдер азамат бола алмайтындықтан, азамат аналар болуы мүмкін емес. Хансен екі азаматтық ұсынады, біреуі еркектерге, екіншісі әйелдерге: "Әйел азаматтар азаматтық мәртебесіне ие болды және азаматтық мәртебесін балаларына берді, бірақ олар азаматтықпен байланысты саяси қызметті атқармады. Олар политай емес, астаи болды". "Әйел азамат" деген gyne aste сөзі сирек кездеседі, бірақ ол Геродоттың Ликияның аналық жүйесіне қатысты айтылады. Астос – ер азамат, асте – әйел азамат. Сондықтан, polites сөзінің әйелдік түрі, яғни politis, және негізгі мәтіндерде бірнеше мысалдарды күтуге болады. Платонның Заңдарында политай (еркек) және политидтер (әйел) туралы айтылады, бұл міндетті әскери дайындықты "мемлекеттегі ұлдар мен еркектерге ғана емес, сонымен қатар қыздар мен әйелдерге де" қолдану туралы ұсыныс. Құлдар да азамат бола алмайды. Бұл жалпыға бірдей дұрыс сияқты, бірақ кейбір ерекшеліктер болуы мүмкін. Мысалы, Плутархтың "Солон" еңбегінде Афинаның патшасы Солон әлеуметтік дағдарыс кезінде жаңа үкімет құруға шақырылғаны жазылған. Азаматтар бірнеше мүлік тобына бөлінді, барлық архонттар жоғарғы топқа өтті. Олар ақша несиелеу ісіне кірісіп, төменгі таптың қарыз алушыларын кепіл ретінде өздерінің немесе отбасы мүшелерінің жеке басын беруге мәжбүр етті. Қарызын төлемегендер ел ішінде де, шетелде де құлдыққа сатылды. Содан кейін төменгі таптар бірігіп, мүлікті қайта бөлуді талап етті. Қорқынышпен жоғарғы тап Солоннан жаңа конституция жазып, жерлерін сақтап қалуға шақырды. Солон бас архонт ретінде өкімдік құрды. Бұрынғы заңдарды жойды, үлкен қарызын бастап, қарыздық құлдықты жойды және қарыздық құлдарды босатып, тіпті шетелде сатылған афиналық азаматтарды сатып алды. Қарсыластар төлеген баға – жоғарғы тап жерлерін сақтап қалды. Топтар қайта анықталды. Енді мүліктің жоғы барлар да жиналыстарға қатысып, қазылар құрамында отыра алады. Көрінетіндей, сол кезде Афинада азаматтар құл бола алатын еді, егер оқиғаның барлық жағы айтылмаса. Аристотель (II IV 12) ерте Спартаның халқын сақтау үшін "шетелдіктерді азаматтығына қабылдауға рұқсат бергенін" айтады. Бұл жердегі шетелдік – Спарта билігіне бағынбаған полистен кез келген адам. Бұл практика қос азаматтықты білдіретіні айтылмаған. Егер білдірмесе, азаматтықты өзгерту немесе сәтті көшіп келу болғаны керек. Әйтпесе, мүдделер қақтығысы болуы мүмкін. Полис – бұрын бөлек болған халықтардың бірігіп, бөлінбес мемлекет құруға келісімі. Келісім күшке енгеннен кейін барлық бұрынғы әлеуметтік құрылымдар жойылды. Полис ең алдымен адалдықты талап етеді және құрамындағы адамдардың өмірі мен өлімі туралы билікке ие. Оның бөлімшелері мен заңдары үстем болуы керек. Үкіметтің ұйымдастырылуы және құрамындағы адамдардың мінез-құлқы конституциямен немесе "заңдармен" реттеледі. Конституция сонымен қатар үкіметті жүргізуге өкілетті құрамындағы адамдарды (азаматтар) және оны жүргізуге өкілетті емес адамдарды (азамат емес адамдар) анықтайды. Азаматтық полистегі құрамында болуды білдірмейді, ол оның ішіндегі мәртебе ғана. Полистің заңдары барлық мүшелерге, азаматтығына қарамастан, міндетті. Сондықтан полис – мемлекеттік құрылым. Дегенмен, үкіметтің түрі әртүрлі болуы мүмкін. Қала мемлекеттері, демек, міндетті түрде полис емес. Афина, Спарта және басқа да жүздеген белгілі елді мекендерді полис еткен тағы бір біріктіретін элемент болуы керек. Жауабы, айтуға болатын болса, көзге түсетін жерде жасырынып жатыр: демонимдер. Афина афиналықтарсыз, Лакедемон лакедемондықтарсыз полис бола алмайды және т.б. Бұл біріккен халықтарды атау үшін афиналық диалектте demos, түпнұсқада damos және спарталық диалектте қолданылған. Этимологиялық тұрғыдан алғанда, demos – бұрыннан бар халықтардың бірігуі емес, біріккен халықтың бөлімдерге бөлінуі. Индоевропалық түбірі – "бөлу" мағынасындағы *dā, кеңейтіліп *dā mo, "қоғамның бөлігі". Логикалық тұрғыдан алғанда, бөлу бірігуден кейін болуы керек, әйтпесе бөлуге ештеңе болмас еді. Бүтін бөлу бола алатыны біршама мәселе тудырады. Demos "қарапайым халық" дегенді білдіре алады, бірақ егер олар "қарапайым емес халыққа" қарсы қойылса, онда "қарапайым емес халық" полистен шеттетілуі керек, бұл күмәнді қорытынды, өйткені көбінесе бірігуге ең көп қатысатындары осы "қарапайым емес халықтар". Demos сөзінің сөздік анықтамасы "demos" сөзінің мағынасының кең ауқымын көрсетеді, полистің барлық халқының немесе кез келген...

Polis is usually translated as "state." "Politics" is from the adjective politika formed on polis. It concerned the affairs of the polis and is approximately equivalent to statesmanship. Politeia means what moderns mean by government. There are certain social activities that are generally agreed to be the concern of the whole community, such as justice and the redress of wrongs, public order, soldiering, and leadership of major events. The institutions that accomplish these goals are the government. It demands to be the object of greatest loyalty and the highest authority in the land. To this end laws are enacted to establish the government. Constitution as it is used of poleis signifies the social substructure, the people, and the laws of government. Like polis, politeia has developed into a battery of meanings. This battery reveals the semantic presence of a concept inseparable from any polis; namely, citizenship. The population of a polis must be divided into two types: citizens (politai), and non citizens. The latter are designated by no single term; "non citizen" is a scholarly classification. The concept of citizenship means more or less what it does today. Citizens are members of the polity and as such have both rights and obligations for which they are held responsible. According to Aristotle, a citizen is "a person who is entitled to participate in government." A government that is the hands of its citizens is defined today as a republic, which is one meaning of politeia. However, a republic is not an exclusive form of government; it is a type of many forms; e. g., democracy, aristocracy, and even limited monarchy. If the people have nothing at all to say, then no republic, no polis exists, and they are not citizens. A polis was above all a constitutional republic. Its citizens on coming of age took an oath to uphold the law, according to Xenophon, usually as part of their mandatory military service. Citizenship was hereditary. Only families could provide young candidates for citizenship, but that did not mean they would be accepted. The government reserved the right to reject applications for citizenship or remove the status later. The politeia was a federal agency; there was nothing confederate about it. The duty officers did not have to obtain permissions from municipalities to exercise their sworn duties; they acted directly. If there were any legal consequences of these actions the accusers argued either that the magistrates had exceeded their authority or did not exercise it. The defense was a denial and an assertion of performance of duty. The Copenhagen Study provides more definitive information about citizenship, and yet, it does not cover all the problems. Every polis once it had become so rejected the authority of all previous authoritative organizations and substituted new civic subdivisions, or municipalities, for them. Only citizens could belong to them, and only one per citizen. They were either regional (the deme) or fraternal (tribe, etc.). Furthermore, foreigners, slaves and women were excluded from them. Aristotle had said (Politics III. I.9) "Citizenship is limited to the child of citizens on both sides; that is, the child of a citizen father or of a citizen mother ," which poses a difficulty in the model of the Copenhagen Study: since women cannot be citizens, there can't be any citizen mothers. Hansen proposes a dual citizenship, one for males, and one for females: "Female citizens possessed citizen status and transmitted citizen status to their children, but they did not perform the political activities connected with citizenship. They were astai rather than politai." The use of gyne aste, "female citizen," is rare, but it does appear in Herodotus with regard to the matrilineal system of Lycia. An astos is a male citizen, an aste, a female. One should therefore expect instances of the feminine of polites, which is politis, and there are a few instances in major texts. Plato's Laws speaks of politai (male) and politides (female) with reference to a recommendation that compulsory military training be applied to "not only the boys and men in the State, but also the girls and women "

In the model slaves also cannot be citizens. Although that seems to be generally true, there may be some exceptions. For example, Plutarch's Solon reports that Solon of Athens was called upon to form a new government in a social crisis, or stasis. The citizenry had been divided into a number of property classes with all the archonships going to the upper class. They had gone into the money lending business requiring the lower class borrowers to put up their persons or those of their families for collateral. Defaulters were sold into slavery at home and abroad. Now the lower classes had united and were pushing through a redistribution of property. In a panic, the upper class called on Solon to write a new constitution allowing them to keep their lands. Solon took the reins as chief archon. Invalidating the previous laws he cancelled the debts, starting with the large one owed him, made debt slavery illegal, and set free the debt slaves, going so far as to buy back Athenian citizens enslaved abroad. The price the rebels had to pay was that the upper class kept their land. The classes were re defined. Now even the propertyless could attend the assemblies and sit on the juries. Apparently for that period in Athens citizens could be slaves, unless the whole story has not been told. Aristotle notes (II IV 12) that to maintain its population early Sparta "used to admit foreigners to their citizenship." A foreigner here is any person from any polis not under Spartan jurisdiction. Whether the practice implies double citizenship is not stated. If it does not, then a change of citizenship, or successful immigration, must be presumed. Otherwise there might be a conflict of interest. A polis is a binding and irrevocable agreement between formerly separate populations to form a united and indissoluable commonwealth. Once the agreement takes effect all previous social arrangements become null and void. The polis demands first loyalty and exercises the power of life or death over its constituents. Its subdivisions and its laws must prevail. The organization of the government and the behavior of the constituents is governed by a constitution, or "laws." The constitution further defines which of the constituents are empowered to conduct government (citizens) and which not (non citizens). Citizenship is not construed to mean constituency in the polis but is only a status within it. The laws of the polis are binding on all members, regardless of citizenship. The polis is therefore a commonwealth. The type of government, however, may vary. City states, therefore, are not necessarily poleis. There must be another, unifying element that made both Athens, Sparta, and the hundreds of other known settlements poleis. The answer is, so to speak, hiding in plain sight: the demonyms. Athens could not be a polis without the Athenians, Lacedaemon without the Lacedaemonians, etc. The general word for these united populations was demos in the Athenian dialect, damos originally and in the Spartan dialect. Etymologically the demos is not a unification of pre existing populations, but is a division of a united population into units. The Indo European root is *dā , "to divide," extended to *dā mo , "division of society." Logically the division must be after the unification or there would be nothing to divide. How the whole can be a division is something of a problem. Demos can mean "the common people," but if these are meant to be opposed to the non common people then the non commons must be excluded from the polis, an unlikely conclusion, since it is the non commons who usually have the most to do with the unification to begin with. The dictionary entry for demos shows that "demos" had a wide range of meanings, including either the whole population of the polis or any municipality of it, but not both for the same polis. The exact use depended on the polis; there was no one, universal way to synoecize into a polis. Athens especially used demos for "deme," a municipality. After noting "there was a grey area between polis and civic subdivision, be it a demos or a kome or a phyle ", Hansen remarks "demos does not mean village but municipality, a territorial division of a people "

The inventory of poleis published by the Copenhagen Study lists the type of civic subdivisions for each polis for which it could be ascertained (Index 13). Names from a tribal structure are common, such as oikia, gene ("clans"), phratriai ("brotherhoods"), and phylai ("tribes"), never the whole range; i. e., clans without brotherhoods, or tribes withous clans, etc., suggesting that the terminology came from a previous social structure not then active. Only one or two are used; exceptionally, several systems of subdivisions superimposed. Hansen suggests that these units, expressed generally in groups of komoi, were chosen because of their former role in synoecism, which also removed the former structures from service in favor of new municipalities. In addition to these remnants of an earlier social organization are the demoi. All demoi are post synoecic. Where the municipalities are demoi, they are the decision making institution; i. e., the assembly (legislative branch) is of demoi. Those units also staff the boule (council) and the dikasterion (law courts). The fact that small poleis have only one demos suggests a way in which the demos could come to mean the whole population.